Maandag 24/01/2022

Barcelonese heuvel Montjuïc grossiert in musea

musea

oude textielfabriek herbergt topcollectie hedendaagse kunst

Barcelona / Van onze correspondent

Rudy Pieters

De Montjuïc, een van de heuvels die over Barcelona uitkijkt, is meer dan ooit het museumdistrict van de Catalaanse hoofdstad. Pas ging er Casaramona open, een oude textielfabriek waar spaarbank La Caixa zijn befaamde collectie hedendaagse kunst onderbrengt. Het is pas van eind vorig jaar geleden dat de Montjuïc er een kunstmuseum bij kreeg.

La Caixa, Spanjes grootste spaarbank, heeft een van de belangrijkste collecties hedendaagse kunst van het land, een verzameling met internationale allure. Nu is de collectie permanent te zien in een nieuw museum in Barcelona, de thuishaven van de bank. Aan de voet van de Montjuïc bouwde de Fundació la Caixa, de stichting die de collectie beheert, een negentig jaar oude textielfabriek om tot CaixaForum. De Fábrica Casaramona, genoemd naar haar directeur Casimir Casaramona, is een parel van industriële architectuur die wat weg heeft van het Londense Westminster Abbey.

Het complex is van de hand van de modernistische architect Josep Puig i Cadafalch (1867-1956). Die tekende een modelfabriek: makkelijk net te houden, goed verlicht en verlucht, een toren met daarin groot waterreservoir om branden te blussen. Casaramona was een van de eerste gebouwen op de Montjuïc. Al in 1920 ging de fabriek dicht, het begin van een lange periode van leegstand en verwaarlozing. In 1929 werd ze als opslagplaats gebruikt voor de wereldtentoonstelling. Na de burgeroorlog bracht Franco er de paardenstallen van de nationale politie in onder. In 1976 kwam er opnieuw hoop met de erkenning als nationaal monument.

De verbouwing mocht wat kosten, een slordige 30 miljoen euro. Er werd aangeklopt bij Japanner Arata Isozaki, architect van het Museum of Contemporary Art in Los Angeles (1986) en het Palau Sant Jordi in Barcelona (1990), eveneens op de Montjuïc. Hij voegde een entreehal toe aan Casaramona. Net zoals in het Louvre zit ze onder de grond. Isozaki tekende een 225 vierkante meter groot glazen dak geschraagd door twee stalen zuilen. De bezoeker komt er meteen oog in oog te staan met een muurschildering die Sol LeWitt voor het CaixaForum maakte.

De tentoonstellingruimte beslaat 4.000 vierkante meter. De Caixa-collectie telt meer dan 800 werken, te veel om ze allemaal tegelijk te tonen. Daarom komen er elk jaar drie tentoonstellingen (voor de openingstentoonstelling zijn 72 werken geselecteerd). Er is ook nog plaats voor exposities met geleende werken. Zo zijn er deze lente 80 werken van onder meer Renoir, Cézanne, Modigliani en Picasso te zien, en wordt deze zomer een tentoonstelling aan Mies Van der Rohe gewijd.

De Montjuïc telde al een hele reeks cultuuradressen, vooral de Fundació Joan Miró, het Museu Nacional d'Art de Catalunya (Mnac) en het Pavelló Mies van der Rohe. Dat paviljoen, dat zich tegenover Casaramona bevindt (en een inspiratiebron was voor Isozaki), en het paleis waarin het Mnac huist, zijn restanten van de wereldtentoonstelling van 1929.

In een ander souvenir van die Expo, het Poble Espanyol (een Spaans dorp met huizen in alle mogelijke regionale bouwstijlen), ging eind vorig jaar ook al een kunstmuseum open, de Fundació Fran Daurel, de collectie van de Catalaanse zakenman Francisco Daurella, die sinds de jaren vijftig concessiehouder is van Coca-Cola in Spanje. Dat met het drankje zeer veel geld te verdienen valt, blijkt uit het resultaat van meer dan dertig jaar verzamelen. De meeste moderne en hedendaagse groten uit de Spaanse kunst vinden we er, van Picasso en Dalí, over Tápies en Barceló, tot Uslé en Barceló. In het museum zijn permanent 210 werken te zien.

La Caixa besliste onlangs om ook in Madrid te verhuizen. Het CaixaForum-Madrid komt tegenover het Padro, vlakbij Thyssen en de Reina Sofía, in hart van het Madrileense museumdistrict. De bank gaat er een negentiende-eeuwse elektriciteitscentrale verbouwen. Ook hier gaat wordt telkens een deel van de permanente Caixa-collectie tentoongesteld.

De Fundació la Caixa bouwt sinds 1985 aan de bankcollectie. Voor de 800 werken werd 15 miljoen euro betaald. De belangrijkste binnen- en buitenlandse kunstenaars sinds de jaren tachtig zijn vertegenwoordigd, samen met een reeks Spanjaarden die de decennia voordien al op het voorplan waren getreden.

Belangrijkste actuele kunstenaars zijn vertegenwoordigd in verzameling van 800 werken en 15 miljoen euro

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234