Zondag 27/11/2022

Bedrijfsleven moet werk maken van bewustwording

Zijn onze bedrijfsleiders opgewassen tegen de tsunami van meldingen over grensoverschrijdend gedrag. Of spelen ze liever struisvogel? Wat valt voor hen te leren uit #MeToo?

Het lijkt niet te stoppen. Haast dagelijks vallen er nieuwe verboden vruchten uit de #MeToo-boom. Terwijl die storm internationaal maar door raast, lijkt het in onze contreien toch net iets rustiger. Of is dat maar schone schijn? Hilde De Man, verantwoordelijke van de psychosociale dienst van de externe preventiedienst IDEWE, zegt dat het moeilijk is om de storm juist te kunnen interpreteren.

"Het aantal klachten en meldingen van dergelijk grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer ligt al jaren rond de 2 procent. Elk geval is er een te veel, natuurlijk, maar veel kun je dit niet noemen. De jongste weken zouden iets meer meldingen zijn binnengelopen, maar daar zullen we pas tegen het eind van dit jaar echt iets concreets over kunnen zeggen", meldt De Man.

"Er is uiteraard wel een hogere drempel en er is vaak ook meer schaamte bij dergelijke klachten", verklaart De Man het veeleer lage cijfer op de werkvloer. "De angst om niet geloofd te worden, gecombineerd met de moeilijkheid van de bewijslast houdt mensen tegen om hier iets mee te doen. Uit de ervaringen van eerdere cases weten we dat het soms heel lang kan duren vooraleer iemand naar buiten durft te komen met een klacht."

De Man denkt dat de hele #MeToo daarom drempelverlagend kan werken. "Tegelijk denk ik wel dat de storm stilaan weer wat zal gaan liggen. Het mag ook niet uitmonden in een heksenjacht, of de natuurlijke werkrelatie tussen mannen en vrouwen bemoeilijken. Er is vaak een grijze zone. Het kan niet de bedoeling zijn dat mannen niets meer durven zeggen of doen."

Het valt op dat in de mediatieke Hollywood-affaires zoals rond producer Harvey Weinstein of acteur Kevin Spacey de problemen niet nieuw waren, en veel mensen ervan af wisten. Toch werd er pas ingegrepen op het ogenblik dat de vuile was massaal op straat lag, en de imagoschade te groot werd.

Subtiel

Zijn onze werkgevers wel voldoende adequaat, en wat kunnen ze zelf doen om dergelijk gedrag te voorkomen?

"Veel meer werk maken van de bewustwording", zegt Mireille Deziron zonder aarzelen. Deziron was voorzitster van de externe commissie die in 2016 voor de UGent een onafhankelijk advies afleverde naar aanleiding van meldingen van grensoverschrijdend gedrag aan de universiteit. "Ik vermoed dat veel mensen het zich vaak zelf niet eens realiseren dat bepaald gedrag niet gepast is. Het is niet enkel de klets op de poep wat niet kan. Het zit hem veel vaker in subtielere dingen, in het gebrek aan respect in de communicatie, in het mailverkeer."

Deziron pleit daarom voor veel meer focus bij de hr-dienst van bedrijven. "En bij aanwervingen openlijk aangeven wat verwacht wordt en wat niet kan."

Hilde De Man: "Als je kijkt naar de internationale context, dan vind ik dat België op het vlak van wetgeving eigenlijk vrij ver staat. De eerste wetgeving voor bedrijven daaromtrent is al gestart in 2002 en we merken dat bedrijven er veel meer mee bezig zijn dan vroeger. Maar het is een feit dat een grondig onderzoek al snel enkele maanden in beslag neemt. En op het einde van de rit komt het ook steeds de werkgever toe om maatregelen te nemen, of niet. Zeker in relatie tot zulk gedrag door hogere leidinggevenden kan een kortere weg om in te grijpen meer gepast zijn."

Geen procedures

Caroline Deiteren, specialiste sociale zekerheid en arbeidsrecht bij Unizo: "Wij worden niet massaal gebeld door werkgevers die met dit issue worstelen. Heel concreet kun je stellen dat bedrijven zelf kunnen zorgen voor een open klimaat, waarin medewerkers en leidinggevenden, op een laagdrempelige manier zaken kunnen bespreken. Dit doen mensen meestal alleen als ze zich veilig voelen. Ik meen te denken dat er via die weg veel informeel opgelost geraakt, door een gesprek, liever dan een hele procedure te doorlopen. In ons kmo-land zitten de mensen ook letterlijk dichter op elkaar, wat de sociale controle een stuk groter maakt."

Mireille Deziron zegt dat mensen geen procedures willen. "Ze willen oplossingen." Daarom moet een bedrijf inzetten op sensibilisering. Zonder betuttelend te worden. "Mijn zoon werkt in de VS en daar is de slinger iets te ver doorgeslagen. Bij ons praten we er echter niet genoeg over. Of is het zoeken naar de juiste persoon of weg bij een probleem. Het moet allemaal toegankelijker gemaakt worden."

Hilde De Man is genuanceerder. "We hebben doorheen de jaren al een hele cultuuromslag gemaakt, vind ik. Een aantal zaken wordt vandaag niet meer getolereerd. Wat we ook merken is dat het aantal opleidingen voor vertrouwenspersonen stijgt. Werknemers nemen dit heus wel serieus."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234