Vrijdag 15/01/2021

Australië maakt jacht op vervuilers

De Australische premier Julia Gillard lanceert een klimaatplan waarmee ze haar land wil omvormen van grote CO-vervuiler tot voorloper in groene energie. Gillard zet met dit plan haar politieke toekomst op het spel want 60 procent van de Australiërs is tegen de maatregel.

Australië is een van de grootste CO2-producenten en dat heeft alles te maken met het feit dat de industrie voor 80 procent functioneert op goedkope steenkool. Omdat de Australische economie blijft groeien, vreest Gillard dat de hoeveelheid koolstofemissies niet meer te controleren zal zijn.

Volgens het nieuwe klimaatplan zullen zo'n vijfhonderd bedrijven, waaronder nogal wat belangrijke staal- en aluminiumproducenten, vanaf volgend jaar zo'n 17 euro per ton CO2 moeten betalen. Op die manier moet tegen 2020 zo'n 5 procent minder vervuild worden dan in het jaar 2000, goed voor 160 miljoen ton.

Het Australische CO2-plan is een lichtpunt in de strijd tegen de opwarming van de aarde. Nadat Amerikaans president Obama vorig jaar liet weten dat hij geen haast wil maken met een eigen klimaatplan, dreigde deze strijd volledig in het slop te raken. Het Gillard-initiatief zou wel eens voor een nieuwe dynamiek kunnen zorgen. Wereldwijd zullen andere politieke leiders de 'Australische testcase' in de gaten houden: als Gillard deze politieke gok overleeft, zouden anderen haar voorbeeld wel eens kunnen volgen. Bij een mislukking zullen premiers en presidenten nog minder geneigd zijn om inzake klimaatmaatregelen politieke risico's te nemen.

Het Australische parlement moet de maatregelen nog wel goedkeuren en met slechts één zetel op overschot zal dat voor Gillard geen gemakkelijke opgave zijn. Vooral omdat de weerstand tegen het plan met de dag groeit. Volgens peilingen zou 60 procent van de Australiërs de maatregel niet zien zitten. De vrees voor een algehele prijsstijging is groot, zeker nadat een onderzoek uitwees dat de taks de consumptiegoederen in één jaar 0,7 procent duurder zal maken.

Lobbycampagne tegen Gillard

Bovendien voeren oppositie en enkele grote Australische bedrijven hun lobby-campagne tegen Gillard op. "De taks zal met de jaren blijven stijgen", zegt de conservatieve oppositieleider Tony Abott. "Dit plan zal het geloofwaardigheidsprobleem van de eerste minister nog doen toenemen. De volgende verkiezingen zullen dan ook uitgroeien tot een referendum over de carbontaks."

Om de oppositie te neutraliseren kondigde premier Gillard een hele resem compensatiemaatregelen aan voor consumenten én getroffen bedrijven. Er komt een belastingvermindering voor lage en gemiddelde inkomens en industriële reuzen als Xstrata Lrt en BHP Billiton krijgen miljarden aan steun.

Daarnaast komt er een fonds ter waarde van 7,5 miljard euro om nieuwe vormen van energieproductie te stimuleren. Dat neemt niet weg dat de industrie de maatregelen omschrijft als een vorm van economische zelfmoord: "Voor de Australische economie komt dit neer op een bijzonder gevaarlijk experiment."

Ook Gillard lanceert een groots communicatieoffensief om haar klimaatplan aanvaardbaar te maken. "Het is de hoogste tijd om dit te doen. We zullen het halen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234