Zaterdag 27/02/2021

Australië

Australië koopt klachten vluchtelingen over berucht asieleiland af

De levensomstandigheden op het asieleiland Manus, dat door Australië gehuurd wordt van Papoea-Nieuw-Guinea, waren mensonwaardig. Er waren mishandelingen door bewakers, medische zorgen werden ontzegd en er zat ongedierte in het opgediende eten. Beeld EPA
De levensomstandigheden op het asieleiland Manus, dat door Australië gehuurd wordt van Papoea-Nieuw-Guinea, waren mensonwaardig. Er waren mishandelingen door bewakers, medische zorgen werden ontzegd en er zat ongedierte in het opgediende eten.Beeld EPA

Meer dan 1900 bootvluchtelingen krijgen een forse vergoeding van Australië en enkele privébedrijven, gemiddeld 25.000 euro elk. In ruil stoppen ze hun groepsklacht wegens onmenselijke behandeling op het beruchte asieleiland Manus. "Ik huilde er elke nacht tot ik geen tranen meer had."

De Iraanse vluchteling Majid Karami Kamasaee koos in 2013 als 35-jarige het ruime sop in de hoop om asiel aan te vragen in Australië, nadat hij als christen in zijn eigen land vervolgd werd om zijn religie. Zijn droom van een nieuw leven eindigde in een nachtmerrie toen hij in zijn bootje werd onderschept door de Australische kustwacht en overgebracht naar het beruchte asieleiland Manus, dat de regering in Canberra huurt van Papoea-Nieuw Guinea om er opgepikte bootvluchtelingen en migranten onder te brengen.

De levensomstandigheden waren er zo vreselijk dat Kamasaee na zijn elf maanden hechtenis in '13 en '14 besloot om bij het Hooggerechtshof van de staat Victoria een klacht neer te leggen tegen de Australische staat en privébedrijven G4S en Broadspectrum, en dat wegens 'nalatigheid en wederrechtelijke vrijheidsberoving'.

Wie op Manus ziek werd moest soms drie dagen wachten op medische hulp. Zo werd Kamasaee zalf ontzegd die hij nodig had om ernstige brandwonden te verzorgen die hij als kind opliep. Andere mensen werden door bewakers seksueel mishandeld. Het eten was er dikwijls geïnfecteerd door ongedierte.

Kamasaee zag zich gesteund door mensenrechtenorganisaties, die hem hielpen om een groepsklacht op te stellen namens 1905 vluchtelingen. Na herhaaldelijk uitstel kwam de zaak vorig jaar in een stroomversnelling toen twee wanhopige asielzoekers op Manus zichzelf in brand hadden gestoken.

Minnelijke schikking

De rechtszaak moest afgelopen woensdag starten maar eindigde prompt met de aankondiging van een minnelijke schikking, waarbij de Australische staat en de private onderaannemers in totaal 70 miljoen Australische dollar (47 miljoen euro) gaan uitkeren aan de betrokken vluchtelingen. Gemiddeld gaat het om 36000 Australische dollar per persoon, om en bij de 25.000 euro, al kunnen de bedragen verschillen naargelang de duur van hun hechtenis en het aangedane leed.

Voor de betrokken vluchtelingen eindigt de zaak met gemengde gevoelens. Aan de ene kant krijgen ze financiële en juridische genoegdoening; aan de andere kant vermijdt de Australische regering dat tijdens een rechtszaak zo'n zes maanden lang dagelijks nieuwe details uitlekken over het beruchte asieleiland.

“Deze zaak draait niet alleen om mij, maar om iedereen die heeft vastgezeten op Manus. Onze stemmen werden nooit gehoord maar vandaag wordt er eindelijk naar ons geluisterd”, laat Kamasaee vandaag via zijn advocaten weten, al blijft hij erg bitter over zijn behandeling. “Ik kwam naar Australië op zoek naar de vrede maar ik werd naar Manus gestuurd, wat een hel was”, zei hij. “Elke dag in de felle zon voelde mijn (reeds gekwetste, nvdr) huid alsof ze in brand stond. Ik had elke minuut, elke dag, pijn. Ik huilde elke nacht tot ik geen tranen meer had.”

'Nu mishandeling geheel beëindigen'

De Australische regering blijft intussen vasthouden aan het strenge principe van de asieleilanden. Manus sluit in oktober wel de deuren maar het, even omstreden, asieleiland Nauru blijft open. De immigratieminister, Peter Dutton, klopte zich woensdag op de borst dat de voorbije duizend dagen geen enkele bootvluchteling voet zette op het Australische vasteland.

Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch vindt daarentegen dat het ongeacht de 'belangrijke zege' van de schikking tijd is om alle asieleilanden definitief te sluiten. “Nu moet de regering verder gaan”, zei hun Australië-directeur Elaine Pearson, “en deze mishandeling geheel beëindigen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234