Dinsdag 15/06/2021

Auberginepaars voor de oude meesters

Het Gentse Museum voor Schone Kunsten was vier jaar lang gesloten wegens een grote renovatie met een kostprijs van 18 miljoen euro. Zaterdag zwaaien de deuren feestelijk open. 'Eigenlijk was het een geluk bij een ongeluk dat het gebouw verwaarloosd was', zegt directeur Robert Hoozee.

door Eric Rinckhout / Foto's Yann bertrand

GENT l Hoozee kjlinkt erg tevreden over zijn 'nieuwe' museum: 'We hebben gekozen voor een klassieke opzet. De schilderijen krijgen ruimte, de ophanging blijft in grote lijnen chronologisch, we doen geen wilde dingen. Maar men zal wel verrast worden door het kleurenpalet.'

Er wordt driftig geverfd in het Gentse museum. In sommige zalen moet de verlichting nog aangebracht worden, er zijn grote en kleine technische problemen. Robert Hoozee neemt het vrij filosofisch op: "Het is zoals bij alle verbouwingen: de deadlines voor allerlei leveringen zijn ruim overschreden. Het is heel spannend nu. We hebben nog gedacht om de opening uit te stellen, maar de collectie is hier nu al terug. Gelukkig krijgen we veel hulp van de collega's uit de andere Gentse stedelijke musea, zoals S.M.A.K., Design Museum en Sint-Pietersabdij, die mee komen ophangen. Op het laatst gebeuren er altijd mirakels. Alles zal dus klaar zijn voor het feestweekend, hoewel er later nog veel achter de schermen zal moeten gebeuren."

Achter die schermen is de voorbije vier jaar ook het meeste gebeurd. De kracht van de renovatie schuilt erin dat het grotendeels om 'onzichtbare' ingrepen gaat. Weliswaar is de buitenkant van het museum en de 240 meter lange, sterk vervuilde gele fries in zijn vroegere glorie hersteld, toch zijn de meest drastische ingrepen binnen in het gebouw nauwelijks zichtbaar. Zo heeft het museum eindelijk de onontbeerlijke klimaatregeling gekregen. "Maar daar zie je niets van", zegt Hoozee. "Er zijn lamellen aangebracht om de lichtinval door de glazen koepels te controleren, terwijl de installatie voor de luchtbevochtiging boven het glazen dak zit. Alle technische voorzieningen hebben we of onder het dak of in de kelder gestopt. De verbindingsleidingen hebben we aangebracht in oude schachten in de muren. Daardoor kunnen we de zalen zo gaaf mogelijk houden: we hebben ze uitgezuiverd en kunnen ze optimaal gebruiken voor de presentatie van onze collectie.

"De stenen vloeren zijn allemaal opengebroken en vervangen. Boven werd parket gelegd, beneden hebben we gekozen voor Franse lavasteen uit Volvic. Die herinnert met zijn bruinpaarse kleur sterk aan de vroegere tegels. Alle muren zijn stuk voor stuk gestript. Er werden platen uit onbrandbare gipsvezel op aangebracht. Maar ook daar zie je niets meer van.

"Een verrassing zal het gedurfde kleurenpalet zijn dat we voor de wanden hebben gekozen. De oude meesters hebben we een achtergrond van auberginepaars gegeven. We hebben trouwens vaak met donkere kleuren gewerkt, de schilderijen komen daar goed op uit. De twee halfrondes van het museum hebben nu een groene tint, de oude granieten vloeren werden er gereconstrueerd en het resultaat is prachtig."

Globaal werd de bovenverdieping in haar oorspronkelijke staat hersteld: "Daar tonen we de romantiek en het classicisme, die perfect in die sfeer passen", aldus Hoozee. "De benedenverdieping hebben we strakker en moderner aangepakt: daar hangen de oude meesters, waaronder twee net gerestaureerde reusachtige panelen: een Laatste Oordeel van Rafaël Coxcie en Calvarie van Maerten van Heemskerck. Aan het eind van het parcours kom je terug op de benedenverdieping voor de expressionisten, die ook goed gedijen in die strakke vormgeving."

In grote trekken behoudt het museum dus de chronologische opstelling. "We leggen wel accenten, zoals bij het symbolisme. Daar diepen we de collectie uit. George Minne krijgt een aparte beeldenzaal, samen met Constantin Meunier. De klassieke beeldhouwkunst brengen we samen in de zaal met het bas-reliëf van Jef Lambeaux. We proberen trouwens beelden en schilderijen zoveel mogelijk apart van elkaar te presenteren.

"Het is geen modernistisch museum geworden", benadrukt Hoozee. Het museum is grotendeels in zijn vroegere glorie hersteld. "Eigenlijk was het een geluk bij een ongeluk dat het gebouw verwaarloosd was: er zijn in het verleden nooit zware, onherroepelijke ingrepen gebeurd.

"Qua opstelling is alles rustig en klassiek gehouden, we doen geen wilde dingen die snel passé zijn. Schilderijen zijn geen decorstukken: ze krijgen dan ook veel ruimte. We kunnen meer werken tonen dan vroeger, waaronder veel werk dat in het depot zat. Tegelijk kunnen we vaker gelijksoortige werken in één zaal samenbrengen, waardoor sterke ensembles ontstaan, onder meer rond de Gentse schilder Baertsoen."

Op de openingstentoonstelling zijn ongeveer honderd kunstenaarsportretten te zien, afkomstig uit het eigen museum, het Koninklijk Museum in Antwerpen en het Groeningemuseum in Brugge - de Vlaamse Kunstcollectie dus. "Die portretten tonen we wel boven en onder en naast elkaar in een soort pêle-mêle. Die mogen de bezoeker wél overdonderen. Het gaat om portretten en zelfportretten, kunstenaars in hun atelier, zowel academische als persoonlijke portretten. Veel Ensor, de zelfportrettist bij uitstek. Het museum bestaat dankzij de kunstenaar, het is de kunstenaar die nu het publiek begroet bij het binnenkomen. Dat lijkt me zeer gepast."

Feestweekend op 26, 27 en 28 mei. Gratis. Museum voor Schone Kunsten, Citadelpark, Gent. www.mskgent.be.

Directeur Robert Hoozee:

Het is geen modernistisch museum geworden, het is grotendeels in zijn vroegere glorie hersteld

n Een andere zaal. 'Het is zoals bij alle verbouwingen,' zegt directeur Hoozee, 'het is heel spannend nu. Maar op het laatst gebeuren er altijd mirakels. Alles zal dus klaar zijn voor het feestweekend.'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234