Woensdag 19/01/2022

Barack Obama for president

Obama is écht. Hij komt van ver en hij reikt nog veel verder

Fientje Moerman

is een fan van de Amerikaanse presidentskandidaat

'Understand something boy. You're not going to college to get educated. You're going there to get trained. They'll train you to want what you don't need. They'll train you to manipulate words so they don't mean anything anymore. They'll train you to forget what it is you already know. They'll train you so good, you'll start believing what they tell you about equal opportunity and the American way and all that shit. They'll give you a corner office and invite you to fancy dinners and tell you you're a credit to your race. Until you want to actually start running things, and then they'll yank on your chain and let you know that you may be a well-trained, well-paid nigger, but you're a nigger just the same."

Het is een quote uit Dreams from my Father, de autobiografie van Barack Obama. Wanneer hij Hawaï, waar hij een deel van zijn jeugd doorbracht, verlaat om te gaan studeren, waarschuwt zijn oude vriend, een zwarte dichter, hem: hou je ogen open, anders zul je je ras en je volk opgeven en je aanpassen zonder dat het iets oplevert.

Obama is de uitdaging aangegaan. Hij heeft zich laten trainen, in Harvard Law School nog wel, waar hij de eerste zwarte voorzitter van de Harvard Law Review werd. Hij gelooft ook in de Amerikaanse droom: zijn tweede boek The Audacity of Hope heeft als ondertitel Thoughts on Reclaiming the American Dream. Hij werd een 'voorbeeld voor zijn ras', onder meer door als vijfde zwarte sinds de onafhankelijkheid van de VS verkozen te worden in de Amerikaanse Senaat. Nu wil hij de ultieme uitdaging aangaan: hij wil echt de boel leiden en doet een gooi naar het presidentschap.

De vraag is of Amerika ondertussen genoeg veranderd is om het laatste deel van de voorspellingen van de oude dichter niet te doen uitkomen.

Demografisch wel. In twaalf staten is een derde van de inwoners zwart, latino of van Aziatische afkomst. In vier andere staten (waaronder Texas, de thuisstaat van Bush) en in Washington DC zijn de minderheden de meerderheid geworden. In die melting pot is Obama als zoon van een Keniaanse vader en een moeder uit Kansas niet exotischer dan vele anderen. Maar de VS als land zullen pas in 2050 niet langer overheersend blank zijn. Obama moet dus meer zijn dan de kandidaat van de zwarten en de minderheden.

Inhoud heeft hij in elk geval. In Dreams from my Father schrijft hij een zeer persoonlijk en soms aangrijpend verhaal van iemand die tot verschillende werelden behoort. In zijn jeugd worstelt hij met zijn huidskleur, maar zijn afkomst geeft hem ook de kans op te groeien in Indonesië en in Hawaï en een bredere kijk op de wereld te hebben dan de doorsnee Amerikaanse politicus. Waar Bush na 9/11 in westernstijl reageerde met: "We'll smoke 'em out of their holes", heeft Obama het in zijn tweede, politieke boek over een ander "hole": het begrotingsdeficit waar de VS zich zal moeten uitgraven.

Nodeloos te zeggen dat zijn voorstellen over de hervorming van de fiscaliteit, van de gezondheidszorg en van onderwijs ver afstaan van het beleid dat de Bushregering nu voert. Maar hij heeft het ook over de plaats van religie in het publieke leven, een thema dat je de jongste tijd vaker terugvindt bij de Democraten. De zoon van een als moslim opgevoede vader en een niet-kerkelijke moeder is een overtuigd en praktiserend christen geworden die zich op latere leeftijd liet dopen. Maar hij is pro choice (voor abortus), een fervent voorstander van de scheiding tussen kerk en staat en geeft als professor grondwettelijk recht ook de geschiedenis en het constitutionele kader voor zijn politieke standpunten.

Om van kandidaat naar president te gaan moet je compromissen sluiten. Dat doet hij. Hij is een genuanceerd politicus, een voorstander van bipartisanship, waarbij Democraten en Republikeinen de partijgrenzen overstijgen en samenwerken omtrent inhoudelijke dossiers. Dat uit zich in standpunten waarmee hij zich in het centrum van het Amerikaanse verkiezingspubliek plaatst. Zo vindt hij de doodstraf in sommige gevallen wél gerechtvaardigd, pleit hij voor gun control in de steden maar heeft begrip voor de diepgewortelde culturele betekenis van wapenbezit in landbouwstaten. Zo is hij ook een voorstander van vrijhandel, maar stemt toch tegen een (kleiner) vrijhandelsverdrag met een aantal Centraal-Amerikaanse landen.

Je hoeft het niet altijd met hem eens te zijn om respect te hebben voor Obama. In tegenstelling tot Hilary Clinton, die stemde voor de oorlog in Irak, was hij altijd tegen. Hij is nu woordvoerder van de Democraten over Irak. Hij is een grassroots politicus die begon als buurtwerker in de achtergestelde zwarte wijken van Chicago. Hij bouwt zijn carrière op inzet en bekwaamheid en niet op een fortuin, een huwelijk of politieke voorouders. Obama is écht. Hij komt van ver en hij reikt nog veel verder. De oude zwarte dichter uit zijn jeugd indachtig zou je bij het lezen van zijn leven en dromen opnieuw gaan geloven in "equal opportunity and the American way and all that shit".

Fientje Moerman is Vlaams viceminister- president en Vlaams minister van Economie, Ondernemen, Innovatie, Wetenschap en Buitenlandse Handel (VLD).

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234