Dinsdag 22/06/2021
null

AchtergrondLegermuseum

Authentiek of vals: hangt het peperdure uniform van Hitlers schoonbroer wel écht in Brussel?

Beeld Wouter Van Vooren

In het Koninklijk Legermuseum (KLM) in Brussel hangt de uniformjas van nazigeneraal Hermann Fegelein, de schoonbroer van Adolf Hitler. Het probleem: de jas, die 24.000 euro heeft gekost op een veiling, is mogelijk vals.

Bringen Sie mir Fegelein. Fegelein! Fegelein! Fegelein!’ Het is een bekende, vaak geparodieerde scène uit Der Untergang, de film die de laatste dagen van een schreeuwende en ziekelijke Adolf Hitler in beeld brengt terwijl zijn bunker nabij de Rijksdag omsingeld wordt door de Russen. Tegen beter weten in wil Hitler doorvechten, tot de laatste man, maar intussen beseffen zijn getrouwen dat het voorbij is. Sommigen blijven zich vastklampen aan hun Führer, anderen vluchten en trachten zich nog te redden. Fegelein vlucht.

Hermann Fegelein is een nazi die carrière heeft gemaakt in de gruwelijke oorlog aan het Oostfront. Met behulp van Heinrich Himmler, de beruchte leider van de SS, klimt hij op tot de hoogste rangen van nazi-Duitsland. In de zomer van 1944 huwt hij met de zus van Eva Braun, de vrouw met wie Hitler tijdens zijn allerlaatste uren trouwt en vervolgens zelfmoord pleegt. Voor Fegelein loopt de oorlog niet beter af. Hij wordt in burgerplunje gearresteerd in zijn appartement, veroordeeld als landverrader en nog diezelfde avond terechtgesteld.

Veiling

In het Legermuseum in Brussel wordt de uniformjas van Fegelein sinds 2019 tentoongesteld. Het gaat om een grijs exemplaar, met eikenbladeren op de kraag. De jas is een van de blikvangers uit de expo Oorlog Bezetting Bevrijding, opgebouwd naar aanleiding van de plechtige 75ste verjaardag van de bevrijding van ons land. Alleen: de uniformjas is mogelijk vals. Een gepensioneerd medewerker van het Legermuseum heeft begin deze maand een klacht ingediend bij de International Council of Museums, een koepelorganisatie die vanuit haar thuisbasis Parijs toezicht houdt op de werking van musea. De man heeft ook een dossier ingediend bij justitie.

“De uniformvest van Fegelein werd in mei 2012 aangeboden bij veilinghuis Hermann Historica in München”, noteert de oud-medewerker in zijn dossier, dat deze krant heeft ingekeken. De jas werd volgens hem verkocht zonder track record: de weg die de jas heeft afgelegd tussen de oorlog en nu. “Zonder track record is het verschijnen van zo’n stuk verdacht”, klinkt het, “aangezien er enorme sommen geld worden verdiend met vervalsingen van erfgoed uit de periode van het Derde Rijk.” Toch zette het Legermuseum door: “Het KLM onderzocht de tuniek niet vooraf, maar won de bieding op het stuk voor 24.000 euro – zonder btw, veilingkosten, verzekering en transportkosten. In totaal bedroegen de kosten van de uniformvest 32.000 euro.”

null Beeld Wouter Van Vooren
Beeld Wouter Van Vooren

Kleermaker

Volgens de oud-medewerker is de jas van Fegelein zeker vals. In de orderboeken van de Duitse kleermaker Petersen & Co, die de jas volgens het etiket zou hebben gemaakt, is geen spoor terug te vinden van Hermann Fegelein. Foto’s van de orderboeken werden in augustus 2013 door de achterkleinzoon van de kleermaker online geplaatst op een forum voor verzamelaars. Het nummer dat in het etiket staat, is volgens het papierwerk van Petersen & Co dat van een burgerpak gemaakt in december 1945, een half jaar na het eind van de oorlog dus. “Ik heb de orderboeken gecontroleerd en het lijkt een vervalsing. Het nummer 9.885 werd besteld door een burger”, stelt de erfgenaam, die hieraan toevoegt dat zijn grootvader in de jaren 60 en 70 lege etiketten van Petersen & Co heeft verkocht op allerlei vlooienmarkten.

In zijn dossier schrijft de oud-medewerker onomwonden dat men in het Legermuseum al meteen na de aankoop van de uniformjas begreep dat er iets niet klopte. Vooral dan met het etiket waarop de naam van Fegelein vermeld staat. “Medewerkers van het KLM bekeken het na aankomst in Brussel en uitten hun zware twijfels over de authenticiteit.” Volgens de man is hier verder niets mee aangevangen. In mei 2019 wordt het stuk tentoongesteld als ‘de uniformjas van Fegelein’, zonder ook maar enig voorbehoud. De oud-medewerker vindt dat het Legermuseum zich op deze manier schuldig maakt aan de verspreiding van vals cultuurerfgoed.

C-130

De leiding van het Legermuseum reageert kort dat “het uniform wél authentiek is”. “Verder wachten we het onderzoek af”, laat directeur Michel Jaupart weten.

Het Legermuseum, dat sinds 2017 deel uitmaakt van het overkoepelende War Heritage Institute, maakt moeilijke tijden door. Het plan van Jaupart om de laatste Belgische C-130 onder te brengen op de vliegbasis van Beauvechain kreeg begin februari de volle laag in het parlement. De partijen N-VA, Vlaams Belang, sp.a en Open Vld vonden dit geen goed idee. Zij zagen het toestel liever ‘landen’ op de luchtmachtbasis van Melsbroek, de historische thuis van de C-130. Het plan van Jaupart om in Beauvechain een nieuw luchtvaartmuseum te bouwen, werd afgedaan als een financieel luchtkasteel. Uiteindelijk koos minister van Defensie Ludivine Dedonder (PS) toch voor Beauvechain.

Ook de nakende benoeming van Jaupart als volwaardig directeur van het War Heritage Institute deed onlangs de wenkbrauwen fronsen bij N-VA en Vlaams Belang. Sinds de oprichting van de organisatie in 2017 werkt Jaupart, volgens de Vlaams-nationale partijen een marionet van oud-minister André Flahaut (PS), er ad interim. De klacht van de gepensioneerde medewerker is moeilijk los te zien van deze kwesties. Aan de telefoon zegt de man dat hij “het beste wil voor het Legermuseum, de organisatie waar ik me zo lang voor ingezet heb”.

null Beeld Wouter Van Vooren
Beeld Wouter Van Vooren
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234