Zaterdag 19/10/2019

Baby's bekennen kleur

Blauw, rood, paars en oranje. Dat zijn de favoriete kleuren van baby's, als u de Britse onderzoekster Anna Franklin mag geloven. 'Borelingen zijn niet kleurenblind', verzekert de wetenschapster. 'Ze zien de wereld wel degelijk in kleur, maar hun zicht verbetert nog in de eerste maanden na de geboorte.' Grijs behangpapier of een bruin dekbedovertrek koopt u beter niet om de babyslaapkamer in te richten, want van die kleuren moeten baby's niets weten. Door Sara De Sloover

Zuigelingen niet ouder dan vier maanden kunnen verschillende schakeringen van één en dezelfde kleur al onderbrengen in een categorie. Bovendien hebben ze een duidelijke voorkeur voor bepaalde kleuren. Dat ontdekte de Britse psychologe Anna Franklin. Ze testte samen met haar team van het Surrey Baby Lab meer dan 250 baby's om te checken of ze überhaupt kleuren zien en zo ja, welke kleuren ze verkiezen.

Een van de proeven die het team daarvoor hanteerde laat baby's steeds weer dezelfde kleur zien op een computerscherm, gooit er dan plots een ander tintje tussendoor en controleert of de plotse overschakeling hun aandacht heeft getrokken.

"Als je een zuigeling de ene na de andere schakering van blauw laat zien, raakt hij verveeld en besteedt hij uiteindelijk geen aandacht meer aan de blauwtinten. Hou je hem dan plots iets groens voor ogen, dan schrikt hij wakker en gaat hij meteen weer heel aandachtig kijken, wat bewijst dat de baby's al op zo'n jonge leeftijd beseffen dat alle tinten blauw in dezelfde categorie vallen", concludeert Franklin.

Roze voor de meisjes, blauw voor de jongens? Nog niet zo lang geleden was de kleurensymboliek bij borelingen net omgekeerd: niet echt verbazingwekkend dus dat de onderzoekers zo'n patroon helemaal niet konden terugvinden. Toch wil het Surrey Baby Lab, dat verbonden is aan de psychologiefaculteit van de universiteit van Surrey, dat cliché nog verder uitspitten.

Jongetjes en meisjes zijn allebei geneigd het langst naar schakeringen van blauw, rood, paars en oranje te turen. Geel volgde daarna; de minst populaire kleur is bruin, ontdekte dokter Franklin. Als de baby's de keuze kregen uit twee kleuren, wist bruin opnieuw het kleinste aantal zuigelingen te boeien, wat suggereert dat het hun minst favoriete tintje is.

"Sommige kleintjes hebben een opvallende voorkeur voor één bepaalde kleur, terwijl anderen een paar kleuren kunnen smaken", zegt Franklin. "Maar die bevindingen haalden we uit een beperkte groep van baby'tjes tussen vier en negen maanden oud. We zijn daarover nog volop data aan het verzamelen."

Dat kinderen van twee al uitgesproken kleurvoorkeuren hebben, wisten we al veel langer. Ook bij de oudere kinderen staat bruin niet echt bovenaan op de lijst. In 1953 ontdekte de arts Walter Fürrer dat Zwitserse schoolkinderen paars de allermooiste kleur vonden. Op de tweede plaats volgden de zogenoemde primaire kleuren rood, blauw, geel en mengkleur groen. De kleine bergbewoners haalden hun neus ook het meest op voor bruin, grijs en zwart.

Psychologe Nicola Pitchford van de universiteit van het Britse Nottingham en haar collega Kathy Mullen van de Canadese McGill University hebben ook de favoriete kleuren van peuters al aan een nader onderzoek onderworpen. Het tweetal ontdekte in het Nottingham Toddler Lab dat peuters de namen van kleuren die ze leuk vinden eerder onder de knie hebben dan die van tinten waaraan ze een hekel hebben. "Kinderen beginnen de namen van kleuren te begrijpen en op te noemen rond hun derde verjaardag. De eerste kleuren die ze kennen zijn ook degene die ze het mooist vinden. Bruin en grijs, de kleuren waar kinderen het minst van houden, zijn echt typisch degene waarop ze als laatste het juiste etiket kunnen plakken", zegt Pitchford. Natuurlijk, bedachten de onderzoekers, zou het kunnen dat voorleesboeken voor kleuters vaker werken met primaire kleuren. De termen 'bruin' en 'grijs' worden opvallend minder vaak vermeld in kinderboeken of kinderprogramma's op televisie, maar anderzijds worden de primaire kleuren vaker vernoemd dan secundaire zoals roze, oranje en paars, en toch lijken kinderen zich die woorden even snel eigen te maken.

Daarom testte Pitchford de kleurvoorkeuren van 24 Chinese en 24 Engelse kinderen, allemaal tussen drie en vijf jaar oud. Beide culturen hebben een voorliefde voor sterk verzadigde, rijke kleuren en houden minder van onverzadigde pasteltinten van die kleuren. Toch verwachtten sommigen dat de Aziatische kinderen een sterke voorliefde zouden ontwikkeld hebben voor de kleur rood, die in de Chinese cultuur bekendstaat voor haar eigenschappen als geluksbrenger, maar dat was niet het geval.

Ook de uitspraak van de naam van de kleur beïnvloedt peuters niet, zoals dat wel het geval is als ze de namen van familieleden aanleren. Relatief moeilijke woorden als yellow (geel) en makkelijke als blue (blauw) rolden even snel uit de mond van de kleuters.

Waarom de ene kleurnuance aantrekkelijker is voor baby's en peuters dan de andere, intrigeert de wetenschappers. "We willen nu graag uitvissen of het de felheid of de verzadiging van de kleur is die kinderen aanlokt, of dat ze gewoon een grotere interesse tonen voor een bepaald deel van het kleurenspectrum", vertelde Anna Franklin de BBC. "Waarschijnlijk bestaat er een evolutionaire reden waarom bruin en grijs ons zo weinig aanlokken", voegt Nicola Pitchford toe. "Bruin doet misschien aan vuil denken, en iemand met een grijs en grauw gezicht is minder gezond dan iemand met rode blosjes op zijn kaken."

De psychologe wil ook graag uitzoeken of kleurvoorkeuren veranderen naarmate de kindjes opgroeien: anders mag u die kinderkamer elk jaar gaan herschilderen.

Jongetjes en meisjes zijn allebei geneigd het langst naar schakeringen van blauw, rood, paars en oranje te kijken

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234