Maandag 03/08/2020

Asielcrisis

Bakken kritiek op voorstel De Wever voor apart sociaal statuut vluchtelingen

Beeld photo_news

Groen-voorzitster Meyrem Almaci en Europees Parlementslid Kathleen Van Brempt (sp.a) reageren hard op het voorstel van Bart De Wever om voor vluchtelingen een apart sociaal statuut te voorzien: "De vluchtelingencrisis is geen natuurramp zoals De Wever beweert, maar een probleem dat zichzelf al jarenlang aandient." Ook coalitiepartner CD&V ziet niets in het voorstel "van opdeling tussen A- en B-burgers".

Coalitiepartner CD&V zit allerminst op de lijn van N-VA-voorzitter Bart De Wever en zijn voorstel om een afzonderlijk sociaal statuut in te voeren voor erkende vluchtelingen. "Wij zeggen duidelijk njet op een systeem van eerste- en tweederangsburgers, van A- en B-burgers", onderstreept Kamerlid Nahima Lanjri.

"Wij staan ook voor een streng maar humaan asielbeleid. We kunnen niet het droomland zijn van iedereen in armere landen, dus economische migranten worden afgewezen", reageert Lanjri.

Maar voor erkende vluchtelingen is de situatie compleet anders. "Als mensen hun land ontvluchten door oorlog, omdat ze vrezen voor hun leven, en we oordelen zelf ook dat ze daar niet veilig waren en erkennen hen dus als vluchteling, dan moeten we hen ook als volwaardige burgers opnemen in onze samenleving", onderstreept het CD&V-Kamerlid.

Het is normaal dat heel wat erkende vluchtelingen in hun eerste maanden aankloppen bij het OCMW, ze kennen hier vaak niemand en spreken geen Nederlands, vervolgt Lanjri. "Maar ze geraken daar ook uit. Net als andere leefloners zullen ze daar begeleid worden naar werk en moeten ze inburgeren." Het is de taak van de bevoegde ministers van Werk en Inburgering - N-VA'ers Philippe Muyters en Liesbeth Homans - om daar werk van te maken, merkt Lanjri fijntjes op.

Lanjri noemt het tot slot "populistisch" dat De Wever "alles op één hoop gooit". "Bovendien", besluit ze, "zijn de uitspraken van de N-VA-voorzitter ook gewoon in tegenspraak met het correcte beleid van zijn staatssecretaris Theo Francken, waartoe we internationaal verplicht zijn."

CD&V-Kamerlid Nahima Lanjri.Beeld BELGA

"'Eigen volk eerst'-retoriek grand cru"

Het idee van Bart De Wever (N-VA) om alle vluchtelingen van een apart sociaal statuut te voorzien, wordt door Groen met enig argwaan bekeken. "Ik kan uiteraard niet meteen een oordeel geven, omdat ik voorlopig niet weet wat het statuut concreet zou inhouden, maar ik geef toe dat we het voorstel met een afwachtende houding bekijken, en er niet zonder meer voorstander van zijn", zegt voorzitster Meyrem Almaci.

Kamerlid Wouter De Vriendt reageert forser: "Dit is 'eigen volk eerst'-retoriek grand cru." Hij wil van coalitiepartners CD&V en Open Vld wil weten of het om een regeringsstandpunt gaat. "Mogen we binnenkort wetsontwerpen verwachten die van erkende vluchtelingen effectief tweederangsburgers zullen maken?", werpt De Vriendt op. "De Wever zet alles op de helling wat we hebben geleerd uit de humanitaire crisis na WOII: de Europese samenwerking op basis van een vrijhandelszone, en de manier waarop we met oorlogsvluchtelingen omgaan."

Volgens Almaci komt het voorstel van De Wever als een donderslag bij heldere hemel. "De vluchtelingencrisis is geen natuurramp zoals De Wever beweert, maar een probleem dat zichzelf al jarenlang aandient, maar waar Europa niet op de juiste manier op heeft ingespeeld." Door een afbouw van de opvangmogelijkheden zou Europa - maar ook België - volgens Almaci veel tijd verloren hebben, "en dát heeft mensenlevens gekost", zo zegt ze.

Meyrem Almaci, voorzitster van Groen.Beeld BELGA

Internationale verdragen

Desalniettemin bestaan er volgens Almaci duidelijke internationale verdragen die definiëren wat een vluchteling is, op welke voorzieningen die personen recht hebben en wat hun rechten en plichten zijn. "Groen houdt dan ook graag vast aan deze internationale verdragen", klinkt het. Bovendien wijst Almaci erop dat aan elke gerechtvaardigde vluchteling hoe dan ook hulp en ondersteuning zal moeten worden geboden, "onder welk statuut die dan ook valt".

Almaci noemt het voor Europa een eerste zorg op zoek te gaan naar oplossingen die de toenemende vluchtelingenstroom op lange termijn kunnen bedwingen. "Zolang de situatie in Syrië en andere probleemlanden blijft wat ze is, zal de vluchtelingenstroom niet afnemen. Europa moet besluiten welke positie zij daarin wil innemen."

