Zaterdag 10/04/2021

Barack Obama, de man die geschiedenis blijft schrijven

Barack Obama heeft zijn tweede mandaat op zak. Meer nog, hij is de eerste hedendaagse regeringsleider die in een door economische crisis geteisterde democratie opnieuw verkozen raakt. Een profiel.

Obama (51) heeft, zoveel is zeker, een glansprestatie neergezet. Hoewel zijn land volop de wonden likt van een economische neergang die sinds de jaren dertig haar gelijke niet meer kende, zijn de meeste van zijn kiezers hem trouw gebleven. Hij slaagde er ook in de onbeslisten te overtuigen van het weinige dat Mitt Romney voor hen in petto had. Obama's onmiskenbare charisma en de herinnering aan zijn eclatante zege vier jaar geleden brengen hem nu voor de tweede keer naar het Witte Huis.

De advocaat uit Chicago trad de historie binnen op 4 november 2008, toen hij de eerste zwarte president van de Verenigde Staten werd. Barack Hussein Obama, de zoon van een Keniaanse vader en een Amerikaanse moeder, was niet alleen het eerste VS-staatshoofd van Afro-komaf, hij was bovendien de eerste leider sinds Harry Truman die uit een grootstad kwam en de allereerste ooit die in Hawaii geboren werd. Ook had de president een deel van zijn leven buiten de VS doorgebracht, in Indonesië bijvoorbeeld, wat hem een kosmopolitische bagage opleverde maar tevens de verdenking dat hij niet Amerikaans was.

Obama, echtgenoot van een advocate die veel meer verdiende dan hijzelf en vader van twee dochters, toonde zich op zeldzame wijze ongecomplexeerd. Hoewel zijn karakter bijlange zo joviaal niet is als hij laat uitschijnen (en hij volgens intimi zelfs flink wat arrogantie tentoonspreidt), bouwde hij een kapitaal aan sympathie op dat hem ook gisteren geen windeieren legde. Veel Amerikanen stemden op hun president omdat ze hem nu eenmaal graag hebben, punt uit.

Anders dan pakweg Nicolas Sarkozy - en met hem een hele stoet andere staats- en regeringsleiders - slaagde Obama erin om zelfs in crisistijd aan zet te blijven. Ook dat is redelijk historisch, en tekent de verwezenlijkingen die hij in zijn eerste ambstermijn voor elkaar kreeg.

Zo wist Obama bikkelharde Republikeinse tegenstand te omzeilen om zijn economische relanceprogramma klaar te stomen. Obama zette nieuwe krijtlijnen uit waarbinnen Wall Street mocht werken, legde de banksector aan banden en hield door massieve overheidssteun de auto-industrie drijvende. Even omstreden als populair maakte de Democraat zich met Obamacare - het opzet om, alweer een primeur, 40 miljoen Amerikanen die geen ziekteverzekering hadden toegang te bieden tot de gezondheidszorg. Barack Obama maakte ook de officiële discriminatie van homo's in het leger ongedaan en werd de eerste VS-president die zich openlijk uitsprak voor het homohuwelijk.

Op het internationale toneel gooide Obama al evenzeer hoge ogen. Peilingen waar ook ter wereld gaven het de jongste dagen aan: als de planeet had mogen meestemmen, dan werd hij opnieuw verkozen. Kennelijk zijn de Amerikaanse kiezers de wereldopinie dus gevolgd.

Wat hij buiten de grenzen van zijn eigen grootmacht realiseerde? Obama stuurde bijvoorbeeld een commando op Osama bin Laden af en liet hem elimineren. Hij zette een punt achter de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Irak en ondertekende een nieuw nucleair verdrag met Rusland, toen Dmitri Medvedev in het Kremlin woonde en het alles bilaterale 'reset' was wat de klok sloeg. Obama verhoogde de aanwezigheid van VS-troepen in Afghanistan maar vatte vervolgens hun stapsgewijze terugtrekking aan. Eind 2014 wil hij een eind maken aan een oorlog die inmiddels een decennium duurt.

Obama, die zijn vader nooit echt kende en zijn jeugd aan de zijde van zijn moeder en grootouders doorbracht, studeerde aanvankelijk aan Columbia University, verkaste toen naar Chicago waar hij gemeenschapswerker werd in achterbuurten, ging vervolgens op college aan Harvard Law School - en werd de eerste Afro-Amerikaan die het gerenommeerde Harvard Law Review leidde.

De rest van het verhaal is bekend: in 1995 schreef Obama het boek Dreams from My Father, waarin hij een reeks politieke ideeën in de groep gooide. Een jaar later werd hij verkozen in de senaat van Illinois. In 2004, na een mislukte eerste poging in 2000, werd hij federaal senator. Volgde het boek The Audacity of Hope - en toen ging het snel: hij stoomde een bijzonder originele campagne in elkaar, kreeg jong Amerika massaal op de hand, werd Democratisch genomineerde en rijfde het presidentschap binnen. 'Forward', luidde het motto in de pas afgelopen kiesstrijd. Nu wil Obama de klus afmaken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234