Zaterdag 06/06/2020

Balsem met soul

Met 'opgefokte negrospirituals' maken de tweelingdochters van de wereldberoemde Cubaanse percussionist Angá Diaz vandaag grote sier. Als Ibeyi verwerken ze op hun titelloze debuut het verlies van hun oudere zusje en hun vader. 'Heel symbolisch hebben we één dag na de dood van papa voor het eerst een instrument aangeraakt.'

Moet een mens voor de kunst willen lijden? Die gedachte hield Naomi en Lisa-Kaindé Díaz alleszins in leven toen ze de videoclip voor 'River' inblikten. In dat filmpje zie je beide tweelingzussen in het water liggen. Hun gezicht verraadt nauwelijks emotie, hoewel ze herhaaldelijk kopje-onder gaan. Twee mannenhanden duwen hen beurtelings naar beneden. Een spiritueel doopsel of een brutale vorm van waterboarding? 'Come to the river, wash my soul', zingen de negentienjarige Frans-Cubaanse tweelingzusjes, wat het eerste doet vermoeden. "Maar de clip voelde eerder als een watermarteling aan dan als een zuiverend ritueel", rilt Naomi na.

"De video moest in één take opgenomen worden, maar we hebben dat ene shot wel tien keer moeten herhalen. Soms kwam een van ons stikkend en gorgelend boven, en dan moesten we weer van voor af aan beginnen. Een verschrikking, ook voor de kerels die ons onder water hielden. Je zag de paniek in hun ogen: geen van hen wilde onze dood op zijn geweten hebben. Maar goed: alles voor de kunst (lacht). Heel wat mensen klampten ons al aan, om te zeggen dat ze ongemakkelijk worden van die clip. Dan vind ik dat we in ons opzet zijn geslaagd. Als je mensen wilt raken, moet je het niet al te gezellig maken."

Beide zusjes vullen voortdurend elkaars zinnen aan. Ze spreken soms zelfs onberispelijk in koor. En net als hun woorden, lijkt de tweeling voortdurend in elkaar verstrengeld. "Al kunnen we net zo goed elkaars bloed drinken", grinnikt Lisa-Kaindé. Zelfs tijdens ons gesprek werpen ze elkaar na een onvertogen woord meer dan eens een vlammende blik toe. En anders zetten ze het wel op een verhit

kibbelen in het Spaans. Helemaal niet gehinderd door onze aanwezigheid, trouwens.

De aanleiding voor zo'n kift is vaak banaal, glimlacht Naomi achteraf verontschuldigend. "De familie verklaarde ons dan ook voor gek toen we zeiden dat we op tour wilden gaan. Je zag hen echt kijken met een fronsende blik: die chicas houden het geen dag uit met elkaar. Maar wanneer er een derde partij bij is, vliegen we elkaar zelden in de haren. En sowieso houden we teveel van elkaar om de ander ooit in de steek te laten.

"Soms denk ik zelfs dat wij één bewustzijn delen. We doen vaak krek hetzelfde, alsof we synchroon een ballet uitvoeren. En écht belangrijke zaken kunnen we geen seconde verzwijgen voor elkaar. Een luttele blik volstaat om elkaars diepste geheimen te decoderen. Heel wat mensen vinden dat griezelig: alsof iemand voortdurend het slot van je eigen gedachten forceert. Maar zo voelt dat niet aan. Integendeel: zo'n zesde zintuig is zelfs erg bevrijdend. We hoeven maar in elkaars ogen te kijken, en we weten genoeg. We voelen elkaar perfect aan."

Hip én heilig

Toch blijken beide zussen ook elkaars tegenpool. "Naomi is de impulsieve losbol. Een echt feestbeest", grinnikt Lisa-Kaindé, de zus met ontplofte afro. "Zij kan al haar energie kwijt op de cajón, een Peruviaanse handtrommel. De liefde voor elektronica en hiphop dankt Ibeyi ook aan haar."

Op haar beurt vindt Naomi dat Lisa voor het spirituele evenwicht zorgt in de groep. "Zij houdt van stokoude soul en jazz, van zangeressen als Nina Simone. Dat merk je ook aan haar rol in de groep: ze toont het meest beheersing van ons beiden. Ik ben de flapuit, zij de denker. Lisa bestudeerde ook de muzikale genieën van weleer, en dat onderzoek sluipt doorheen onze muziek. Ze componeert de meeste muziek en teksten.

"Mijn functie? Shit Detector spelen (lacht). Nee, serieus: we schreeuwen vaak naar elkaar om ons gelijk te halen, maar als we elkaar zeggen dat iets als shit klinkt, dan is de prullenmand de enige bestemming."

