Zaterdag 24/10/2020

Auteur van artikel dat Rutger Beke 'vrijpleit', verwijt professor Delanghe onwetenschappelijk en ondeontologisch gedrag

Beke-verdediger professor Delanghe detecteerde ook het mirakel dat priester Poppe zalig deed verklaren

'Verdediging Beke misbruikte mijn publicatie'

De verdediging van Rutger Beke heeft een wetenschappelijk artikel onterecht aangewend om twijfel te zaaien over de correctheid van de huidige epo-test. Aldus Alamgir Khan, de auteur van het bewuste artikel waarop de hele verdediging van Beke is gebaseerd. De Bengalese wetenschapper was de voorbije week in Keulen voor een dopingworkshop en hoorde het daar donderen: 'Ik heb een nieuwe methode ontwikkeld en ik heb nooit de bestaande methode uitgevoerd. Mijn artikel is dus fout geïnterpreteerd.' Vandaag weet Beke of hij wordt gestraft dan wel vrijuit gaat.

Keulen / Brussel

Van onze verslaggever

Hans Vandeweghe

De verdediging van Rutger Beke pakte destijds nogal uit met professor Joris Delanghe, niet toevallig verschenen als een deus ex machina. Tot dan stond hij in intieme kringen bekend als de wetenschapper die ooit tot grote hilariteit van zijn vakbroeders een genezing als medisch onverklaarbaar en dus als mirakel had gecatalogeerd, waarna priester Poppe eindelijk zalig kon worden verklaard door de paus.

Had Delanghe de smaak te pakken? Als complete buitenstaander de onmogelijke verdediging van Rutger Beke tot een goed einde brengen, daar wenkte een eigen mirakel. Zo verscheen op 5 januari aan ons professor Joris Delanghe en zijn bevindingen maakten indruk, althans in het begin. Buiten zijn drukke dagtaak om was de professor klinische chemie erin geslaagd de bestaande epo-test waar jaren naar was gezocht door diverse labs over de hele wereld, in zijn hemd te zetten. Hij had gevonden dat twee eiwitten - die toevallig massaal bij Rutger Beke in de urine zaten en wellicht alleen bij hem - de beeldvorming van de test verstoorden en dus was er geen sprake van een positieve test, maar van een vals-positieve test. Bovendien, aldus Delanghe, was het staal slecht bewaard en daardoor was de analyse helemaal in de soep gelopen. Kortom, de advocaten van Beke brachten aanvankelijk een verhaal dat leek steek te houden.

Maar dan kwam op het proces het lab aan het woord. Peter Van Eenoo bewees dat de urine wél goed was bewaard. Was ze namelijk slecht bewaard, dan had je helemaal niets meer gezien, aldus de overtuiging van alle specialisten (behalve Delanghe). In Keulen op de workshop werd eerder deze week trouwens een studie van het lab van Barcelona gepresenteerd waarbij epo-urine vier dagen lang bij lichaamstemperatuur werd bewaard en daaruit bleek dat er zelfs helemaal niets was veranderd aan de beeldvorming. Daarna kwam zijn baas professor Delbeke aan het woord en die haalde ook de eerste stelling van Delanghe onderuit: volgens Delbeke interfereerden de twee eiwitten helemaal niet met epo.

Delanghe gaf niet op en vond (anoniem gehouden) collega-wetenschappers die zijn theorie onderschreven. Als klap op de vuurpijl kwam hij op de proppen met een artikel, waarvan de auteur niet bekend mocht worden gemaakt, maar waarvoor het onderzoek, aldus de verdediging, was betaald met steun van het wereldantidopingagentschap Wada. Dat bewuste artikel zou het ultieme bewijs zijn dat er wel degelijk interferentie bestond in de bij Beke toegepaste epo-test.

