Zaterdag 20/07/2019

Bange dagen in boekenland

Verontruste schrijvers en vertalers kregen op het congres van de Vlaamse Auteursvereniging sussende woorden van uitgevers. En cultuurminister Sven Gatz beloofde Cultuurinvest in te schakelen bij nieuwe uitgeversinitiatieven.

Zorgelijke fronsen in het voorhoofd van de Vlaamse auteurs. Een afkalvende boekenmarkt, uitgeverijconcerns als WPG die in zwaar weer zitten en recensiebladen zoals De Leeswolf en De Leeswelp die dreigen te verdwijnen. Om van de 7,5 procent besparingen bij het Vlaams Letterenfonds en de aanslepende perikelen rond het leenrecht nog te zwijgen. "Wie van de pen wil leven in Vlaanderen, heeft het lastig. Een leefbaar inkomen puren uit literair schrijven zonder een bijverdienste of ander beroep, is aartsmoeilijk", zegt Carlo van Baelen, voormalig directeur van het Letterenfonds. Hij leidde een onderzoek naar het schrijversinkomen in Vlaanderen, en stelde dat voor op het druk bijgewoonde congres van de Vlaamse auteursvereniging (VAV).

Toch was de boodschap van een aantal Vlaamse uitgevers, die er met elkaar in debat gingen, zonneklaar: "Auteurs zijn ons grootste kapitaal, in hen moeten we investeren." Maar pasklare remedies om het tij te keren, hadden ook zij niet. Zowel Maarten van Steenberghe (non-fictie-uitgever bij Lannoo), Marianne De Baere (uitgeefmanager Manteau), Rudy Vanschoonbeek (Vrijdag) en André Van Halewyck waren het erover eens: "Het blijft aartsmoeilijk om een bestseller te voorspellen en in te schatten welk boek het wel of niet doet". Al beleefde Lannoo naar eigen zeggen "een zeer goed jaar" en maakte ook Vrijdag winst in 2014, met dank aan de Debuutprijs voor Kris Van Steenberghe. Van Halewyck was pessimistischer, ondanks het appeltje voor de dorst in de vorm van Jeroen Meus: "Zonder Meus waren wij in 2010 al failliet."

Mokerslag

Natuurlijk kwam ook de kloof tussen literair Vlaanderen en Nederland ter sprake, zeker na de 'afslanking' bij De Bezige Bij Antwerpen. Van Halewyck: "Wij mogen nog onze handen kussen, in Nederland is de voorbije jaren de boekenverkoop met 33 procent gedaald." Van Steenberge: "Ik geloof niet dat Nederlanders nog neerkijken op wat we doen." Bovendien grijpen Nederlandse en Vlaamse lezers het liefst naar boeken uit hun eigen taalgebied, zo wijst een onderzoek van de Nederlandse Taalunie uit.

Cultuurminister Sven Gatz mocht vervolgens de auteursgemoederen wat sussen. Hij verdedigde nogmaals zijn besparingen, die ook het Vlaams letterenbeleid flink in de vleugels knippen: "Als de kolonels en de magistraten moeten besparen, waarom dan ook de letterensector niet?", zei hij met een boutade. Hij beloofde wel dat Cultuurinvest in 2015 zou ingeschakeld worden bij de oprichting van eventueel nieuwe uitgeversinitatieven. "De mokerslag van WPG en De Bezige Bij Antwerpen is nog niet verwerkt, maar toch zie ik al initiatieven. Wanneer die concreter worden, zal Cultuurinvest geresponsabiliseerd worden en het nodige duwtje in de rug geven." Ook de gereglementeerde boekenprijs wordt een grote prioriteit in 2015, verzekerde Gatz. "Na februari 2015 zou de tekst uit het Boekenoverleg in het Vlaams parlement belanden en tegen de Boekenbeurs moet daar een doorbraak zijn."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden