Maandag 17/06/2019

reportage

Auteur Thomas Blommaert: "Bart De Wever koopt zijn populariteit op kosten van Borgerhout"

Voetbaltornooi SHOOT van de jeugddienst Jes. Beeld Tine Schoemaker

Borgerhout is het enige district van Antwerpen waar de N-VA niet aan de macht is en de PVDA mee in het bestuur zit. Het boek dat auteur Thomas Blommaert over het politieke experiment schreef, leest als een relaas van zes jaar van clashes met het stadsbestuur. De Morgen ging met Blommaert op stap door een belaagd district.

Auteur Thomas Blommaert, die in een ver verleden nog voor het PVDA-blad Solidair heeft gewerkt, vergelijkt Borgerhout graag met een klein Gallisch dorpje aan de Schelde dat weerstand biedt aan een Romeinse overmacht, geleid vanop het Schoon Verdiep. Hij heeft de metafoor niet zelf bedacht – die eer komt de N-VA’er Patrick Paredaens, lid van de Borgerhoutse districtsraad, toe – maar het beeld fascineerde hem genoeg om zijn boek Asterix aan de Schelde (EPO, 2018) te dopen.

Op een zonnige maar koude vrijdagochtend spreken we met hem af aan het districtshuis, meteen een van de meest symbolische plaatsen in het boek. Hier regeert de enige coalitie in Antwerpen waar de N-VA niet aan te pas komt. Het is tegelijk de enige coalitie in het land waar de uiterst linkse PVDA deel van uitmaakt. Samen met sp.a en Groen vormt de partij een rood-groen-rood bestuur.

Thomas Blommaert schreef het boek 'Asterix aan de Schelde' over de spanningen tussen het stadsbestuur en het districtsbestuur. Beeld Tine Schoemaker

“Van in het begin was er op alle vlakken een clash tussen de districtsraad van Borgerhout en het stadsbestuur van Antwerpen”, herinnert Blommaert zich. “Al na elf dagen kondigde Bart De Wever in januari 2013 een samenscholingsverbod op de Turnhoutsebaan af, waarvan het districtsbestuur niet eens op de hoogte werd gebracht.”

Groene long

Maar de ideologische clash gaat verder dan de aanpak van de veiligheid, volgens Blommaert. Hij manifesteert zich ook in de visie op de openbare ruimte, de jeugd en het groen in de stad. 

Dat zie je goed aan het Moorkensplein, dat het districtshuis omringt. Omdat Borgerhout zo ontzettend dichtbevolkt is en nauwelijks groene ruimte heeft, besloot het vorige stadsbestuur onder burgemeester Patrick Janssens (sp.a) om het plein opnieuw aan te leggen zodat het een kleine groene long zou worden, vlak naast het bestuurlijke hart. Maar nu zie je daar niets van.

“De Wever heeft toen hij aan de macht kwam meteen beslist dat project in de vuilnisbak te kieperen”, zegt Blommaert. “Schepen van Stadsontwikkeling Rob Van de Velde, ook N-VA, is naar hier gestuurd om op een informatieavond iedereen in te lichten. Hij kwam te laat aan, zei dat hij niet lang kon blijven, en begon meteen over de mogelijkheden voor de bouw van een ondergrondse parking. Groen of beton: voor mij is dat weer zo’n mooie metafoor voor de ideologische veldslagen die hier de voorbije zes jaar zijn uitgevochten.”

In het boek heeft Blommaert die veldslagen uiteengezet, beginnend bij het samenscholingsverbod op de Turnhoutsebaan, om te eindigen bij de kleine opstootjes in de buurt van het Jan Terloplein van deze zomer, toen Borgerhout weer in de nationale belangstelling stond omdat met eieren naar de politie was gegooid. 

Asterix aan de Schelde is dus een wandeling door de geschiedenis van de huidige legislatuur, weliswaar door een gekleurde bril, maar evengoed is het boek het resultaat van wandelingen die de auteur op stille zondagen door het district maakte, waarbij hij mensen aansprak, om de gesprekken later op te schrijven in notitieboekjes. 

Aan het woord komen dan ook figuren van alle slag, van politici tot straathoekwerkers en leden van sociale verenigingen zoals de Plein Patrons, die allemaal samen het sociale weefsel van Borgerhout uitmaken.

Twee soorten Borgerhout

Wanneer we met hem richting Turnhoutsebaan trekken, vertellen we dat we enigszins de indruk hebben dat het boek de weergave is van hoe Blommaert Borgerhout ziet. Sociaal, links, een beetje opstandig maar dan in de gezellige betekenis van het woord. Waar zijn de drugs en de dealers dan?

“Ik ga het licht van de zon niet ontkennen”, antwoordt Blommaert. “Natuurlijk zijn die er, maar de focus ligt altijd heel erg op Borgerhout. Kijk, drugs zijn door de haven een probleem van de hele stad. Gazet van Antwerpen drukte vorige zomer een kaartje af van vijftien recente schietincidenten in Wilrijk, Deurne, Brasschaat, Schoten, Ekeren en ga zo maar door. Maar toch wijst iedereen altijd naar hier. Dat is net wat mij stoort: Bart De Wever maakt zich in heel Vlaanderen populair door af te geven op Borgerhout, omdat zijn achterban hier niet woont. En een karikatuur van Borgerhout als een plaats voor moslims en bakfietsmensen is gauw gemaakt, maar dan ga je voorbij aan wat hier echt leeft.”

Er zijn voor Blommaert twee soorten Borgerhout: dat van de inwoners en dat van de beeldvorming in de media. Om dat van de inwoners te leren kennen, lopen we naar een markt op het Laar-plein, waar blanke marktkramers een cliënteel in alle kleuren bedienen. 

Markt op het Laar:. Beeld Tine Schoemaker

Is dit het echte Borgerhout? “Kijk ook daar”, zegt hij, terwijl hij naar Café De Griffier wijst, waar een fiere Vlaamse leeuw uithangt. “Dat hoort er ook altijd bij. Want terwijl Borgerhout de plaats is waar de groene partij Agalev tot volle wasdom is gekomen, was het in de jaren 80 ook een enorm Vlaams Blok-bastion. Dat is toch intrigerend?”

Het is trekken en sleuren geweest voor veel mensen, besluit Blommaert, maar in zo’n twintig jaar tijd is Borgerhout getransformeerd van een district vol kommer en kwel met veel criminaliteit en radicalisme, naar een bruisend stukje Antwerpen. Dat is de verdienste van de vele verenigingen die het district nu telt.

Op een pleintje waar een driedaags straatvoetbaltoernooi plaatsvindt, komen we een van de personages uit het boek tegen: Amar Zouggaghi van de jeugddienst JES. “Er zijn hier jongeren uit heel Antwerpen samen aan het voetballen”, zegt hij. “En zondag verwachten we 900 toeschouwers. Daarom wou ik ook graag meewerken aan het boek. Er zijn weinig mensen die iets positiefs zeggen over Borgerhout, maar elke kans die we krijgen om onze kant van het verhaal te vertellen, grijpen we aan.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden