Zaterdag 08/05/2021

Baby's leren evenveel van een doos ALS van duur speelgoed

'Er is geen enkel wetenschappelijk bewijs dat kinderen door dit speelgoed een voorsprong zullen hebben'

'Educatief speelgoed bestaat niet'

Speelgoed bestempelen als 'educatief' is volstrekte onzin. Dat beweert Krister Svensson, hoofd van het International Toy Research Centre in Zweden, in zijn binnenkort te verschijnen boek Children and Toys in Play and Learning. Volgens Svensson kunnen kinderen evenveel leren van kartonnen dozen en plastic flessen als van, vaak duur, 'leerrijk' speelgoed.

Brussel

Eigen berichtgeving

Kim Herbots

Het is oerspeelgoed voor baby's: stapelringen. Vroeger waren ze gewoon leuk. Tegenwoordig zijn ze leerzaam. Ze zijn goed voor de oog-handcoördinatie, de grove én de fijne motoriek, het probleem oplossend denken, de visuele ontwikkeling, het versterken van de tastzin en het leren onderscheiden van vormen en kleuren, aldus de fabrikant. Het zijn net die argumenten die ouders over de streep trekken om die paar euro's meer uit te geven voor een speeltje dat de stempel 'educatief' opgeplakt krijgt. De goedkopere variant die net hetzelfde kan of doet maar die niet het juiste label heeft, blijft in de rekken staan.

"Allemaal geldklopperij", zo vindt Krister Svensson. Volgens hem bestaat er niet zoiets als exclusief 'educatief' speelgoed. Alle speelgoed heeft een educatieve waarde en, meer nog, kinderen hebben in feite geen speelgoed nodig om te leren. Dat lukt net zo goed met lege yoghurtpotjes of de afstandsbediening, zo bepleit de speelgoedgoeroe. "De speelgoedindustrie geeft ouders de indruk dat hun kinderen een voorsprong zullen hebben als ze met hun speelgoed spelen, maar daar is geen enkel wetenschappelijk bewijs voor", aldus Svensson. "Speelgoed is een attribuut. Het leert kinderen geen motorische of cognitieve vaardigheden, het stimuleert ze alleen om ze te oefenen. Maar kinderen kunnen net zoveel leren van steeds opnieuw het deksel van een schoenendoos te nemen en het er weer op te zetten."

De Britse Good Toy Guide volgt hem daarin. Zij brengen jaarlijks in de aanloop naar de feestdagen een analyse van het nieuwe speelgoed en weigeren een categorie 'educatief speelgoed' op te nemen. "Zo'n label betekent niks", vertelt Carole Burton van de Good Toy Guide aan de Britse krant The Observer. "Ouders moeten daar geen extra geld aan uitgeven."

Belgische ouders zien dat net iets anders: uit een studie van het onderzoeks- en informatiecentrum van de verbruikersorganisaties (OIVO) uit 2004 blijkt dat 96 procent van de ouders speelgoed koopt omdat ze het belangrijk vinden voor het leer- en ontwikkelingsproces van hun kind. Speelgoedfabrikant Hasbro betwijfelt echter of 'educatief' een echt verkoopargument is. Hasbro is onder meer de fabrikant van Playskool, dat op de eigen website gepromoot wordt als educatief speelgoed . "Wij willen dat ouders het juiste speelgoed voor de juiste leeftijd kunnen kopen", zegt Serge Benaets van Hasbro. "Op de verpakkingen vermelden wij inderdaad dat het bijvoorbeeld goed is voor de motoriek, maar dat is enkel om de consument te informeren. Ik denk dat ook voor kopers 'educatief' geen doorslaggevend argument is. Wel de veiligheid, de speelwaarde en de prijs-kwaliteitsverhouding."

Marc Wellens, conservator van het Mechelse speelgoedmuseum, denkt dat een 'educatief' of 'verantwoord' label ouders wel degelijk over de streep trekt. "Ik vermoed dat dat wel een rol speelt", zegt hij. "Bepaalde merken spelen daar toch op in door steeds meer speelgoed educatief te noemen. Volgens mij is er geen enkel verschil met vroeger. Dat speelgoed doet nog steeds net hetzelfde maar nu benoemen ze het gewoon. De fabrikanten hebben ook gelijk, hé: dat speelgoed stimuleert inderdaad de fijne motoriek of een andere vaardigheid, maar Svensson heeft evengoed een punt: kinderen kunnen die dingen ook leren zonder speelgoed."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234