Zondag 17/10/2021

Bart Schols

Van de sport naar harde actua naar nieuwsanker op Eén: Bart Schols (39) wordt stilaan incontournable op de VRT. 'Ik krijg veel complimenten, maar mijn fond mag nog wat steviger worden.' En nu hij bijna aan zijn nieuwe job begint, geeft hij zichzelf er nog een opdracht bij. 'Ik moet meer evenwicht en rust vinden.'

'Ik ben heel blij als ik kritiek krijg'

Met Bart Schols afspreken is geen sinecure. Maar we hebben geluk. Tussen twee redactievergaderingen door, en enkele uren voor hij de Vandaag van die dag zal presenteren, kunnen we hem spreken in een van de stillere hoekjes op de Radio 1-redactie. Eigenlijk hebben we twee keer geluk. Na 12 september, de dag waarop hij voor het eerst het laatavondjournaal op Eén zal presenteren, zal Schols namelijk geen interviews meer geven. En zal hij overigens ook niet meer in zwembroek op tv te zien zijn, zoals woensdag nog in Volt. Een nieuwsanker moet geloofwaardigheid uitstralen, vindt hij, en niet te veel in de schijnwerpers staan.

Geen onverstandige keuze om nieuwsanker op het immer succesvolle Eén te worden, nu het marktaandeel van Radio 1 historisch laag is.

"De beslissing om anker te worden lag natuurlijk al langer vast, en ik neem geen afscheid van de radio. Ik zou het interviewen, zoals ik dat bij Vandaag doe, niet kunnen missen. Het presenteren van dat programma was nochtans een gok. Toen Griet De Craen (VRT-hoofdredacteur radio, SMU) mij ervoor vroeg, twijfelde ik serieus of ik zoiets zou aankunnen. Interviewen kan ik wel, denk ik, dat doe ik al sinds ik sport versla voor radio en tv. Maar Vandaag gaat heel breed, je zit er midden in de actua. Tot nu toe is het heel goed meegevallen. Meer zelfs: in de tien jaar dat ik voor tv werk, heb ik nog nooit zo'n goede feedback gekregen als het voorbije jaar op de radio. Ik wil dat programma dus absoluut blijven doen."

Waarom is tv dan toch het summum voor zoveel journalisten? Wat is er zo verleidelijk aan dat medium?

"Eerst toch even zeggen dat ik in tegenstelling tot de meeste collega's niet van radio naar tv gegaan ben, maar de omgekeerde weg bewandeld heb. Eind 2001 ben ik als losse medewerker bij de VRT begonnen, in 2004 was ik al sportanker voor Het journaal, en pas sinds vorig jaar ben ik op de radio bezig.

"Hoeveel ik ook van radio maken hou, tv geeft toch een extra shot adrenaline. Als er nieuws binnenkomt en je kunt dat kanaliseren naar een groot publiek, dan geeft dat veel voldoening. En laten we eerlijk zijn: iedereen die hier werkt, is ijdel. We aim to please, allemaal. Alleen zal de ene dat zeggen en de andere niet. Op tv krijg je nu eenmaal nog meer bevestiging, en bevestigd worden in wat je doet doet deugd."

Naast bevestiging zul je allicht ook meer kritiek krijgen. Kun je daarmee omgaan?

"Koen Wauters zei ooit: 'Als 100.000 man mij geweldig vinden bij een optreden in het Sportpaleis, maar één iemand breekt mij af, dan wil ik toch vooral weten waarom dat zo is.' Die uitspraak ben ik nooit vergeten. Bij Vandaag krijg ik soms ook wel eens een serieuze draai om de oren. Onlangs fulmineerde er iemand op Twitter omdat ik gesproken had over een wet, terwijl het nog maar een wetsvoorstel was. Ik heb tegen die man gezegd: 'U hebt volkomen gelijk, mijn excuses.' Als er op de man wordt gespeeld, dan reageer ik daar niet op, maar als het gefundeerde kritiek is, ben ik daar alleen maar blij mee.

"Nochtans heerst die cultuur hier niet altijd in huis. Onlangs zat een vriend van mij ergens op een terras en hij hoorde twee mannen over mij praten. Ze hadden kritiek op mijn uitspraak en op de vragen die ik stelde in mijn reportages. Het bleken Jan Hautekiet en Chris Dusauchoit te zijn. Collega's voor wie ik veel respect heb en van wie ik graag wil leren. Volgende keer mogen ze het dus gerust in mijn gezicht zeggen. (lacht)

"Ik ga echt op zoek naar mensen die mij feedback geven. Maar je moet natuurlijk wel wat uitkijken met wie je in vertrouwen neemt. Ik hoef je niet te vertellen dat er wel mensen zijn die liever zichzelf als anker zouden willen zien. Goedele Wachters, met wie ik een goede band heb, zal mij zeker feedback geven, maar ze doet dat op een eerlijke, zuivere manier. Ik heb een extra zintuig om aan te voelen bij wie ik veilig ben. Op professioneel vlak ben ik daar nog maar zelden in bedrogen geweest. Maar ik probeer dan ook voorzichtig te zijn."

