Woensdag 27/01/2021

'Bedankt, Moeder van Jezus,

Georges Pirard over zijn rijkgevulde carri�re als offerbloklichter

ik kan weer even verder'

Met zijn zaklamp en kleverige maatstok trok hij langs Vlaamse wegen, open kerken en volle offerblokken. Georges Pirard (79), dief in ruste. 'Ik smeerde mijn boterhammen, vulde mijn thermos en vertrok. Zoals een werkman.' Vanochtend hoort hij zijn definitieve vonnis aan in het Antwerpse gerechtshof. Want Pirard werd vorig jaar gevat. 'Die Vlamingen altijd met hun camera's.' Door Marijke Libert

Een nette flat in Anderlecht. Vloertapijtjes overal, vol verjaard huisstof, krullende foto's op de kast, centraal de kooi met kwinkelerende kanarie. Georges Pirard rekt zich genoegzaam uit in zijn velours fauteuil, een nimbus van sigarenrook rond zijn kleine kletskop, morsig verband over de kruin. "Je tombe toujours. Les vertiges." Alles tolt rond Pirard, met zijn bijna tachtig de oudste dief van dit land, of de oudste Arsène Lupin of Robin Hood. Vandaag krijgt hij zijn straf voor daden die hij uit noodzaak stelde, zegt hij, en die hij leerde bij... Bourvil.

Georges Pirard: "Mijn vrouw stierf in 2001. Ze was gehandicapt. Honderdtwintig kilo woog ze, van de cortisone. Op een dag viel ze uit haar rolstoel en elf maanden later stierf ze. Toen begonnen de problemen pas echt. Factuur van het ziekenhuis 142.000 frank, begrafenis 60.000 frank. De steen voor haar graf kocht ik tweedehands. Enfin, geld. U denkt wellicht, wat zit hij over dat geld bezig, moest hij niet rouwen dan? Als je het pensioen van een zelfstandige hebt, 669 euro, móét je wel tellen. Al is dat tellen snel gebeurd. Vijfhonderd euro voor de huur en de rest voor elektriciteit, pour manger et vivre. Et des petites choses."

Geld verdienen, zijn kost winnen is voor Pirard nooit makkelijk geweest. Hij begon in Wallonië als schoenmaker: "Toen Wallonië nog op de kaart stond, toen ze nog niet vechtend over de grond rolden zoals nu, lang voor de tijd van le noeud papillon (de vlinderdas: Di Rupo, ML). Ik had mijn zaakje in de regio van Verviers. Tot ik last kreeg van de chintocs, de schoenen 'made in China'. Goedkoop, blinkend van schoonheid en plastic, wegwerp. Ik mocht de boel sluiten, links en rechts bijklussen. En dat in de jaren zeventig, tachtig, toen het in Wallonië echt slecht begon te gaan met de economie. Later bij de voorbereiding van de euro, toen ik gepensioneerd was, moest ik de broekriem blijven aanhalen. De boodschappentas raakte steeds leger. Thuis sukkelde mijn partner. Une vie triste."

En op zo'n moment zeg je: 'Foert, wat ik niet heb, jat ik'? "Nee, ik zei pas na haar dood 'foert', toen het water me aan de lippen stond. Het is waar dat ik gestolen heb, dat weet u. Ik heb dat al toegeven in de rechtbank. Drie maanden nadat mijn vrouw gestorven was, kreeg ik te horen dat ik 3.000 euro in het rood stond en meteen moest aanzuiveren. Zo'n put vul je niet met de inhoud uit offerblokken, dacht ik. Ik had daar wel ooit iets over gelezen in de krant. Ik wist dat het bestond, dieven die zich in offerblokken specialiseerden. Ik weet nog dat ik toen gelachen heb. Wat valt daar te rapen, dacht ik, maar daarop ben ik moeten terugkomen. Waarom? Omdat er verdorie heel veel geld in bleek te zitten.

