Donderdag 24/06/2021

recensie

Autechre in De Vooruit: Verorberd door het Blinde Niets

Autechre (archieffoto). Beeld Alex Vanhee
Autechre (archieffoto).Beeld Alex Vanhee

Autechre pakte in Gent uit met confettikanonnen, slingers, discobollen en dolle meezingers voor een jolig publiek dat om de haverklap een polonaise in gang trapte. Geintje. De boys hielden het als vanouds op aartsdonker, zwart, geblindeerd en pokkeduister.

“Klaar voor de duisternis?”, hoorden we iemand naast ons enthousiast aan zijn vrienden vragen. De Autechre-fan in kwestie bedoelde het vast letterlijk: het legendarische Britse elektronicaduo speelt zijn shows in het complete donker. De figuurlijke duisternis kregen we op dat moment immers sowieso al voorgeschoteld door voorprogramma Russell Haswell, een al even beruchte Engelse noiseproducer die in De Vooruit met kriepende, schurende en knarsende hyperdigitale klanken de paranoia door je lijf joeg. Alsof je een container bouwafval over je schedel leeggekieperd kreeg.

Dat zowat elke zichzelf respecterende elektronicafreak de opwinding nauwelijks de baas kon in het Gentse cultuurhuis, mag niet verbazen. Autechre hoort bij de pioniers van wat ooit I.D.M. werd genoemd: Intelligent Dance Music, een term die godzijdank snel de vernieling werd ingetrapt door sceptici die het niet hadden begrepen op de elitaire bijklank van dat subgenre. Want zijn The Chemical Brothers achterlijke idioten omdat ze toevallig in de hitparade staan? Ach, het waren de jaren negentig en het muzikale hokjesdenken was nog in volle zwang. Hoedanook, Autechre lag samen met geestesgenoten zoals Aphex Twin, Squarepusher en Boards Of Canada aan de bron van een elektronische mélange die elektro, hiphopproductie en ambient in abstractie wikkelde en die een loopje nam met de genreconventies. Een massa navolgers gloorde snel aan de horizon. Zonder Autechre geen Flying Lotus, Machinedrum of Mount Kimbie. Zonder Autechre had Radiohead nooit Kid A kunnen maken.

Sinds de tandem Sean Booth en Rob Brown zich comfortabel voelt met zijn onwrikbaar cultstatus staan de heren erop hun shows in totale duisternis te spelen. Als u weet dat de meeste elektronica-optredens stomvervelend zijn (of staat ú graag te staren naar een apathische IT’er achter een laptopje?), is dat beslist geen slecht idee. Bovendien aardt Autechres metalige sounddesign uitstekend in het Blinde Niets. We herinneren ons een larynxvernauwend concert in de Botanique, vijftien jaar geleden, waar het pikzwart in die mate claustrofobisch aandeed dat sommige van onze kennissen misselijk de zaal uitvluchtten. Topconcert!, wisten zij achteraf verdwaasd te mompelen, een kompres op het voorhoofd, een infuusje in de pols. Mja, we zien het ‘m The Chemical Brothers niet snel flikken.

De harde realiteit

Zo extreem werd het niet in De Vooruit, misschien omdat je in dat soort concertzaal niet gemakkelijk het perfecte duister kunt creëren. De nood –en controlelampjes aan het plafond, de koelkastverlichting bij de bar, aanfloepende gsm’s, de waterval aan geel licht dat nu en dan uit de inkomhal de zaal inzwalpte: niet evident om een voor Autechre ideaal zaalsfeertje te scheppen, ook al waren de ingangen afgedekt met zwarte doeken.

Okee, het bleef gelukkig donker genoeg om je helemaal door de muziek te laten verorberen, gelukkig. Hoewel we liever niet de silhouetten van de andere concertgangers voor de ogen zagen opdoemen, laat staan passanten die even een pintje gingen halen of voor een toiletbezoek de zaal uit wilden. Hier liep de harde realiteit de beoogde abstractie en desoriëntatie in de weg.

U hoort ons niet klagen over de bonzende, prikkelende sound die Booth en Brown uit hun machines pleurden in De Vooruit. Eerder dit jaar zwierden de snoodaards onaangekondigd het vijfkoppige monster Elseq 1 – 5 de beschaafde wereld in: vijf uit de kluiten gewassen ep’s met langzaam openbloeiende elektronicacomposities waarvan sommigen meer dan zevenentwintig (!) minuten duren.

De klankconstructies in Gent moeten neefjes zijn geweest van het Elseq-gebroed, hoewel we Autechre zelden zo venijnig uit de hoek hebben horen komen met hun bastonen. Het eerste kwartier én de laatste minuten van deze performance daverden vervaarlijke subbassen van trommelvlies naar onderbuik, tot in de toppen van je tenen. Blij dat we die avond niet te zwaar hadden gegeten.

We verbaasden ons er opnieuw over hoe relevant Autechre blijft in de hedendaagse elektronicascene. Die mag dan anno 2016 worden gedomineerd door slowmotionpop, future bass, verbasterde trap-hiphop en heropgefriste ambient, toch behoudt Autechre er zijn positie van onaantastbare keizer. Omdat geen enkele navolger of nieuwlichter er tot nog toe in is geslaagd om agressie, melancholie en contemplatie op een even elegante wijze met elkaar te verstrengelen? Welke jonge elektronaut slaagt erin een cluster van complexe emoties (en sociale stoornissen, zo u wil) aan te zwengelen zoals Autechre dat deed in De Vooruit? Zijn minimalisme was om duimen en vingers bij af te likken, zijn zinderende, bij momenten a-ritmische architectuur was de natte droom van elke naar vernieuwing snakkende slaapkamerproducer.

Geen spek voor ieders bek, toegegeven. Niet iedereen vindt het gezellig om een uur lang in het donker naar buitenaards aandoende kolereherrie te staan luisteren.

Ons hoort u evenwel niet klagen. Het moet niet altijd ‘Cake By The Ocean’ zijn. En dan mag nu het licht weer aan en de dwangbuis weer in de kast.

Gezien op 30 oktober in De Vooruit, Gent

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234