Je werkt al meer dan tien jaar bij de VRT. Allicht ben je al ooit gevraagd door een concurrerende zender.

"Oei. Is het wel verstandig om daarover te spreken? (denkt even na) Vooruit dan: ja, ik heb al aanbiedingen gekregen. Meer ga ik daar niet over zeggen."

Heb je ooit getwijfeld bij zo'n aanbod?

"Je denkt er altijd over na. Het waren mooie voorstellen, maar ze waren niet beter dan wat me bij de VRT is aangeboden. Ik heb me hier trouwens altijd heel goed gevoeld."

Is die legendarische band met de VRT echt zo groot? Er zijn genoeg collega's die wel voor een andere zender hebben gekozen.

"De loyaliteit is toch opvallend, vind ik. Niet onlogisch. Voet aan wal krijgen bij de VRT is niet makkelijk, maar als je hier eenmaal binnen bent, kun je veel kanten uit. Dat heb ik zelf ook al gedaan: ik heb radio en televisie gemaakt voor Sporza, het WK atletiek verslagen, reportages gemaakt voor Het journaal en Terzake. Dat bestaat niet bij een andere zender, of toch niet in die mate. Als er daar iets misloopt met je programma, heb je een probleem. Stel dat ik ooit nog iets anders in dit huis wil doen, dan zijn de mogelijkheden legio."

Wat zijn je ambities dan nog?

"Op dit moment kan ik mij niets beters voorstellen dan de combinatie van Vandaag en Het journaal. Dat is een droomjob. Maar als het over interviewen op tv gaat, zou ik heel graag ooit iets als Terzake of Reyers laat doen. Voor alle duidelijkheid: dat is geen concreet plan van mij, en ik zeg dat in alle bescheidenheid."

Wat voor nieuwsanker wil je worden? Jan Becaus zag zichzelf als geur- en smaakloze aardappel, maar dat lijkt me niet bij jou te passen.

"Ik wil betrouwbaar, geloofwaardig en naturel zijn. Het eerste krijg je door geen onnozelheden te vertellen en genoeg achtergrond te hebben om de juiste vragen te stellen als er iets onverwachts gebeurt. Geloofwaardig blijf je door je te focussen op je job, niet door van alles en nog wat te grabbel te gooien in de blaadjes. Ik zie niet in wat mijn privéleven te maken heeft met mijn job. Ik ga daar nu trouwens ook niets over vertellen. Dat is niet relevant, vind ik. Vanaf 12 september ben ik nieuwsanker en dan is het sowieso gedaan met interviews en optredens op tv. Je zult me dus niet zien in De klas van Frieda. En ook niet in De slimste mens volgend jaar.

"Ik begrijp de filosofie van Jan Becaus, maar in de loop der jaren is er toch wat veranderd. Als Martine Tanghe na een reportage weer in de camera kijkt, voel je op een of andere manier wat ze ervan denkt, zonder dat ze iets expliciet weggeeft. Een betrokkenheid die tegelijk heel subtiel is."

Mag een nieuwsanker wel betrokkenheid tonen?

"Waarom zou ik niet verontwaardigd mogen zijn als er op een dag duizend kinderen worden weggemaaid in de meest hallucinante omstandigheden? Die verontwaardiging is toch universeel? Waarom zou ik dat niet mogen tonen?"

Omdat het gevaar is dat je meer verontwaardigd bent over de ene aanslag dan over de andere. Dat je dus subjectief gaat worden.

"Dat klopt. Daarom moet je heel voorzichtig en gematigd zijn. En erop letten dat je in interviews je goed- of afkeuring niet laat blijken, en niet populistisch overkomt. En vooral: verontwaardiging mag niet gekoppeld zijn aan deze of gene persoon of partij. Maar als ik echt gechoqueerd ben, dan mag de kijker dat voelen, vind ik."

Naast ernstige zaken zitten er vaak ook luchtige items in een journaal. Maar iets als Astrid Bryan hoeft voor jou niet zo nodig, zei je in een ander interview.