Almaci zelf pleit alvast voor een betere ondersteuning van de vluchtelingenkampen in de landen rondom de crisisgebieden zelf, en voor een degelijke opvang voor zij die op de vlucht zijn voor oorlog en gruwel. "Ik zie bij de bevolking een grote bereidheid die mensen een plaats te geven binnen onze samenleving."

Sp.a: "De Wever creëert wij-zij-klimaat"

Ook Europees parlementslid Kathleen Van Brempt (sp.a) reageert geschokt op de uitspraken van Bart De Wever. Volgens Van Brempt schuift De Wever "opnieuw alle verantwoordelijkheid van zich af", door de schuld bij Europa te leggen. Ook als het gaat om de grote verschillen in het aantal asielzoekers tussen de verschillende lidstaten. Nochtans zijn het net de lidstaten die een eerlijk spreidingsplan hebben tegengehouden, brengt de socialiste in herinnering.

"Er is in het Europees parlement een meerderheid die voorstander is van een verplicht spreidingsplan met quota per lidstaat, rekening houdend met verschillende factoren", aldus Van Brempt. "Als De Wever graag zo'n plan heeft, dan moet hij zorgen dat België een voortrekker wordt in de Europese Raad. Hij zal alvast de steun hebben van zowel de Europese Commissie als het Europees Parlement. Maar die stappen zullen we De Wever niet zien zetten."

Tot slot betreurt Van Brempt als Antwerps sp.a-fractieleidster dat De Wever meteen "elke solidariteit" van de stad met extra vluchtelingen afwijst. "De teneur blijft, net zoals in het discours van De Wever in 'Terzake', gericht op het aanscherpen van wij-zij tegenstellingen", besluit ze. "Zo creëer je een klimaat waarin burgers asielcentra gaan belagen, zoals we dat de afgelopen dagen al in Duitsland hebben gezien."

Ook sp.a-voorzitter John Crombez reageerde intussen. "Een apart sociaal statuut, wat betekent dat eigenlijk? ", werpt hij op. "Kinderen die hier belanden arm houden door hen het recht op kinderbijslag te ontzeggen? Een beleid van afschrikking door de levensomstandigheden van kinderen miserabel te houden, is onmenselijk en uitzichtloos. Vluchtelingen hebben geen voorrang. Dat zegt niemand en het is ook de wet niet."

Nog voor Crombez moet de aanpak van de huidige crisis vertrekken van het gevoel van medeleven dat hij bij veel Vlamingen ziet ontstaan "na de schrijnende beelden in Brussel en elders in Europa". "Dat gevoel van medeleven moet volgens mij de basis zijn van de aanpak van deze humanitaire crisis", besluit hij.

Kathleen Van Brempt.Beeld BELGA

PS: "Minachtende en verachtelijke provocatie"

De PS heeft met verbazing kennisgenomen van wat Bart De Wever zei over de opvang van vluchtelingen in België. Dat de N-VA-voorzitter een apart sociaal statuut voor vluchtelingen voorstelt, is volgens PS-Kamerlid Julie Fernandez Fernandez "een minachtende en verachtelijke provocatie". "Er kan geen sprake van zijn om tweederangsburgers te creëren."

"Eenmaal ze over een verblijfsrecht beschikken, zijn de vluchtelingen burgers zoals alle anderen", zegt Fernandez Fernandez. Wat De Wever voorstelt, is volgens haar bovendien illegaal: "Het is onze morele en wettelijke plicht om vluchtelingen op te vangen die uit oorlogsgebied komen".

Wat het voor Fernandez Fernandez des te erger maakt, is dat De Wever zijn uitspraken doet als voorzitter van de grootste meerderheidspartij, "die bovendien de ministerportefeuilles Binnenlandse Zaken, Asiel en Migratie beheert". De PS vraagt premier Charles Michel en de andere leden van de regering om zich nadrukkelijk te distantiëren van deze "rechtsstaat onwaardige" uitlatingen.

MR: "Menselijk maar vastberaden asielbeleid"

De MR houdt vast aan het regeerakkoord dat voorziet in een menselijk maar vastberaden asielbeleid. Dat stelde MR-voorzitter Olivier Chastel bij monde van zijn woordvoerder in een reactie op de verklaringen van De Wever. Mensen die wegens hun situatie opvang nodig hebben, moeten opgevangen worden en wie uitgeprocedeerd is of de Belgische wetten niet respecteert, dient uitgewezen te worden.

De Franstalige liberalen herinneren eraan dat asielzoekers enkel recht hebben op materiële steun. Eens ze hun vluchtelingenstatuut gekregen hebben, komen ze in aanmerking voor een leefloon of een sociale woning. "Eens een asielzoeker erkend is als vluchteling willen we dat hij zich zo snel mogelijk integreert via een job", aldus de MR, die op een verplicht integratietraject in Brussel en Wallonië blijft aandringen. "In Vlaanderen, waar de inburgering verplicht is, zijn de resultaten beter. Een integratietraject helpt de vluchtelingen aan een job, want vluchtelingen willen werken."

