Maandag 24/01/2022

Beaufort: vogel voor de kat

Marc Ruyters is hoofdredacteur van het kunstmagazine H ART (hart-magazine.be).

Het is hommeles tussen de bewindvoerders van nogal wat kustgemeentes en de organisatoren van Beaufort, de kunstmanifestatie die in de vorige vier uitgaves prominente kunstwerken op de Belgische kustlijn plaatste en nu uitpakt met een vijfde, meer efemere uitgave (DM 18/7). Bij de vorige edities was er ook al ontevredenheid. Sommige kustgemeentes vonden dat ze benadeeld werden tegenover andere in spektakelwaarde: de schildpad in Searching for Utopia van Jan Fabre in Nieuwpoort, de houten olifanten van Andries Botha op het strand van De Panne, de spin van Louise Bourgeois in Oostende... Het waren visueel sterke werken die de aandacht trokken van talloze toeristen, terwijl andere gemeentes het met 'kleiner' werk moesten doen. Toch deden de kustgemeentes de voorbije uitgaves graag mee met Beaufort: het was een unieke mix van kunst en citymarketing, cultuur en entertainment, tram- of fietstocht en horecaconsumptie.

Beaufort 5, de uitgeklede versie, bestaat uit drie centrale tentoonstellingen en het project Musée promenade van het collectief A Dog Republic. Om te citeren uit een goed ingelicht kunsttijdschrift: 'Musée promenade is een ongoing process met architecturale prototypes, veel tijdelijke participatieve artistieke acties, die afhankelijk van de plaats verschillende gedaantes kunnen aannemen.' Tijdelijk, efemeer, variabel en lichtjes provocerend dus en, vooral: geen blockbusters.

En dan nu de feiten. Eén: het idee van Beaufort ontsproot aan het brein van wijlen Willy Van den Bussche, toenmalig directeur van het Museum voor Moderne Kunst in Oostende (nu Mu.ZEE). Hij zette de eerste drie edities op, met respectievelijk een budget van 7 miljoen, 5 miljoen en 4,3 miljoen euro. Het succes was navenant. Zijn opvolger, Phillip Van den Bossche, moest het voor editie vier en vijf met veel minder stellen: in 2012 2,5 miljoen euro, dit jaar 1,7 miljoen. Merkt u de besparingen, maal vier? Daar bouw je geen gigantische schildpadden of olifantenkuddes meer mee.

Twee: boosdoener A Dog Republic is een internationaal collectief, gevormd door vijf kunstenaars. In geen enkel medium van enige omvang werden zij, te midden van de heisa, aan het woord gelaten. Dat woord was aan lokale politici en horeca-uitbaters om hun onvrede te ventileren. Effe Nico Dockx (een van de vijf kunstenaars) bellen bijvoorbeeld?

Drie, ook niet te ontkennen: Beaufort zelf blonk zeker niet uit in goede communicatie naar het bredere publiek.

Vier, en voor mij het belangrijkste: de grote financier van Beaufort is de provincie West-Vlaanderen. Het is veruit de meest genereuze en dynamische provincie in haar kunst- en cultuurbeleid. Pijnpunt: per 1 januari 2017 moeten de provincies, in het kader van de zoveelste staatshervorming, hun culturele bevoegdheden afstoten, ofwel aan de Vlaamse Gemeenschap, ofwel aan de betrokken steden en gemeentes. Wat er nu met Beaufort gebeurt, illustreert duidelijk wat een overheveling naar de gemeentes gaat betekenen: citymarketing, fragmentering, artistieke verarming, politisering... Wie wil wat, of net niet? Er is een lange lijst van provinciale cultuurinstellingen die een nieuwe thuis moeten vinden. Waar zullen zij belanden? De betrokken gemeentes hebben vaak al duidelijk gemaakt dat ze een overheveling naar gemeentelijk niveau niet zien zitten. Kost allemaal veel te veel. Beaufort is een vogel voor de kat, efemeer of niet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234