Maandag 14/06/2021

'Auto's vliegen voorbij, en iedereen doet maar'

Twee dodelijke fietsongelukken in evenveel weken. Dat een ervan op een gekend 'zwart punt' is gebeurd, doet de Antwerpenaren vragen stellen bij het mobiliteitsbeleid. Ondertussen broeit het protest bij de fietsers.

"Het doet altijd iets met je." Marie, een jonge Antwerpse op de fiets, aan het kruispunt van de Plantin Moretuslei en de Simonsstraat vertelt over de dag van het ongeval. Achter haar is een klein monumentje opgericht voor Evelien Van Ranst. Bloemen liggen er rond een foto van de 27-jarige, die hier vorige week door een vrachtwagen werd gegrepen.

Fietsers en vrachtwagens rijden voorbij en toch is het hier op een vreemde manier stil. Bij veel Antwerpenaren leeft het gevoel dat het beleid hen in de steek laat. Bijvoorbeeld omdat dit kruispunt al enkele jaren gekend is als 'zwart punt'. "Het kan snel gedaan zijn", zegt Marie. "Toen ik vanochtend langs het Centraal Station reed, werd ik bijna aangereden door een bus. Hij had me niet gezien, ik had er bijna tussen gezeten."

Gisteren schreef Arne Van Petegem er een opiniestuk over in deze krant (DM 13/10). Schepen van Mobiliteit Koen Kennis (N-VA) gaf toe dat er bij de heraanleg van een nieuw kruispunt onvoldoende rekening was gehouden met de fietsers, en dat neemt Van Petegem niet. In zijn stuk gebruikt Van Petegem de term 'schuldig verzuim' om de verantwoordelijkheid van het stadsbestuur aan te klagen. Volgens hem is er op zijn minst sprake van een "stuitend gebrek aan visie."

Schepen Koen Kennis zelf vindt dat het huidige stadsbestuur qua mobiliteit vaak de rekening van het vorige gepresenteerd krijgt, met name bij dat kruispunt. "Wij werken dagelijks aan een verkeersveiligere stad", zegt hij. "Telkens als er een kruispunt heraangelegd wordt, proberen we de situatie van de fietsers te verbeteren."

Maar op straat voelen veel fietsers zich in Antwerpen nog steeds onveilig. Zeker nu er in de week na het ongeval met Van Ranst nog een jonge fietser is overleden bij een ongeval met een vrachtwagen. "Bijzonder tragisch", zegt Rein Desmet daarover, die met de fiets onderweg is van de Leien naar Borgerhout. Dagelijks in de woonwijken fietsen, waar pakjesdiensten, vrachtwagens en fietsers doorrazen, wordt voor haar bijna een kwestie van leven en dood. "Je mag er niet te veel bij stilstaan," zegt ze, "maar het is echt zeer gevaarlijk. Auto's vliegen hier roekeloos voorbij en iedereen doet maar wat."

Volgens Desmet zijn ongevallen dan ook onvermijdelijk. Als er gevaarlijke kruispunten, zoals op de Turnhoutsebaan, dan twee keer heraangelegd worden zonder fietspad, noemt ze dat "wraakroepend".

Een oplossing die bij haar naar voren komt is een circulatieplan. In Gent zijn er sinds de invoering van zo'n plan in een jaar tijd een kwart minder ongevallen gebeurd. Wat de statistieken voor Antwerpen zeggen? In 2015 - het laatste jaar waarvan er cijfers bestaan - waren er 118 ongevallen, waarvan zes met dodelijke afloop.

In Antwerpen is er een lijst opgesteld met 37 zwarte punten, die er al jaren onveranderd bij liggen. Maar omdat het hier vaak om kruispunten met gewestwegen gaat, moet de stad het probleem samen met de Vlaamse overheid aanpakken.

"De situatie is al jaren bekend", zegt Renaat Van Hoof van de Fietsersbond Antwerpen. "Dat maakt de ongevallen zo frustrerend. Als we die nu verhelpen, dan sparen we op korte termijn talloze mensenlevens uit."

Stilstand

Ook Van Hoof vindt een circulatieplan een goed idee. Maar door verkeerslichten beter af te stellen is er volgens hem al veel gewonnen. Zo moet men in Antwerpen meer doen om 'conflictvrije' kruispunten te introduceren. "In Nederland is het ondenkbaar dat auto's en fietsers tegelijk groen krijgen. Hier mogen trams door op hetzelfde moment als voetgangers en fietsers, en dan loopt het mis."

Ondertussen klinkt ook de roep om verandering bij Antwerpse fietsers steeds luider. Zo organiseren Antwerpenaren maandelijks een Critical mass bike ride, een optocht die telkens een paar honderd deelnemers trekt. Op 27 oktober, bij de volgende editie, zullen de fietsers de plekken bezoeken waar de twee ongevallen zich hebben voorgedaan. Binnenkort komt er nog een website aan met een petitie om kruispunten dringend conflictvrij te maken.

"We krijgen meer en meer oproepen van bezorgde ouders om hier iets aan te doen", zegt initiatiefneemster Katrien Van den Bleeken, die al drie jaar pleit voor conflictvrije kruispunten. "We zien dat er op het vlak van het beleid een stilstand is geweest, terwijl deze twee ongevallen eigenlijk vermeden hadden kunnen worden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234