Olivier Chastel benadrukt nog dat zijn partij niet wil raken aan het vluchtelingenstatuut dat uitgewerkt is door de Conventie van Genève. "Als de N-VA naar het parlement komt met een tekst, en zich niet beperkt tot verklaringen, zullen we die bestuderen."

Op Europees vlak steunt de MR elk initiatief om binnen de Europese Unie tot een geïntegreerd asielbeleid te komen en verschillen in het onthaal tussen de lidstaten te vermijden, zegt Chastel nog.

Olivier Chastel.Beeld BELGA

Open Vld: "Solidariteit is cruciaal, maar mogen niet naïef zijn"

Open Vld-voorzitter Gwendolyn Rutten is tevreden dat het debat over asiel en migratie in al zijn aspecten op gang komt. "We moeten solidair zijn met wie met gevaar voor eigen leven op de vlucht gaat, maar het heeft geen zin om naïef te denken dat er geen grenzen zijn aan de solidariteit", zegt ze.

Volgens Rutten kunnen we er niet omheen dat ons sociaal model onder druk komt te staan. "Onze sociale zekerheid is er niet op voorzien om grote migratie- of vluchtelingenstromen van binnen of buiten de EU op te vangen", betoogt ze. "Het komt erop aan een betere aanpak te vinden dan een naïef verhaal van geld geven en denken dat het geweten daarmee gesust is."

De Europese Unie wil niet discrimineren en dat is begrijpelijk en logisch, stelt Rutten, maar toch is meer maatwerk nodig. "Een specifieke situatie vereist ook een specifieke aanpak. (...) Zolang de Europese regelgeving niet wordt aangepast, moeten en kunnen we alvast strikt zijn met onze eigen regelgeving."

Rutten breekt een lans voor specifiek individuele trajecten, gericht op activering. "OCMW's hebben vandaag al de mogelijkheid om voorwaarden te koppelen aan de steun, zodat opvang een verhaal wordt van kansen, maar ook van rechten en plichten. Het zou goed zijn dat de instructie ook volgt om telkens een individueel traject uit te werken." Over zo'n "instructie" wordt op verschillende niveaus beslist, zegt Rutten.

Het sluitstuk van de Europese aanpak is een betere bewaking van de buitengrenzen, betoogt de Open Vld-voorzitter. Als het echter niet lukt om met 28 lidstaten vooruitgang te boeken, moeten misschien de landen die wel een gezamenlijk aanpak bepleiten de handen in elkaar slaan. "Maar het is niet wenselijk om onze eigen grenzen te sluiten. Gerichtere controles kunnen wel helpen", besluit Rutten.

Gwendolyn Rutten.Beeld BELGA

Vlaams Belang wil dat De Wever 'daad bij het woord voegt'

Oppositiepartij Vlaams Belang juicht de uitspraken toe die N-VA-voorzitter Bart De Wever deed. Al zijn ze wel erg hypocriet, oordeelt het VB.

"De woorden van De Wever staan compleet haaks op het beleid van zijn partij. De hypocrisie van N-VA tart alle verbeelding", hekelt voorzitter Tom Van Grieken. De VB'er schiet op de extra opvangplaatsen die staatssecretaris Theo Francken creëert, maar ook op de "gratis veerdienst" die defensieminister Steven Vandeput volgens hem organiseert door met de marine mee op zoek te gaan naar bootvluchtelingen in nood op de Middellandse Zee.

Vlaams Belang roept De Wever dan ook op "voor één keer de daad bij het woord te voegen" en opnieuw tijdelijke grenscontroles in te voeren. Doet N-VA dat als grootste partij in de regering niet, dan zijn de uitspraken opnieuw "praat voor de vaak", besluit voorzitter Van Grieken.

Federaal Migratiecentrum herinnert aan rechten

Wanneer België asielzoekers het vluchtelingenstatuut toekent, dan erkent het per definitie ook hun nood aan bescherming, hulp en begeleiding. En die bescherming omvat ook de toegang tot sociale rechten, onderstreept het Federaal Migratiecentrum.

"Die bescherming, op grond van het internationaal publiek recht, gaat verder dan zomaar fysieke bescherming", merkt het Federaal Migratiecentrum op. "De vluchtelingen moeten dezelfde rechten genieten als andere vreemdelingen die wettig verblijven in het land van asiel. Ze hebben toegang tot de grondrechten, zoals de vrijheid van meningsuiting, bewegingsvrijheid en bescherming tegen onmenselijke en vernederende behandelingen."

Ook de economische en sociale rechten gelden "onverkort" voor vluchtelingen, onderstreept het migratiecentrum. "Ze hebben onvoorwaardelijk recht op medische verzorging, onderwijs en toegang tot de arbeidsmarkt."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234