Maandag 20/09/2021

Bandenmannetje blijft verweesd achter na dood Michelintopman

De Franse bandengroep Michelin blijft verweesd achter na de onopgehelderde dood van zijn topman Edouard Michelin. Diens opvolging wordt een delicate zaak, want de multinational en wereldleider op de bandenmarkt wordt via een ongebruikelijke structuur nog altijd gecontroleerd door de familie Michelin.

door Georges Timmerman

Brussel l Vorige vrijdag verdronk Edouard Michelin (42) tijdens een vistochtje voor de kust van Bretagne. De oorzaak van de schipbreuk is nog onbekend. Het levenloze lichaam van de topindustrieel werd nog dezelfde dag opgevist uit zee, op een tiental kilometer van de kust.

Het wrak van de gezonken vissersboot Liberté werd gisteren door de Franse marine gevonden, maar een eerste onderzoek met telegeleide duikrobots leverde geen aanwijzingen op over de oorzaak van het ongeval. De kapitein van het schip, een vriend van Edouard en de baas van een lokale vissersvereniging, is nog altijd spoorloos.

De Franse president Jacques Chirac verklaarde dat de Franse economie in rouw is en roemde de overleden topondernemer als "een grote bedrijfsleider, gerespecteerd door iedereen die hem heeft gekend". Conform de statuten nam Michel Rollier (60), medezaakvoerder van de groep en familiaal verwant met de Michelins, onmiddellijk de leiding van de groep over. Rollier kondigde meteen aan dat de continuïteit van de directie wordt verzekerd. Maar de onzekerheid over de toekomst van de groep knaagt en de koers van het aandeel Michelin op de beurs van Parijs dook gisteren met 1,7 procent omlaag. Michelin produceert jaarlijks 197 miljoen banden, telt 130.000 werknemers in negentien landen (waarvan 34.000 in Frankrijk) en is met een marktaandeel van 20 procent groter dan de concurrenten Goodyear en Bridgestone. Vorig jaar noteerde de groep een omzet van 15,9 miljard euro en een nettowinst van 889 miljoen euro.

De bandengroep, tevens uitgever van de beroemde rode Michelingidsen, is geen naamloze vennootschap maar een commanditaire vennootschap op aandelen, een zeer ongebruikelijke vennootschapsvorm voor een multinational van die omvang. Voordelen zijn dat de familie de controle kan bewaren en dat die structuur een goede bescherming biedt tegen eventuele vijandige overnamepogingen. Het nadeel is dat het brutaal wegvallen van de topman de groep kan destabiliseren.

Sinds de oprichting van de bandenfabriek in 1889 heeft er altijd een Michelin aan het roer gestaan, maar nu is een opvolger in de familie niet meteen voorhanden. De vader van Edouard, François Michelin, is inmiddels 79 en om gezondheidsredenen niet meer in staat om het commando over te nemen. De twee broers en drie zussen van Edouard komen evenmin in aanmerking. Zijn oudste broer Etienne is geheel in de familietraditie priester geworden, terwijl Benoît genoegen nam met een discrete job als wetenschapper in het Michelinonderzoekscentrum. De zes kinderen van Edouard zijn nog te jong om een rol te spelen in het bedrijf.

De Michelins zijn een uiterst katholieke en schatrijke familie uit de Auvergne, een streek die bekendstaat om haar cultus van geheimhouding en sociaal paternalisme. Edouard was de jongste van de drie zonen van de legendarische François Michelin, die het familiebedrijf drie decennia heeft geleid. Hij werd door zijn vader uitverkoren om de leiding van de groep op zich te nemen en stond aan het hoofd van Michelin sinds 1999, nadat hij indruk had gemaakt als leider van de Amerikaanse divisie. Hij studeerde aan traditionele katholieke privéscholen in Clermont-Ferrand en later in Versailles. Zijn militaire dienst vervulde Edouard als officier op een nucleaire duikboot, volgens hem "de enige plek waar men in oorlog is zelfs in tijden van vrede".

Toen hij nauwelijks vier maanden aan het hoofd van de groep stond, schokte Edouard de publieke opinie door in één zinnetje aan te kondigen dat de halfjaarlijkse winst met 20 procent was gestegen, maar de tewerkstelling in Europa met 10 procent (7.500 werknemers) moest inkrimpen. Die uitspraak veroorzaakte een storm van verontwaardiging en viel niet in goede aarde bij de toenmalige regering van de socialist Lionel Jospin. De beurs was wél tevreden: het aandeel schoot de volgende dag omhoog met 12 procent. In de Franse media werd die beruchte uitspraak vaak in één adem genoemd met het optreden van Louis Schweitzer, de Franse baas van Renault, die twee jaar eerder op even meedogenloze wijze de fabriek in Vilvoorde had gesloten. "We zijn onhandig geweest in onze communicatie", gaf Edouard toe, "maar ik wou niet hypocriet zijn."

Edouard stierf zoals hij geleefd heeft: geheimzinnig. Het enige mondaine feest waarop hij ooit werd gesignaleerd was zijn huwelijk in 1992. De huwelijksmis voor 2.500 genodigden werd opgedragen in de kathedraal van Chartres door zijn broer Etienne. Over het privéleven van de ondernemer is nauwelijks iets bekend. Volgens sommigen was hij bezeten door snelheid, anderen noemden hem een verwoede paddenstoelenplukker. Hij zou ook gepassioneerd geweest zijn door theologie, gregoriaanse gezangen en bergwandelingen.

De voorbije jaren hield Edouard zich vooral bezig met de herstructurering en internationalisering van het familieconcern. Een ander onderdeel van zijn strategie bestond erin dat de groep zich meer concentreerde op hoogtechnologische producten met grote toegevoegde waarde en minder op doordeweekse autobanden, een markt waar de concurrentie sowieso veel scherper is. Hij kon daarbij steunen op een oud en sterk merkimago. Iedereen kent immers het bandenmannetje Bibendum, intussen meer dan honderd jaar oud, onder meer dankzij het optreden van Michelin als sponsor van de formule 1-autosport. De Spanjaard Fernando Alonso, die zondag de Grote Prijs van Monaco won, droeg die overwinning overigens op aan de verongelukte Michelintopman.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234