Maandag 30/11/2020

BART STEENHAUT

Het was moeilijk om niet ontroerd te raken door de beelden die Rudi Vranckx en zijn team afgelopen week in Ethiopië hadden gedraaid. De plek waar ze zich bevonden stond bij iedereen die Live Aid destijds bewust had meegemaakt diep in het geheugen gegrift. Toen, dertig jaar geleden inmiddels, zond de BBC hartverscheurende beelden uit van de droogte daar, en de gruwelijke gevolgen die het had voor de mensen die er woonden. Wie de reportage destijds zag, is ze nooit meer vergeten. Je zag uitgemergelde mensen, kinderen vaak, sterven voor het oog van de camera. Auschwitz in Afrika, en er kwam geen gaskamer aan te pas. De geïnstitutionaliseerde verwaarlozing van het communistische Dergregime hielp uiteraard ook niet echt. Of nee: verwaarlozing was het niet. Regio's die in opstand kwamen, werden tenslotte platgebombardeerd. Dat is nog wel eens wat anders dan ermee dreigen om het leger in te zetten tegen protesterende foorkramers op de Antwerpse ring. Uiteindelijk stierven bijna een half miljoen mensen, en het hadden er nog veel meer kunnen zijn, ware het niet dat de reportage van journalist Michael Buerk toen ook door een Ierse popster werd gezien die al een tijdje op zijn retour was.

Wat begon als een kleinschalige actie bij Bob Geldof thuis -elke keer als in de keuken de ijskast openging wat geld in een potje stoppen - groeide uiteindelijk uit tot een van de grootste solidariteitsacties in de geschiedenis. Dat het met Live Aid ook het grootste benefietconcert aller tijden opleverde, blijft mooi meegenomen. Eén blik op de affiche en je beseft nog meer hoe uniek dat evenement was. Maar omdat de beste stuurlui altijd aan wal staan, kreeg Geldof destijds nogal wat kritiek te verwerken. Het was een manier om zijn eigen carrière uit het slop te halen. Een egotrip. Een oefening in paternalisme, zelfs. Maar zelfs als dat het geval was, wat ik niet denk, kon je niet om het resultaat heen. In één dag tijd werd tachtig miljoen dollar opgehaald, en Vranckx kon met eigen ogen zien dat het geld niet in de verkeerde handen terecht was gekomen.

Het contrast met toen kan vandaag onmogelijk groter zijn. De dorre, uitgedroogde woestijn blijkt nu een oase. Het gloeiende zand is vruchtbare grond geworden. Een prachtige vallei in vijftig tinten groen. Ongelooflijke beelden vond ik het. De Ethiopische landbouwer liet trots de vruchten van zijn arbeid zien. Hij toonde glimmende appels, koffieplaten en zelfgekweekte mango's. Papaya's en vuistdikke avocado's. En op de achtergrond stonden gezonde koeien te grazen. Je mag me een watje vinden, maar tijdens die reportage van Vranckx - een uitgebreidere versie werd later nog uitgezonden in Niemandsland - voelde ik een krop in de keel. Omdat één uitgerangeerde popster het niet langer kon aanzien, omdat hij zijn collega's had opgetrommeld, en ze samen een dag lang hadden opgetreden op een concert dat via satelliet uiteindelijk door een miljard mensen werd bekeken, zag de wereld er nu, dertig jaar later, op een stuk fraaier uit. Muziek, cultuur en politiek werden heel even één.

Met de muziekcarrière van Geldof kwam het nooit meer goed. En zoals bekend is het in zijn privéleven ook geen feest, momenteel. Maar in Ethiopië heeft hij niets minder dan een mirakel verricht.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234