Dinsdag 30/11/2021

NieuwsIran

Atoomwaakhond: ‘Iran gaat door met het verrijken van uranium’

Westerse diplomaten vrezen dat met de komst van de nieuwe president Ebrahim Raisi de onderhandelingen met Iran nog stroever zullen gaan. Beeld REUTERS
Westerse diplomaten vrezen dat met de komst van de nieuwe president Ebrahim Raisi de onderhandelingen met Iran nog stroever zullen gaan.Beeld REUTERS

De onderhandelingen rondom een hernieuwd atoomakkoord tussen Iran en de VS lijken zich in een impasse te bevinden. Ondertussen gaat Iran door met het verrijken van uranium.

Iran gaat nog altijd door met het verrijken van uraniummetaal dat gebruikt kan worden voor het maken van een nucleair wapen, zo waarschuwt het IAEA. Volgens een rapport van de nucleaire waakhond van de Verenigde Naties heeft Iran nu 200 gram uraniummetaal geproduceerd, met een zuiverheid van 20 procent. Iran stelt dat het uranium alleen gebruikt zal worden als brandstof voor een nucleaire reactor die radio-isotopen voor onderzoek produceert, maar de VS roepen Iran op onmiddellijk te stoppen met dit soort ‘nucleaire escalaties’.

Stelselmatige schendingen

Het verrijken van uraniummetaal is een directe breuk met het nucleair akkoord dat in 2015 gesloten werd tussen Iran en de permanente leden van de VN-Veiligheidsraad (de Verenigde Staten, Rusland, China, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk) en Duitsland. In het akkoord werd vastgelegd dat Iran het eigen nucleaire programma zou inperken. In ruil hiervoor zouden de VS de sancties opheffen die de Iraanse economie hard raakten.

Maar sinds de Amerikaanse oud-president Donald Trump in 2018 ervoor zorgde dat de VS zich terugtrokken uit de deal – hij vond het de ‘slechtste deal ooit’ – en nieuwe sancties aan Iran oplegden, heeft Iran stelselmatig de afspraken naast zich neergelegd. Zo kondigde het land dit jaar aan dat het nieuwe centrifuges heeft geïnstalleerd en dat het uranium tot 60 procent heeft verrijkt. Voor een nucleair wapen is uranium met een zuiverheid van 90 procent nodig.

Ruzie over wie als eerste gaat

Bij het aantreden van Joe Biden leefde kortstondig de hoop dat er binnen enkele maanden een hernieuwd nucleair akkoord op tafel zou liggen, maar die hoop is inmiddels vervlogen. Volgens de diplomaten die betrokken zijn bij de onderhandelingen is er veel vooruitgang geboekt, maar blijft er onenigheid over dezelfde punten: welke sancties de VS moeten opheffen, en welk van de twee landen als eerste gaat terugkeren naar de voorwaarden van het akkoord uit 2015. Allebei de landen willen dat de ander als eerste voldoet aan de afspraken.

Nu Iran met Ebrahim Raisi een nieuwe president uit het hardlinerkamp heeft, wordt gevreesd dat de onderhandelingen nog moeilijker gaan verlopen. Hoewel zowel Raisi als de opperste leider Ali Khamenei zich heeft uitgesproken als voorstander van een akkoord dat een einde zal brengen aan de Amerikaanse sancties, is de verwachting dat er vanuit Raisi’s regering hardere toezeggingen van de Amerikanen geëist zullen worden.

Het beeld van de Europese topdiplomaat Enrique Mora (tweede rij, rechts) in het gezelschap van Hamas-leider Ismail Haniyeh (eerste rij, links) en de adjunct-secretaris-generaal van Hezbollah, Sheikh Naim Qassem (eerste rij, tweede van links) bij de inauguratie van de nieuwe Iraanse president zorgde voor veel kritiek. Beeld EPA
Het beeld van de Europese topdiplomaat Enrique Mora (tweede rij, rechts) in het gezelschap van Hamas-leider Ismail Haniyeh (eerste rij, links) en de adjunct-secretaris-generaal van Hezbollah, Sheikh Naim Qassem (eerste rij, tweede van links) bij de inauguratie van de nieuwe Iraanse president zorgde voor veel kritiek.Beeld EPA

Maar dat is van later zorg, eerst moet er weer beweging komen in de onderhandelingen die al acht weken stilliggen. Als er niet snel vooruitgang komt, loopt Iran het gevaar dat de VS zich terugtrekken, waarschuwt Amerikaanse buitenlandminister Antony Blinken: “Dit proces kan en zal niet oneindig doorgaan.”

De EU heeft de afgelopen weken haar volle gewicht in het heropstarten van de onderhandelingen geworpen, onder andere door hoofdonderhandelaar Enrique Mora naar de inauguratie van president Raisi te sturen. Het was een omstreden reis, zeker omdat Raisi berucht is vanwege zijn rol in de moord op duizenden politieke activisten in 1988.

Mora werd in de rij achter de kopstukken van Hezbollah en Hamas geplaatst, een beeld dat op social media snel de ronde deed en de topdiplomaat op nog meer kritiek kwam te staan. Maar het bezoek heeft Mora wel enig succes gebracht, volgens een betrokken EU-diplomaat. Die vertelt aan AFP dat Mora tijdens de inauguratie heeft kunnen overleggen met Hossein Amir-Abdollahian, de nieuwe Iraanse buitenlandminister. Een nieuwe onderhandelingsronde staat nu mogelijk voor september op de agenda.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234