Dinsdag 26/10/2021

Baltasar Garzón: held voor velen, vijand voor anderen

Rechter Garzón, die in 1955 geboren werd in het Andalusische Jaén, is al jaren stof voor debat tussen voor- en tegenstanders. Zelden laaiden de passies echter zo op als de jongste maanden, nu Garzón zelf in het beklaagdenbankje zit. Spanjes bekendste rechter moet zich verantwoorden voor de aantijging dat hij de amnestiewet uit 1977 willens en wetens naar zijn hand gezet heeft om jacht te kunnen maken op verdachten uit het Francotijdperk.

Met zijn onderzoek naar de misdaden van het Francoregime is Garzón niet aan zijn proefstuk toe. Meer dan tien jaar geleden was hij er bijna in geslaagd de door Groot-Brittannië gearresteerde Chileense oud-dictator Augusto Pinochet aan Spanje te doen uitleveren op last van genocide. Ook naar andere generaalsregimes in de regio deed Garzón onderzoek, dossiers waarin hij de slagkracht van het internationaal recht testte inzake de vervolging van mensenrechtenschendingen. Het grootste succes van de magistraat was de gevangenzetting van de Argentijnse juntamedewerker Adolfo Scilingo, die opbiechtte dat hij gearresteerde linkse opposanten vanuit vliegtuigen in de Río de la Plata gooide.

In 2008, en in lijn met de vernieuwde belangstelling voor wat er tijdens de Burgeroorlog (1936-1939) en de beginjaren van de Francodictatuur is gebeurd, begon Garzón ook het Spaanse verleden uit te spitten. Hij legde een dossier aan met daarin de namen van 114.000 mensen die in de bewuste periode vermoord werden of verdwenen. De op procedurefouten en bevoegdheidsoverschrijding gebaseerde klacht van twee extreem rechtse verenigingen dreigt nu echter op de schorsing van Garzón neer te komen - wat meteen een dieptepunt zou zijn in zijn lange carrière.

Baltasar Garzón mag dan als links gelden, lang niet alle linkse geledingen in Spanje zijn hem genegen. Met name in Spaans-Baskenland, waar hij de jongste jaren vele tientallen politici van de verboden separatistische partij Batasuna op verdenking van ETA-lidmaatschap achter de tralies gooide, klinkt zijn naam de nationalisten als een vloek in de oren. Garzón, die meerdere eredoctoraten op zijn naam heeft staan en in 2005 ook doctor honoris causa werd aan de Université Libre de Bruxelles, wordt door zijn tegenstanders ook eigengereidheid en een gebrek aan nuance toegedicht.

De rechter, aan wiens werk ook een musical is gewijd, krijgt bovendien geregeld het verwijt bepaald mediageil te zijn. Hoewel hij zich binnen de politieke en juridische wereld talloze vijanden op de hals gehaald heeft, blijft Garzón een held voor de slachtoffers van dictatoren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234