"Ik had ooit een film van Bourvil gezien, Un drôle de paroissien, over een dief die in offerblokken ging vissen naar geld, met een systeempje zoals ik later zou gebruiken. Die dief schold Sint-Antonius voor verrot als bleek dat er onder zijn beeld niet genoeg geld in het offerblok stak. Ik zie het nog voor me, hoe Bourvil in de kerk schreeuwde: 'Eh bein, vieux, faut travailler un peu plus.' (lacht luid) Dief Bourvil viel later ook uit tegen Sint-Rita en de Heilige Maagd. Dat zijn trouwens de drie heiligen die het meeste geld bijeenkrijgen. Eerlijk waar, dat heb ik later zelf vastgesteld. De grootste bedragen vind je bij de Heilige Maagd. Je komt een kerk binnen, ziet de hoop novenenkaarsen branden en je weet: dat offerblok zit vol. Maar Sint-Rita, waar de hopeloze gevallen langskomen, collecteert ook goed. Sint-Antonius is traditioneel zeer gewaardeerd door mensen die zaken kwijtraakten.

Pirard trok deze conclusie na een, nou ja, expertise die werd uitgevoerd tussen eind 2001 tot 2005. "De eerste keer herinner ik me zeker. Ik was kort daarvoor bij het OCMW gaan smeken om wat extra geld, wat me werd geweigerd. Helemaal ontdaan zat ik op een rustbank hier in de buurt. Een man sprak me aan. 'Wat zie jij er ongelukkig uit', zei hij. 'Wat wil je?', antwoordde ik. 'Ik heb in geen twee dagen gegeten.' Daarop haalde hij uit zijn jaszak een opvouwbare meter. 'Stop dat in een offerblok, hang er onderaan iets aan wat kleeft en je vist probleemloos geld op. Het is de eenvoudigste manier om aan geld te raken.'

"Ik was verbouwereerd, maar het begon te dagen in mijn hoofd. Pourquoi pas? En toen moest ik ineens aan die film met Bourvil denken. Enfin, ik ben naar de Brico gegaan om zo'n meter, bewerkte die met een kleefstrip en ik was vertrokken. Ik ben meteen naar een kerk gegaan. Nee, niet in de buurt. Ik stal nooit in eigen omgeving. Par principe. Ik ging naar een kerk hier een eindje vandaan, zag al die novenenkaarsen branden bij het beeld van Maria, stak de meter in het offerblok, zei stilletjes: 'Maman, aide ton fils', trok de meter naar boven en wat hing daar? Werkelijk waar... een briefje van honderd frank.

"Nog eens en nog eens probeerde ik en na een tijdje had ik honderdtachtig frank bijeen. Ik stond versteld, ik zei: enfin, ik kan eten en als ik nog even doordoe misschien in een restaurant met een paar sterren. Ik trok naar Antonius en zei, zoals Bourvil, maar dan beleefder 'Ouwe, help me. Ik ben ook veel kwijt, mijn dierbare vrouw, mijn status, mijn eten en drinken.' En ik viste geld op. Ik zei: 'Merci, Saint-Antoine' en ik zei ook 'Merci, mère de Jésus'. Ik kan weer even verder. Ik was wel een beetje bang dat men mij zou zien. Wat wil je, een eerste keer, je moet alles nog leren."

En bang voor de toorn van God? Want Pirard beweert een gelovig man te zijn. "(hevig) Ben ik ook, zeer gelovig zelfs. In God, niet in de gebouwen die men voor hem opricht, niet in zijn spaarkas, niet in die bij hem tewerkgestelde hypocrieten. Ik ben woedend op priesters."

Omdat zij het waren die u uiteindelijk ontmaskerden? "Nee, omdat zij het waren die mij niet hielpen toen ik het vroeg. Ik ben gaan aanbellen bij priesters. Ik weet dat ze een loon krijgen van 1.700 euro per maand, los van wat ze nog krijgen via collectes en voor erediensten. Dit zijn geen dienaars van de Heer, ce sont des mercenaires. Handelaars zijn het. Van het type dat Jezus nog uit zijn tempel ranselde. Ik vroeg zo'n priester ooit om een aalmoes, maar ik kreeg die niet. Een priester gooide me zelfs uit zijn kerkportaal waar ik zat te bedelen. Kun je je dat voorstellen?"