"Er is een tijd geweest waarin het motto was dat we moesten brengen wat de mensen bezighoudt. Voor een stuk ben ik het daarmee eens. Maar als openbare omroep is het toch ook je taak om mee te bepalen wat de kijkers zou moeten bezighouden? We hebben zoveel expertise in huis, van buitenlandkenners tot politieke journalisten. Dan moeten wij toch ook durven de richting uit te zetten en prioriteiten te stellen? Sigrid Spruyt (voormalig VRT-nieuwsanker, SMU) zei ooit dat de dingen die écht nieuws waren geweest in haar carrière, op één hand te tellen zijn."

Dat krijg je als een nieuwsuitzending veertig minuten moet duren.

"Met Vandaag hebben we beslist dat als er onvoldoende interessante onderwerpen zijn, we een extra plaat draaien. Op de radio gaat dat gemakkelijker, maar in principe zou dat met Het journaal ook moeten kunnen. Natuurlijk, als je dat ad hoc op tv doet, raakt je zendschema helemaal in de war.

"Ik denk wel dat we ondertussen een goed evenwicht gevonden hebben tussen ernst en luchtigheid. Meer dan vroeger. We zijn Het journaal ooit begonnen met de olifant Kai-Mook die in de Zoo van Antwerpen was geboren. Of met Kim Clijsters die stiekem getrouwd was. Toen moesten we dus een leeg gemeentehuis laten zien en een burgemeester aan het woord laten die zei dat de trouwpartij allang voorbij was. Zulke individuele, populaire onderwerpen spreken misschien veel mensen aan, maar de vraag is wat de brede maatschappelijke relevantie ervan is. Onderzoek heeft aangetoond dat mensen nogal eens afhaken bij buitenlands nieuws, maar het is toch de opdracht van de openbare omroep om dat evenwicht goed te bewaken, vind ik."

Omdat een openbare omroep het zich nog kan permitteren om het met minder kijkcijfers te doen?

"Daar moet je ook voorzichtig mee zijn. Als je geen rekening houdt met kijkcijfers, kun je dan rechtvaardigen dat je met zo veel belastinggeld zo weinig mensen bedient?

"Maar je kunt het ook anders bekijken. Radio 1 heeft serieuze klappen gekregen, maar iemand op de redactie zei: 'Die luisteraars zijn naar Studio Brussel vertrokken, dus dan blijven ze toch binnen de VRT?' Dat is niet zo'n onnozele gedachte, vind ik. Soms wordt er te veel op individuele programma's gefocust. Tussen Reyers laat, Café Corsari, Terzake en Vandaag wordt bijvoorbeeld meer dan eens gediscussieerd over welke gast waar en wanneer zit. Maar in het geval van Vandaag zie ik echt het probleem niet als een minister eerst bij ons zit en enkele uren later in Terzake. Zo'n kruisbestuiving lijkt me zelfs nuttig, al was het maar omdat ik wat reclame kan maken. (lacht) Het is begrijpelijk dat iedereen het beste wil voor zijn eigen programma, maar wat minder onderlinge concurrentie zou toch een stap vooruit zijn."

Behalve voor Vandaag en Het journaal werk je ook nog voor Sporza Radio, zit je af en toe in De zevende dag, zit je in het bestuur van de Aarschotse basketbalclub en heb je een sportcafé. Wanneer slaap jij nog?

"De sportrubriek in De zevende dag is vanaf nu in handen van Ruben Van Gucht, Sporza Radio op zondag laat ik over aan Tom Vandenbulcke. Ook privé ben ik een aantal zaken aan het minderen, want het was inderdaad te veel aan het worden. En dan ben ik ook nog een huis aan het bouwen, met de gebruikelijke miserie en vertragingen. Dankzij een 'sympathieke' buurman heeft me dat onheil, inclusief een rechtszaak, al 70.000 euro gekost. Dat heeft me mentaal gezien ook wel moe gemaakt.

"Nu goed, voor ons sportcafé ben ik samen met mijn vennoot een gerant aan het zoeken, en met mijn bestuurdersfunctie in het Aarschotse basketbal ga ik stoppen. Ik voel me niet goed bij de tijd die dat allemaal vraagt, ik wil me echt kunnen focussen op mijn werk. Ik zou bijvoorbeeld graag enkele colleges politiek bij Carl Devos volgen. (lacht) Zijn cursus 'Grondbeginselen van de politiek' heeft hij me alvast opgestuurd.

