Zondag 20/10/2019

Bach als leraar

Niets zo heilig als Sint-Bach, of het moet de baarlijke duivel Richard Wagner zijn. Bach behoort niet tot de canon, Bach is de canon. Vindt men een nieuw werk van hem, is het meteen gecanoniseerd; blijkt een toeschrijving vals, valt het stuk meteen in ongenade. Maar wat doe je als Sebastian maar een deeltje van het werk schreef of het heeft bewerkt? Dan verwijs je het naar de bijlagen bij de oeuvrecatalogus (BWV Anh.) en wordt het 'interessant'. Zo bijvoorbeeld de Missa brevis BWV Anh. 166 van Johann Ludwig Bach. Op een dag had Bach een Lutherse mis nodig. Hij diepte die van zijn verre neef op, vond ze goed behalve het begin van het Gloria, bewerkte dat en voerde ze uit. Interessant, dacht de onvermoeibare Florian Heyerick en ging verder op zoek. Bleek die Bach toch wel vaker werken van anderen op het programma te zetten! Met name zijn leerlingen mochten soms de meester vervangen. Soms met succes, bewijst Heyerick op een cd. Met name de cantates die Johann Gottlieb Goldberg onder toezicht van zijn leermeester schreef, zijn opmerkelijk, al lijden ze onder het euvel van vele jeugdwerken, namelijk te veel willen schrijven: te veel noten, te veel contrapunt. Verder staat op de cd nog de genoemde mis van Johann Ludwig Bach en een Magnificat van Johann Ludwig Krebs, een andere leerling. Interessant, interessant.

Bachs beste leerlingen waren zijn zonen. Dat blijkt nog maar eens uit een cd die een andere oudemuziekman van bij ons met een eigen ensemble, Ewald Demeyere met Bach Concentus, heeft uitgebracht. Hij illustreert er de rol op die enkele van die zonen hebben gespeeld in het ontstaan van de symfonie. Interessant? Toch een beetje meer. Zowel de tweede zoon, Carl Philipp Emanuel, als de jongste, Johann Christian, waren richtingwijzend voor de Europese muziekstijl van de 18de eeuw. Dat is geen nieuwe ontdekking maar wordt hier nog eens goed in de verf gezet. Wel een ontdekking zijn de symfonieën van een andere, minder bekende zoon, Johann Christoph Friedrich, die heel zijn carrière doorbracht aan het minuscule hof van Bückeburg.

De uitvoeringen op beide cd's zijn een beetje braaf maar wel degelijk. En dat is het enige wat je ook al deze componisten kunt verwijten. Maar misschien was - en is - dat wel een teken des tijds.

l Goldberg, Bach en Krebs door Ex Tempore en Florian Heyerick op Ricercar. l Symfonieën van de zonen van Bach door Bach Concentus en Ewald Demeyere op Accent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234