Helaas voor Delanghe blijkt ook dát niet te kloppen. Eén van de auteurs, Chris Howe, van het National Measurement Institute in Sydney, verwees deze krant naar de échte auteur, de Bengalees Alamgir Khan, die nota bene ooit microbiologie studeerde in Gent. Howe verdween overigens als auteur van de uiteindelijke versie die bij Joris Delanghe op zijn bureau belandde en op dat document werd ook geen melding meer gemaakt van de steun die het Wada had verleend. Terecht. Khan, eerder deze week in Keulen: "Ik heb aanvankelijk geld gehad van het Wada (om de epo-test te verfijnen), maar uiteindelijk hebben we ons anders georiënteerd en was het ons lab (Proteome Systems, HV) er vooral om te doen een nieuwe tweedimensionele gel op de markt te brengen om te gebruiken in elektroforese (de techniek die wordt gebruikt bij epo-onderzoek, HV)."

Diep bedroefd was Khan toen hij een kopie kreeg van Body Talk en van Mens en Molecule en van afbeeldingen die professor Delanghe gebruikte in zijn verdediging. Khans Nederlands is nooit te best geweest, ook niet toen hij in Home Fabiola woonde, maar inhoudelijk herkende hij meteen zijn werk, zonder de minste verwijzing. Delanghe is meer dan één keer in de fout gegaan, vond Khan. Deontologisch door een artikel te gebruiken dat nog niet was gepubliceerd, waardoor de reviewers geheimhouding verplicht zijn, zoals dat standaard gebruikelijk is. Vervolgens ook nog eens door afbeeldingen te 'lenen' voor eigen gebruik. Ten derde door het te laten uitschijnen alsof het zijn onderzoek was en ten vierde - en vooral - door uiteindelijk het artikel in te brengen als een bevestiging van wat hij zelf had gevonden.

"Wetenschappers zouden elkaar dat niet mogen aandoen", aldus de beleefde Alamgir Khan. Maar ook wetenschappelijk zitten er haken en ogen aan de piste van Delanghe. Het was de Franse epo-godin Françoise Lasne, de wetenschapster die de epo-test ontwikkelde, die meteen brandhout maakte van de hele theorie van Delanghe. "Khan introduceert een nieuwe test met tweedimensionele gel en meldt dat er ruis op zit, omdat er andere eiwitten interfereren. Onze test gebruikt echter een eendimensionele gel en heeft geen interferentie. Wat is dan het probleem?"

"Er is geen probleem", beaamt Khan. "Ik heb de bestaande epo-test met eendimensionele gel nooit uitgevoerd. Ik heb alleen een test met een nieuwe tweedimensionele gel uitgevoerd. Ik merk echter dat professor Delanghe een beeld gebruikt uit mijn artikel om te tonen hoe de eiwitten interfereren met epo. Maar dat is een afbeelding van mijn methode, niet van de echte epo-test. Mensen die uit dit artikel dus concluderen dat de huidige epo-test niet werkt, zijn niet correct. This is strange to me." Met andere woorden: Delanghe gebruikte 'problemen' die opdoken bij een nieuwe, gevoeliger opzoekingsmethode van epo om een oudere methode (die gebruikt werd bij Beke) onderuit te halen.

Gisteren gaf Alamgir Khan in Keulen op de dopingworkshop tijdens een lezing de ultieme doodsteek aan de 'theorie-Delanghe'. "Dezelfde urinestalen zijn ook getest in het dopinglab in Sydney, met de eendimensionele methode. Daar was inderdaad geen interferentie te zien."

Professor Delanghe werd gisteren om een reactie gevraagd. Hij beweert niet in de fout te zijn gegaan, hoewel hij binnen zijn eigen vakgroep vanwege dit voorval met de nek wordt aangekeken en niet alleen door professor Delbeke. Wetenschappelijk houdt hij vast aan wat hij op de verdediging verklaarde: "Rutger Beke heeft een uitgesproken eiwitverlies, het aanwezige epo wordt massaal afgebroken en dat geeft een verstoord beeld door interferentie met andere eiwitten. Dat kan aanleiding geven tot een foutief resultaat." Delanghe geeft toe dat hij de epo-test niet kan uitvoeren, en dus niets terzake kan bewijzen, maar bestrijdt tegelijk dat hij de test heeft willen onderuithalen. "Een betere zorg bij de bewaring en het transport, én urineafname vermijden bij personen met extreem eiwitverlies zou al veel oplossen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234