"Mijn fond mag nog wat steviger worden, vind ik. Ik hoop dat ik nog tijd krijg om daarin te groeien. Met Vandaag zit ik nu al een jaar lang elke dag in de harde actua en daar leer ik enorm veel van bij. Ik krijg veel complimenten voor dat programma, maar ik ben me goed genoeg bewust van het feit dat ik nog wat boterhammen mag eten om nog beter te worden. Als ik bijvoorbeeld een interview met een politicus voorbereid, en aan Ivan De Vadder wat feedback vraag, dan schrijft hij daar dingen bij waarvan ik denk: verdomme, waarom zie ik dat zelf niet? Maar ik neem aan dat dat het metier is waarin ik moet groeien."

Is hard werken ook een manier om iets te compenseren? Toen je dertien was, pleegde je moeder zelfmoord.

"Ik ga daar niet te veel over uitweiden, maar ik maak me daar geen illusies over: als je moeder op een bepaald moment beslist dat ze er genoeg van heeft, dan draag je dat voor de rest van je leven met je mee. Onbewust zal dat dus nog wel zijn invloed hebben. Misschien werk ik zo hard om mij toch nog voortdurend te bewijzen. De kunst is om dat dan wat af te grenzen en je goed te voelen bij wat je doet. Maar een fundamentele eenzaamheid in je jeugd meemaken, dat werkt door. Je bent tenslotte een product van je omgeving en je genen. Ik kan die eenzaamheid ook direct herkennen bij anderen. Je voelt altijd een soort van identificatie met mensen die alleen in het leven staan."

Denk je soms na over een eigen gezin en kinderen?

"Soms. Maar het is geen allesverterende behoefte. Ik laat de dingen op mij afkomen, laat me het zo zeggen. (lacht)"

Ben je door zo veel te werken niet bang voor een burn-out? Je collega Chris Vanden Abeele heeft het al meegemaakt.

"Ik ben er niet bang voor, maar ik pas er wel voor op. Chris, een goede vriend van mij, is trouwens niet de enige op deze werkvloer. In een job als deze moet je echt wel goed voor jezelf zorgen, tijdig je grenzen trekken. Maar dat is in andere jobs ook zo. Daarom wil ik ook keuzes maken. Om bijvoorbeeld meer tijd met mijn pleegouders door te brengen. Ze zijn gelukkig heel gezond, maar als er nu iets met hen zou gebeuren, dan word ik zot. Ik heb heel weinig tijd gehad voor hen de laatste tijd. Mijn vrienden zie ik ook veel te weinig. Niet omdat ik niet wil, maar ik heb gewoon te weinig tijd."

Je zou er ook voor kunnen kiezen om in Brussel te gaan wonen in plaats van op het Hagelandse platteland. Dat zou al veel tijd opleveren.

"Als ik al in een stad zou wonen, dan zou het in Gent, Leuven of Antwerpen zijn. In die volgorde. Ik hou niet van Brussel. Niet dat ik niet van steden hou, ik ben bijvoorbeeld zot van Sydney. Maar ik zie het niet in Brussel. Het is puur subjectief, en ik heb er al talloze discussies over gevoerd met vrienden, maar ik vind het een vuile stad. Een die niet werkt bovendien. Bijvoorbeeld: ik woon op 35 kilometer van de VRT en buiten de piekuren doe ik daar met de auto 25 minuten over. Als ik de trein neem, ben ik minstens anderhalf uur onderweg. Dat Gewestelijk Expresnet, wanneer komt dat er eindelijk eens van?"

Nog een mogelijkheid om tijd te winnen: je zou kunnen kiezen voor een simpelere job.

"(lacht) Dat klopt. Maar ik doe dit supergraag. En de job op zich is niet het probleem. Eén week op de twee heb ik Vandaag, in de andere week doe ik een aantal laatavondjournaals, en ik werk één op de drie weekends. Het probleem is dat ik al de rest volprop. Ik werk het onevenwicht zelf in de hand.

"Maar dat is dus al stilaan aan het veranderen. Begin volgend jaar zou mijn huis klaar moeten zijn, en dan ga ik eindelijk een plek hebben voor mezelf. En zal ik ook veel meer rust vinden. Ik woon nu tijdelijk weer bij mijn pleegouders, en dat zijn fantastische mensen, maar ik heb er echt behoefte aan om 's avonds te kunnen thuiskomen in mijn eigen huis.

"Dan ga ik ook weer meer met vrienden kunnen afspreken. 's Avonds met een aantal mensen thuis iets eten en drinken, dat is het liefste wat ik doe. Nu kan ik dat te weinig, maar ook daar wil ik verandering in brengen. Vanaf volgende week heb ik de gedroomde jobcombinatie en ik ga die kans grijpen om op alle vlakken meer evenwicht te vinden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234