Maandag 27/06/2022

Bellen metBart Eeckhout

Bart Eeckhout over het Overlegcomité: ‘Na de teleurstelling over het ‘Rijk van de Vrijheid’, zouden politici toch moeten geleerd hebben om voorzichtig te blijven’

null Beeld Illias Teirlinck
Beeld Illias Teirlinck

Met de introductie van de coronabarometer, voeren de regeringen ook een aantal versoepelingen in het coronabeleid door. Hoofdredacteur Bart Eeckhout geeft een eerste analyse bij wat er beslist is.

Redactie

Wat is er uit de bus gekomen?

Bart Eeckhout: “Het heeft wat voeten in de aarde gehad, maar we hebben een coronabarometer! Die moet het coronabeleid meer objectiveerbaar en beter voorspelbaar maken. Voortaan komen er dus drie risiconiveaus - geel, oranje en rood -, waarbij beleidsmaatregelen gekoppeld worden aan de evolutie van de epidemie. Voor de hoogste fase, rood, zou de drempel van 500 bezette bedden op intensieve zorgen en een dagelijkse ziekenhuisopname van 150 patiënten gelden. Oranje gaat in van zodra je boven de 300 bedden en 75 ziekenhuisopnames komt. Daaronder geldt code geel. Een groene fase, waarin er geen enkele veiligheidsbeperking is, is voorlopig niet voorzien.”

Bij elke kleur hoort een set maatregelen. Hoe zit dat?

“Wat opvalt, is dat de strengste fase - rood dus - toch soepeler uitvalt dan het beleid dat we vandaag kennen. De barometer wordt dus aangegrepen om feitelijk te gaan versoepelen. Het sluitingsuur in de horeca verschuift naar middernacht. Buitenactiviteiten bijwonen, zoals een festival, een voetbalwedstrijd of een veldrit, kan weer, weliswaar met coronapas en mondmasker. Versoepelen met coronapas. Dat is het compromis van de coronabarometer. Voor binnenactiviteiten in de cultuur- en evenementensector geldt er een drempel van 70 tot zelfs 100 procent, afhankelijk van de mogelijkheden tot ventilatie. Bij oranje wordt het toeschouwersaantal nog opgedreven, verdwijnt het sluitingsuur in de horeca en gaan de discotheken weer open. Bij code geel vallen zowat alle coronaregels weg.”

We starten dus in code rood, begrijp ik?

“Klopt. Toch is dat niet zo vanzelfsprekend in het nieuwe systeem. In deze door de omikronvariant gedreven besmettingsgolf pieken de besmettingen op ongekende hoogte, stijgen in mindere mate ook de ziekenhuisopnames, maar blijft de bezetting op de afdelingen intensieve zorgen gelukkig dalen. Met vandaag zo’n 350 coronapatiënten op IC, zit je wat dat criterium betreft eigenlijk in de oranje zone. Tegelijk stijgen de ziekenhuisopnames wel met 40 procent op weekbasis, dus is dit nog niet het geschikte moment om echt fors te gaan versoepelen.

Is zo’n barometer dan wel zo handig?

“De huidige situatie laat meteen de beperkingen van de barometer zien. In deze pandemie zijn er altijd variabelen en onbekenden, zoals de aard van de dominante virusvariant. Omikron stelt ons voor andere uitdagingen dan delta. Niemand weet wat er nog op komst is, al is de hoopvolle verwachting nu wel dat de trend naar een minder ernstig ziekmakend virus zich doorzet. Premier De Croo sprak de hoop uit dat de epidemie evolueert naar een ‘endemie’, een situatie waarbij het aantal besmettingen en ziektes onder controle raakt.

“Maar omdat de toekomst zich moeilijk laat voorspellen in een pandemie, is het ook lastig om een instrument te bouwen dat in alle omstandigheden nuttig blijft. Zo gaat de barometer ervan uit dat horeca en scholen in gelijk welke omstandigheid open zullen blijven. Dat is een erg behartigenswaardig uitgangspunt, maar dat wéét je dus niet. Misschien komt er toch nog een situatie dat je echt drastisch moet ingrijpen, en dan riskeer je weer desillusie omdat je het tegendeel beloofd hebt. Na de teleurstelling over het ‘Rijk van de Vrijheid’, zouden politici toch moeten geleerd hebben om voorzichtig te blijven met al te grote stelligheid.”

Over de barometer is tot op het laatst nog een aardig robbertje gevochten. Wat was het probleem?

“Wat eigenlijk al anderhalf jaar een probleem is, want zolang sleept de discussie al aan. Politici zijn er beducht voor om te veel macht te leggen bij een technisch instrument. Dat geldt dubbel voor de regeringen van de deelgebieden. Zij hebben toch al het idee dat ze in deze hele crisis niet echt mee aan het stuur mogen zitten. Een barometer die op voorhand vastlegt wanneer er versoepeld of verstrengd dient te worden, dreigt hen nog minder zeggenschap te geven.

“Vanuit de deelgebieden, en zeker vanuit Vlaanderen, kwam de druk om nog sneller te gaan versoepelen. De Vlaamse regering wou daarnaast een veel hogere alarmdrempel voor code rood: pas vanaf 750 coronapatiënten op intensieve zorgen. Maar ook de andere gewesten staan niet te springen voor een barometer die hen vertelt wat ze moeten doen. Vooraf had ook het Franstalige deel van de cultuursector de barometer al afgeserveerd als veel te streng. De start van het Overlegcomité diende zelfs met anderhalf uur verdaagd te worden omdat premier De Croo eerst nog de minister-presidenten van de deelregeringen apart wou spreken om ze te overtuigen van het nut van de barometer. Die politieke scepsis doet vermoeden dat de toepassing van de barometer weleens beperkt zou kunnen blijven.”

En de coronapas?

“Die blijft gelden. Vanaf maart, heb je zelfs een boosterprik nodig voor een geldige pas. Van afschaffen is voorlopig geen sprake. Dat is toch wel een streep door de rekening voor de Vlaamse regering van Jan Jambon, wiens partij N-VA een erg koele minnaar is van de covidpas. De Vlaamse regering kan natuurlijk wel uitpakken met een eerste batterij versoepelingen. Premier De Croo beloofde het gebruik van de coronapas “tegen het licht te houden”, van zodra de omikrongolf weggeëbd zal zijn. De pas zal “geen dag langer dan nodig” gebruikt worden. In code geel zou de pas wegvallen.

“Dat is interessant omdat die belofte het debat over de mogelijke verplichte vaccinatieplicht doorkruist. In het voorstel van coronacommissaris Pedro Facon zou de coronapas juist opgedreven worden tot een heuse vaccinpas, die enkel wie gevaccineerd is nog toegang zou verlenen tot het publieke leven. Daar is nu geen enkele sprake meer van. Het lijkt er dus op dat het debat over verplichte vaccinatie, dat nog moet beginnen in de Kamer, al bij voorbaat gesmoord wordt. Veel animo om mensen nog te dwingen tot vaccinatie lijkt er voorlopig niet te zijn.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234