Met een mix van oud en nieuw, van hip en heilig, lijkt de popwereld met Ibeyi een exotisch accent rijker. De groepsnaam (spreek uit als 'ie-bey-ie') betekent trouwens 'tweeling' in het Yorùbá. Deze Afrikaanse taal wordt onder andere in Nigeria gesproken, en werd de met de paplepel ingegeven door hun ouders.

Hun Venezolaanse moeder zong verhalen in Yorùbá bij het slapengaan, maar ook hun beroemde vader deelde die fascinatie voor de oude tradities. Hij was de Cubaanse jazzpercussionist Miguel 'Angá' Díaz, die wereldroem vergaarde als lid van Buena Vista Social Club. Zijn dood in 2006 zette de radertjes in werking bij de zusjes.

De Afro-Cubaanse stijl van hun vader heeft Ibeyi namelijk omgezet naar een contemporain - zeg maar gerust trendy - geluid. De vooruitgestuurde single 'River' deed bijvoorbeeld zijn voordeel met een hypnotiserende gebedszang en een droge hiphopbeat. Die mix van repetitieve negrospiritualzang en elektronisch geladen soulbeats maakte een goede beurt bij Jools Holland, en ook BBC-dj Gilles Peterson zwengelde de hype aan.

Eerder bleek platenbaas Richard Russell er al van overtuigd dat hun exotische imago en moderne muziek de hoofden zou doen draaien. Hij bekommerde zich om de productie van hun debuut, nadat zijn werk aan de knoppen ook al garant had gestaan voor een succesvolle comeback van Bobby Womack en Gil Scott-Heron.

Gewiekste platenbaas

Voor beide meisjes is de buit ook zonder succesverhaal al binnen: zij beschouwen hun weemoedige, maar opbeurende plaat als een vorm van therapie. In haar teksten rekent Lisa-Kaindé bijvoorbeeld af met de tragedies in hun familie. In twee songs zingt ze over de dood van haar vader, terwijl een ander opgedragen is aan een derde zus. Die bezweek nu bijna twee jaar geleden aan een beroerte. "Mijn papa en mijn zusje Yanira kregen een ereplaatsje, omdat ze een nis in ons hart hebben gekerfd.

"De persoonlijkste tekst is die van 'Think of You', dat over mijn vader gaat. Die woorden schreef ik tijdens de opnames. Richard begreep niet waarom we zo'n ingrijpend verlies nooit hadden verwerkt in onze muziek. Hij zei: 'probéér het op zijn minst. It will be fun.' (lacht) Zijn concept van lol blijft me een raadsel. Gelukkig legde hij geen druk op mijn schouders.

"Door zijn aanmoediging is het een hoogst therapeutische plaat geworden. De plaat spreekt over de dood, maar net zo goed over het leven. Over liefde, maar ook over lijden. Positief kan niet zonder negatief bij Ibeyi. En vice versa. Dat maakt van een optreden ook zo'n louterende, therapeutische ervaring. Elke keer als we 'Mama Says' inzetten, voeren we telkens opnieuw haar én onze pijn op. Die smart is de hoofdrolspeler. Maar erover zingen is niet alleen een herinnering aan de tranen, het is ook balsem voor onze ziel."

Amper drie jaar spelen de zusjes nu samen, maar niet zoveel langer houden ze zich bezig met muziek. "Heel symbolisch hebben we één dag na de dood van papa voor het eerst een instrument aangeraakt. Op de een of andere manier probeerden we zo zijn geest, zijn artistieke ziel in leven houden. Muziek spelen zei ons vroeger niet zoveel. Papa probeerde ons al eens in de richting van een trommel te duwen, maar wij wilden liever gaan dansen met onze vriendinnen. (lacht)

"Zoveel is er niet veranderd: nog steeds nemen we van niemand richtlijnen aan. Richard besefte dat goed. Hij was heel gewiekst in zijn opzet: hij liet ons naar muziek luisteren, en beïnvloedde ons dan maar zo. Door ons te wijzen op subtiele details, stak hij muzikale ideeën in ons hoofd. Het was alsof hij ons leerde lezen, zonder ons het alfabet te leren. We moeten het nog steeds meer van instinct dan van kennis hebben. Niet erg. We weten nog altijd niet waar we heen willen, maar de weg wordt bij elke nieuwe stap iets beter zichtbaar."

Ibeyi

Frans-Cubaanse tweelingzussen Lisa-Kaindé en Naomi Diaz, 19 jaar oud.

dochters van de in 2006 overleden Cubaanse percussionist Angá Diaz, lid van Buena Vista Social Club

zingen in het Engels en in het Yoruba. Wordt gesproken in Nigeria, Benin, Togo, Sierra Leone, Brazilië en Cuba.

Ibeyi betekent 'tweeling' in het Yoruba.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234