Maandag 18/10/2021

Ballet op technodreunen

MAFFE MIX. Men neme enkele danspassen van Het zwanenmeer, een dialoog van Sophocles en filmfragmenten van Visconti. Even goed schudden, het geheel rijkelijk overgieten met harde technomuziek en klaar: 'Tragic By Accident'. 'Techno is pure moderne tragedie.'

Met close-ups uit Visconti's cultfilm De verdoemden en een lichtjes onheilspellende soundscape op de achtergrond voert danser Rob Fordeyn nauwgezet een reeks van gracieuze bewegingen uit die je nog het best kunt omschrijven als vertraagd ballet. De manier waarop Fordeyn zijn lange, pezige ledematen minutieus beheerst doet denken aan die van een sierlijke kraanvogel.

De bewegingen zijn geïnspireerd op een duet uit Het zwanenmeer. Met als klein verschil dat Fordeyn het duet tussen man en vrouw herwerkte tot een solo waarin het mannelijke en het vrouwelijke in elkaar overvloeien. "Ik ben geïnteresseerd in het accidentele; wat ontstaat bij zoiets onmogelijks als het omvormen van een duet tot een solo. Ik wil het onvoorziene een plaats geven. Vandaar ook die titel, Tragic By Accident", legt de danser uit.

Geleidelijk aan worden Fordeyns bewegingen, hoewel nog steeds erg elegant, wilder en ontspoort de muziek. Het glimmende zweet op zijn ontblote bovenlichaam verraadt de bovenmenselijke inspanningen die hij zijn nochtans bovenmatig gespierde torso oplegt. De zwarte kap die zijn gelaat verhult in combinatie met de aanzwellende techno en Fordeyns ondefinieerbare bewegingen geeft het geheel iets lugubers. Alsof je getuige bent van de erotische krijgsdans van Magere Hein zelve.

"Ik ben een twilight figure; je kunt me noch in het hokje van hedendaagse, noch in dat van klassieke dans stoppen", zegt Fordeyn daar zelf over. Opgeleid tot klassieke balletdanser heeft hij zo'n tien jaar "gezworven en gezocht" eer hij het soort lichaamstaal en dansperformance vond waarnaar hij zo naarstig op zoek was. Na projecten in onder meer Antwerpen, Lyon, Frankfurt en New York raakte hij bevriend met de jonge kunststudent Darcey Bennett. De twee leerden elkaar kennen in Antwerpen en bleken op dezelfde creatieve ideeën te broeden; de kiemen van Tragic By Accident waren gezaaid.

'Onnozele' beats

Onder het motto 'Wat er nog niet is, moet je zelf creëren' gaat Fordeyn de samenwerking met videast Bennett aan. Het resultaat is een onvergelijkbare voorstelling die het label van moderne dans ruim overstijgt. "Het is net interessant om verder te gaan dan het fysieke. Het visuele en auditieve maken evenzeer deel uit van de choreografie", legt Fordeyn hun onderzoek naar een totaalervaring van het hedendaagse tragische lichaam uit.

Naast hun gelijkaardige artistieke visie delen Fordeyn en Bennett ook een passie voor de hedonistische Berlijnse technocultuur.

"Nochtans moest je vroeger niet komen aanzetten met techno bij mij", aldus Fordeyn. "Ik ben opgegroeid met een klassiek repertoire; Wagner en consorten, daar luisterde ik naar. Zo'n opgelegde beat, dat vond ik onnozel. Maar ik ben vaak in Berlijn en daar heerst echt een technocultuur. Pas toen ik die aan den lijve heb ervaren, ging ik techno appreciëren. Ooit al gehoord van de Berghain? Dat is zo'n beetje onze tempel."

Op de scène hebben de fragmenten uit De verdoemden plaats gemaakt voor donkere, schokkerige visuals. Fordeyn beweegt nu tegen de achtergrond van Bennetts opnames, grotendeels uit het Berlijnse nachtleven. Met een zakcameraatje filmde Bennett hoe clubbers zich uitleven op technomuziek.

"Techno doet je in een no-time zone belanden, terwijl je heel goed weet dat dit bacchanaal ooit zal ophouden. Iedereen ziet het einde naderen, en tegelijk ontkent iedereen het. Dat creëert een tastbare oneindigheid. Zo'n club als Berghain schept even het gevoel dat de realiteit erbuiten niet meer bestaat. Voor mij is dat de ultieme hedendaagse tragiek. Maar dat hoeft niet pessimistisch of triest te zijn. Het collectieve individualisme van zo'n moment is juist heel mooi", vertelt Fordeyn gedreven.

Bennett hoopt dat hun voorstelling dat gevoel kan oproepen bij de toeschouwers: "Het zou fijn zijn als mensen die helemaal geen voeling met techno hebben, na het zien van Tragic By Accident wel een idee krijgen van wat die technocultuur inhoudt."

"We willen geen verhaaltje vertellen; we willen dat je het echt voelt", voegt Fordeyn toe.

'En gaun!'

Naast highbrow referenties naar Visconti, Het zwanenmeer en zelfs een gesampelde Elektra van Sophocles, bevat de voorstelling ook concrete verwijzingen naar personen uit de directe omgeving van de danser en videast. Zo hebben Bennett en Fordeyn een goede vriendin die de interessante gewoonte heeft om als ze uitgaat hardop het ritme te tellen in plat Antwerps: "En gaun!" Een gebruik dat Bennett en Fordeyn ondertussen hebben overgenomen en ook in de choreografie van Tragic By Accident verwerkt hebben. "Een ode aan onze vriendin Sabine", noemt Fordeyn dat, terwijl hij benadrukt dat het ene het andere niet hoeft uit te sluiten: "Sabine staat naast Elektra onder een technobeat van Robert Hood die beëindigd wordt met Mahlers Einsamkeit, and for us it makes sense."

Tragic By Accident, 30 januari in Dommelhof, Neerpelt

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234