Vrijdag 05/03/2021

'Bedrijven moeten af van hun vrees voor massaschadeclaims door gegroepeerde rechtszaken'

Minister van Consumentenzaken Johan Vande Lanotte (sp.a) knoopt aan bij het voornemen van zijn voorgangers om class action suits te introduceren in het Belgisch recht. Stefaan Voet, assistent bij het Instituut voor Procesrecht aan de UGent en pas gedoctoreerd op class action, ziet niets dan voordelen.

Voet doctoreerde op 22 december aan de Universiteit Gent met een scriptie over de mogelijkheid van class action suits in België. Dergelijke rechtszaken maken het mogelijk voor slachtoffers van gelijklopende belangen om zich te groeperen. Voet analyseerde drie Belgische wetsvoorstellen en stelde vast dat het voorstel dat Paul Magnette (PS) en Stefaan De Clerck (CD&V) in september 2009 indienden, het meest realistische is. Precies dat voorstel wordt nu door Vande Lanotte herwerkt.

Hoe zou zo'n class action suit in ons land eruitzien?

Voet: "Voor een groot deel is het principe gebaseerd op de werking van de Wet Collectieve Afwikkeling Massaschade in Nederland. Die voorziet in de oprichting van een vereniging die het in naam van gedupeerden opneemt tegen een nalatig bedrijf. De overtreder en de vereniging streven naar een minnelijke schikking. Iedereen valt onder dat systeem, tenzij men als gedupeerde laat weten dat niet te willen. Door de minnelijke schikking komt er geen rechtszaak. De rechter treedt alleen op om de overeenkomst te bekrachtigen.

"Er zit ook een Canadese toets aan het principe. In Québec worden class action suits gefinancierd met overheidsgeld. Wie een procedure wint, moet een deel van het geld in een overheidspot stoppen. In Canadese class action suits kan één slachtoffer een rechtszaak voeren voor alle gedupeerden. Ook voor slachtoffers die nog niet gekend zijn."

Verbetert een collectieve vordering de positie van de Belgische rechtszoekende?

"Absoluut. Slachtoffers moeten maar één procedure voeren, en er is één beslissing die voor iedereen geldt. Heel proceseconomisch. Bovendien zit je niet met een toevloed aan individuele processen die mogelijk een tegenstrijdige uitkomst hebben."

Bedrijven hebben nochtans een hemelse schrik voor class action suits.

"Ze zijn bang voor Amerikaanse toestanden, waar men voor het minste naar de rechter stapt. Maar we kunnen ons wapenen tegen lichtzinnige vorderingen. Het grote gevaar voor misbruik schuilt in de zogenaamde blackmail settlements. Dat zijn bedrijven die minnelijke schikkingen aanvaarden, ook al hebben ze juridisch gelijk. Maar ze willen geen negatieve aandacht.

"Bedrijven kunnen wel degelijk baat hebben bij class action suits, ze moeten af van hun vrees voor massaschadeclaims. Als één procedure van een verweerder positief uitdraait, kunnen meteen alle andere claims geregeld worden. Zo kun je een massaschadegeval in één keer afwikkelen. Dat spaart geld en tijd."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234