Vrijdag 02/12/2022

Balthus zag oeuvre nog tijdens zijn leven in het Louvre ophangen

Brussel

Eigen berichtgeving

De wereldvermaarde Franse schilder Balthus is gisteren, tien dagen voor zijn (vermoedelijke) 93ste verjaardag, in zijn chalet in het Zwitserse Rossinière overleden. Balthus, volgens de ene een genie, volgens de andere een charlatan, dankt zijn roem aan sensuele, figuratieve en tegelijk surrealistisch aandoende schilderijen. Hij is een van de zeldzame kunstenaars die zijn oeuvre nog bij leven in het Louvre geëxposeerd zag.

Balthazar Klossowski de Rola, alias Balthus, werd naar alle waarschijnlijkheid op 29 februari 1908 in Parijs geboren. Hij genoot geen enkele vorm van kunstonderwijs, maar kreeg wel de kans om de oude meesters aandachtig te bestuderen. Als telg uit een artistiek joods geslacht werd zijn creatief talent al vroeg geprikkeld; op zijn zestiende begon hij te schilderen.

Niet veel later raakt hij bevriend met de Duitse dichter-kunstcriticus Rilke, die zijn eerste werken lovend becommentarieert. Even essentieel in Balthus' ontwikkeling was zijn ontmoeting met Pierre Bonnard, wiens werk het zijne tot aan het begin van de jaren dertig diepgaand beïnvloedt. In die periode beginnen ook de contouren van zijn eigen, onvergelijkelijke stijl zich af te tekenen. In '33 schildert Balthus La rue, een werk dat, hoewel het in zijn nuchter realisme vooral aan de Neue Sachlichkeit doet denken, de aandacht van de surrealisten trekt. Typisch zijn de vale kleuren, het scherpe realisme en een onbehaaglijke, haast verontrustende sfeer. Wat later schildert Balthus voor het eerst jonge meisjes, een onderwerp waarmee hij blijvend geassocieerd zou worden. Balthus' schilderijen van slapende, dagdromende of lezende pubermeisjes lijken op het eerste gezicht de onschuld zelf, bij nader toezien blijken ze vaak te balanceren op de rand van de onschuld en de perversiteit.

Hoewel zijn werk tot het figuratieve surrealisme wordt gerekend, heeft Balthus zich nooit tot een of andere stroming bekend. Hij bleef gedurende zijn lange carrière trouw aan het ambachtelijke schilderen, in een periode dat zoiets voor reactionair versleten werd.

De schilder heeft zijn generatiegenoten overigens meer dan eens een gebrek aan vakmanschap aangewreven. Alleen Bonnard, Braque en Rouan genoten zijn respect. In '77 liet Balthus het schilderen voor wat het was, hij nam ontslag als directeur van de Villa Medici en trok zich terug in de Zwitserse Alpen. (JdP)

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234