Dinsdag 19/10/2021

Band is niet meer nodig

De vereniging Band is verdwenen, de integratie van Vlamingen in Wallonië is een feit

Band bestaat niet meer. Band heeft het net een halve eeuw uitgehouden, al kunnen scherpslijpers erop wijzen dat de vereniging formeel in 1959 werd opgericht en niet in het Expojaar '58, maar Rein Hauben kan daarop antwoorden dat de feitelijke oprichting wel degelijk plaatshad in 1958 - want die halve eeuw heeft toch een meer dan symbolisch belang, en dat ene formele jaartje te weinig zou de trots over wat bereikt werd niet mogen bederven. Rein Hauben heeft als laatste voorzitter de deur achter zich dichtgetrokken, op haar tachtigste. Band is niet meer nodig.

Band was dé vereniging voor Vlamingen van Wallonië. Met het verdwijnen van Band kan worden gezegd dat de integratie van honderdduizenden Vlamingen in Wallonië een feit is. Ooit waren dat allochtonen, nu zijn zij geïntegreerd en hebben zij aan eigen instellingen geen behoefte meer. Wat rest, is de jaarlijkse bedevaart van de 'Broederschap' van Vlaamse boeren naar Halle, elke derde zondag van mei, hier en daar een Sint-Elooifeest en een wekelijkse kaartnamiddag en steeds meer begrafenissen. De gemiddelde leeftijd van de deelnemers daaraan is hoog en zij weten dat zij vanuit Vlaanderen hooguit als een curiositeit worden beschouwd. Zij voelen zich in Vlaanderen ook niet meer thuis en blijven bij hun kinderen en kleinkinderen in Wallonië.

Op het moment dat Vlaanderen om "vijftigduizend Walen" vraagt, kan het nuttig zijn eraan te herinneren dat in dit land gedurende meer dan anderhalve eeuw de arbeidsmigratie van noord naar zuid liep en dat dat niet altijd een mooi verhaal was. Nu wordt van die vijftigduizend hypothetische Walen niet verwacht dat zij zich bij ons in een Vlaamse fermette komen vestigen, de autowegen liggen daar niet voor niets, maar vroeger was migratie definitief, en vestigde men zich bij zijn werkplaats. En om de band met het thuisland te bewaren, richtte men eigen instellingen op. Nog altijd gedraagt elke nieuwe groep migranten zich op dezelfde wijze. Men noemt dat nu de benadrukking van de diversiteit.

Niet alleen Band was in Wallonië actief. Het Davidsfonds is zelf vermoedelijk allang vergeten dat het, zoals bleek op zijn jaarlijks congres in 1926, over afdelingen beschikte in Charleroi, Aat, Bergen, Doornik, Edingen, Aubel, Luik, Namen, Saint-Roch, Verviers, Visé, en later ook nog in Malmedy, Montzen, Stavelot en Hoei. Het Davidsfonds was dus actief in vrijwel alle grote en middelgrote steden van Wallonië. De laatst overgebleven afdeling zou die van Luik zijn geweest, die in 1960 verdween. Band heeft toen de taak van vertegenwoordiger van de Vlaamse belangen in Wallonië overgenomen. Gemakkelijk ging dat niet. In die periode van communautaire hoogspanning hield ook de Waalse pers die flaminganten scherp in het oog. In 1964 schreef het toen nog bestaande La Wallonie een vlijmscherp artikel tegen Band, onder de titel 'Veut-on nous coloniser?' ('Wil men ons koloniseren?'). En in Combat, het zeer militante weekblad van het Mouvement Populaire Wallon van André Renard, werd somber voorspeld - naar aanleiding van een expo van Vlaamse literatuur in Namen - dat dit allemaal maar onderdelen waren van een groot Vlaams complot om Wallonië te vervlaamsen, en dat na Namen "het Vlaamse juk ook op Luik, Charleroi en Bergen zou wegen".

Ook de Boerenbond had in de Waalse, maar ook de Brusselse Franstalige pers, geregeld prijs. Een Brussels weekblad, Midi-Bruxelles, extreem liberaal en francofoon, ontmaskerde in 1933 een vermeend complot tussen de Boerenbond en een aantal Vlaamse verenigingen om Wallonië te vervlaamsen, en rapporteerde dat in een wazig artikel onder de titel 'Dieu, est-il Flamand?'. Eerder al had datzelfde weekblad de Boerenbond omschreven als 'Le Ku-Klux-Clan-flamingant'. Le Vif deed dat in 1985 dunnetjes over door de Boerenbond te betichten van 'Agro-vampirisme'. (Men verwijt de media vandaag geregeld een te hard of overdreven taalgebruik, zodra het over communautaire aangelegenheden gaat, maar wij zijn op dat gebied amateurs vergeleken bij wat er in de Waalse én Vlaamse kranten van toen allemaal werd geschreven.)

Maar waarom is dat nu allemaal verleden tijd, en waarom heeft het zin aan het moeilijke bestaan van deze Vlaamse verenigingen in Wallonië te herinneren?

Omdat rond 1960 de grote gesprekken over de staatshervorming in dit land begonnen en de politieke klasse in het Vlaanderen van toen koos voor eentaligheid in de eigen streek - weg met de francofonie en later het 'Walen go home' - en daarmee de Vlamingen in Wallonië tot een langzame culturele dood veroordeelde. De mythe van een tweetalig België was al een eerste keer in de grond geboord door de Walen zelf, in de aanloop naar de discussie over de eerste taalwetten uit de jaren dertig, die van geen Vlaamse klanken op hun grondgebied wilden horen. Dertig jaar later nam de Vlaamse politieke klasse een gelijkaardige beslissing en mocht Sevenants niet langer meer pleiten voor de oprichting van Vlaamse klassen in Wallonië.

U voelt wel waar ik naartoe wil. Ik ben voorstander van een federale kieskring, waardoor alle Belgen samen een (klein) gedeelte van de Kamer of beter nog van een hervormde Senaat zouden verkiezen. Maar dat mag op geen enkele wijze aanleiding geven tot gerommel met de taalgrens, of tot een impuls voor de francofonie, ook niet rond Brussel. Wij zijn dat aan Band verschuldigd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234