Dinsdag 07/07/2020

Huwelijk Amedeo

Bagatel ontaardt in mini-koningskwestie

Prins Amedeo en prinses Elisabetta hebben geen koninklijke ambities, toch lieten ze nu hun huwelijk erkennen door de vorst.Beeld Getty Images

Een aanfluiting van de grondwet, noemen politicologen de beslissing van premier Charles Michel (MR). Die erkende het huwelijk van prins Amedeo zonder goedkeuring van het parlement. Koning Filip en justitieminister Koen Geens (CD&V) staken daarbij een handje toe. "In een ander land zou dit nooit passeren", zegt Carl Devos (UGent).

Prins Amedeo (29) gaf op 5 juli 2014 zijn jawoord aan de Italiaanse Elisabetta 'Lilli' Rosboch von Wolkenstein (28). Het werd een familie-uitstap, want de hele koninklijke familie kwam overgevlogen van Laken naar Trastevere, Rome. Ook koning Filip en koningin Mathilde woonden de ceremonie in de Basiliek van Santa Maria bij.

Toch werd het huwelijk niet officieel erkend. Amedeo heeft immers nooit toestemming gevraagd aan koning Filip. Daardoor verliest hij zijn recht op de troon, zo bepaalt artikel 85 van de grondwet. Maar ruim een jaar later vraagt Amedeo plotseling wél toestemming. Die komt er ook met een koninklijk besluit dat gehandtekend is door koning Filip, premier Charles Michel (MR) en justitieminister Koen Geens (CD&V).

Beeld RV

Pijnlijk

Kan niet, zeggen N-VA Kamerleden Hendrik Vuye en Veerle Wouters op Knack.be. Zij verwijzen naar een cruciaal zinnetje in de grondwet. Als de koning een huwelijk pas achteraf goedkeurt, dus niet op voorhand, dan is daarvoor de goedkeuring van Kamer en Senaat nodig. "En dat is niet gebeurd. Het KB is dus flagrant in strijd met de grondwet", reageert Hendrik Vuye.

De beslissing is in het verkeerde keelgat geschoten bij Carl Devos, hoogleraar politieke wetenschappen aan de Universiteit van Gent. "Kan het iemand schelen of Amedeo de zesde troonopvolger is? Natuurlijk niet, dat is een bagatel. Maar het gaat hier verdorie wel om de grondwet. Het probleem is dat de regeringsleider en het staatshoofd de oertekst van onze democratie niet serieus nemen. Dit is een pijnlijke illustratie van een compleet gebrek aan respect voor het parlement en de grondwet."

Nicolas Bouteca, eveneens politicoloog aan de UGent, spreekt van een principiële zaak. "Het negeren van de grondwet is nooit triviaal, zeker niet als de koning betrokken is. Er is ook geen duidelijke reden. Wil de premier misschien verhinderen dat de discussie over de monarchie geopend wordt? Of is hij bang dat we daarmee in een discussie over de grondwet en een nieuwe staatshervorming zouden terechtkomen? Het kan niet dat een troonopvolging zomaar snel snel geregeld wordt."

'Niets verkeerd gebeurd'

Het probleem is dat België zijn reputatie niet mee heeft, want er wordt wel vaker losjes omgesprongen met de grondwet. Devos verwijst naar de 'truc' met artikel 195 van de grondwet. Bij het Vlinderakkoord werd dat als passe-partout gebruikt om andere artikels, die niet voor herziening vatbaar waren verklaard, toch aan te passen. "Ik zeg niet dat dat een grote politieke crisis waard is, maar we moeten beseffen hoe gevoelig het ligt."

Bij Koen Geens zijn ze formeel: "De kanselarij heeft het KB voorbereid over het prinselijk huwelijk. Wij hebben hier geen commentaar aan toe te voegen." Ja, hij heeft zijn handtekening gezet, maar premier Michel draagt de verantwoordelijkheid.

Zelf is Michel van oordeel dat er niets verkeerd is gebeurd. Amedeo trouwde in een periode waarin Elio Di Rupo (PS) aan het hoofd stond van een regering in lopende zaken. "De regering-Michel, die wel de volheid van bevoegdheid heeft, heeft dus niets anders gedaan dan de situatie geregulariseerd", zegt zijn woordvoerder. Moreel gezien droeg het huwelijk altijd al de goedkeuring van koning Filip, alleen niet officieel.

Maar mocht dat dan zonder de instemming van het parlement? Dat is voer voor juridische discussies. De instemming met het huwelijk is volgens het KB, hoewel dat pas dateert van november 2015, geldig vanaf 4 juli 2014, een dag voor het huwelijk van Amedeo. De koning zou daarmee 'op tijd' zijn toestemming gegeven, niet pas achteraf. Daarmee zou de verplichting om het parlement te consulteren vervallen.

"Goed dat we dat weten", voegt Vuye daar fijntjes aan toe. "Toen ik onlangs voorstelde om bij een nieuwe staatshervorming buiten de grondwet te treden, werd ik uitgescholden voor revolutionair. Nu weet ik dat het wel mag."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234