Pirard start een lange tirade die hij besluit met een paar getallen en "Deuteronomium. Je connais mon bible, madame. Ik voel me klein in het aanschijn van God, van het goddelijke. Ik buig diep voor Hem, maar ik verfoei zijn rooms-katholiek personeel op aarde. Ik geloof in zijn leer, niet in de machine errond."

Pirard citeert uit de boeken van Mozes, maar wat met diens tien geboden waarin staat 'vlucht het stelen en bedriegen'? "Ik heb mee gevochten voor de bevrijding van België en nochtans staat in die geboden ook: gij zult niet doden. Met stelen is het identiek. Je mag iemands eigendom niet afnemen, tenzij in geval van heirkracht."

Na de eerste rijke vangst trok Pirard van kerk naar kerk, het land rond, of beter Vlaanderen rond, want hij weigerde in Wallonië te stelen. "Wat valt daar te stelen, denkt u? Kijk naar het Wallonië van le noeud papillon. Arm zijn ze, de Walen. Ze zouden in plaats van de vlag met de haan overal de zwarte vlag moeten uitsteken. Het is er zwart van de miserie. Een hongerige moet met andere woorden niet naar andere hongerigen trekken. Vlaanderen is veel rijker. Alleen, in Vlaanderen zijn ze malin, met hun camera's en hun bespieden van iedereen. Nochtans ben ik zoals u weet pas vorig jaar ontdekt.

"Waarom dat zo lang duurde? Omdat ik slim was. Ik leegde het offerblok nooit volledig. Dat is de grote domheid van anderen, die de kas volledig leeg achterlaten, of gewoon een schroevendraaier nemen en het slot forceren en de zaak openbreken. Heel dom, want daar kun je nooit meer terugkomen. Ik maakte niets stuk, ik dook er gewoon even in. De priester die even later het offerblok kwam ledigen, trok dan wel de wenkbrauwen op en dacht 'tiens, de mensen geven steeds minder', maar hij dacht niet aan een dief en stak de bak gewoon terug."

En waren er dan nooit mensen in de kerk die iets vermoedden? "Ik kwam binnen met mijn boekentas, legde die op een stoel en begaf me naar het offerblok, scheen erin met mijn zaklampje. Ik kon snel zien of er iets in zat of niet. Indien ja, dan trok ik naar de kerkdeur dicht en luisterde goed wat voor lawaai die maakte. Ik zocht kerken uit waar de deuren piepten. On se perfectionne, n'est-ce pas? Waar de deur piepte, was het makkelijker werken. Ik was meteen gewaarschuwd als er mensen aankwamen en ging dan snel op de dichtstbijzijnde stoel zitten.

"Ik vertel dat hier nu allemaal, maar ach, het is niet omdat ik er mee wil uitpakken of trots ben op mijn daden. Vorig weekend ben ik nog bij het graf van mijn vrouw vergiffenis gaan vragen. Ik zei: 'Ma pouce, ik ben niet zo trots op mezelf, wat ben ik veel verloren toen jij vertrok. Ik word er tachtig en zie waar ik sta, na jaren zelfstandigheid, wroeten, na jaren vechten. Ik ben nu bekend, weliswaar als de oudste dief van dit land, un petit criminel de rien. (richt zich op, klopt zich op de borst) Ik heb gestolen, dat zal ik nooit meer ontkennen. Ik ben er zelfs redelijk bedreven in geweest.

"Een mens leert snel bij, vervolmaakt zich. Dat ging zo. De avond voor ik vertrok, dacht ik diep na over waar ik heen zou gaan, Vlaanderen dus, met de trein. Ik koos een regio, Limburg, of de Belgische kust, een stad, geen grote stad liefst. Ik stond op, smeerde mijn boterhammetjes, vulde mijn thermos en vertrok. Ik organiseerde een parcours, leerde Vlaanderen bijzonder goed kennen. De lucratiefste plekken bleken grote gemeenten te zijn, in de Westhoek vooral, Diksmuide, Ieper, Lichtervelde, Jabbeke, Aalter... Daar bevinden zich grote kerken, daar vullen veel gelovige mensen nog offerblokken. In de Kempen en Limburg stelde ik de voorbije jaren een terugval vast van het geloof. Lach niet, puur op de inhoud van het offerblok kun je dat zien. Steeds minder donaties, steeds minder geloof in heiligen, in hierboven. Limburg zakt, maar West-Vlaanderen niet.

"Ook steden als Kortrijk blijven het goed doen. Daar, moet ik toegeven, ben ik eens geweest op een elfde juli. Als Waal op de Vlaamse feestdag gaan vissen in de offerblokken van Kortrijk, de plek waar de Guldensporenslag plaatsvond. Geef toe, daar zat zelfs een stuk engagement achter. (lacht luid) Sommige grote kerken worden gesloten tussen twaalf en twee. Ik liet me soms mee opsluiten. Ik kroop in de biechtstoel, zette me in foetushouding en wachtte. Als de deuren dicht waren, kon ik op mijn gemak werken."

Maar toen kwam de ontmaskering, eind vorig jaar. Een camera filmde Pirards daden. Hij had de bespieder niet gezien, werd opgepakt en veroordeeld. Zijn naam, 'oudste dief van België', was gemaakt.

"Ineens ben je een crimineel, voor de hele buitenwereld. Terwijl ik me enkel voorzag van de noodzakelijke middelen. Ik zou er niet aan denken mensen te beroven op straat. Het is mijn mentaliteit niet. Ik wil geen voorwerpen, gsm's, mp3's, portemonnees. Laat uw portefeuille hier liggen, ik breng alles terug, zonder dat er een cent ontbreekt. Ik pik niet van anderen omdat die ander misschien nog armer is dan ik. Ik weet wel dat de kerk rijker is. Dus dat mocht, vond ik toen. Nu niet meer. Ik ben gestopt. Met pensioen."

Alhoewel u de voorbije maanden heel even hervallen bent. "Men had me beloofd iets te regelen zodat ik een extra inkomen kreeg. Het gebeurde niet, dus ging ik weer even het dievenpad op. Ik werd snel opgemerkt. Intussen springt het OCMW bij. De voorlaatste dag van de maand krijg ik 150 euro extra. Dat volstaat. Uit stelen gaan hoeft nooit meer. Nu zit ik in mijn zetel en leef iets rustiger. Een drang om te stelen heb ik niet. Psychiaters hebben me onderzocht. Ik lijd niet aan kleptomanie. Ik moet wel drie keer per week naar het commissariaat om een stempel, want ik kreeg een effectieve straf, werd opgepakt en meteen vrijgelaten onder voorwaarden. In het gerecht van Hasselt waren ze de pedalen kwijt tijdens het proces. Ik stond er, zonder vertaler, zonder advocaat. Ik kreeg zes maanden effectief.

"Pas later heeft advocaat Geert Jaspaert zich welwillend over mijn dossier gebogen. Hij zorgde ervoor dat ik in beroep ging. Dankzij hem ben ik nu in Antwerpen echt gehoord. En ik hoop dat ik vermindering van straf krijg bij de definitieve uitspraak donderdag. Want, enfin, regardez-moi, ik ben toch geen zware jongen, geen geweldenaar. (wijst naar zijn bebloemd terrasje) Iemand die zijn balkon vol bloemen zet en twee kanaries koestert, kun je toch moeilijk de status van gangster geven.

"Kijk rond. Hier lopen geen schuimbekkende tueurs de chiens rond die kinderen kunnen doodbijten. Ik ben een oude en uitgediende man. Ik heb duizelingen, ik stap slecht, ik val momenteel meer dan dat ik rechtop blijf staan. Ik ga naar de dagkliniek en af en toe wandel ik nog. Donderdag maak ik nog een keer een reis naar Antwerpen, naar dat nieuwe gerechtsgebouw om het vonnis aan te horen. Maar daarna is het meteen de trein in haar huis. Wees gerust, onderweg zal ik geen kerk meer betreden."

De grootste bedragen vind je bij de Heilige Maagd. Maar Sint-Rita, waar de hopeloze gevallen langskomen, collecteert ook goedIn Limburg was er de laatste jaren een terugval van het geloof. Lach niet, puur aan de inhoud van het offerblok kun je dat zien

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234