Zaterdag 04/02/2023

Atletiek met een menselijk gezicht

Met Paula Radcliffe, de kersverse Britse wereldrecordhoudster marathon, lijkt de atletiek eindelijk de ster te hebben gevonden die de sport opnieuw zuurstof kan geven. Maar waarom moet de Amerikaanse spurtdiva Marion Jones de baan ruimen voor een vrouw met onelegante kniekousen, spastisch ogende bewegingen met het hoofd en inspanningsastma? Een poging tot verklaring.

Brussel

Van onze medewerker

Frank Van de Winkel

Vriendelijk, eenvoudig, sympathiek, met ballen aan het lijf. Dezer dagen regent het lofbetuigingen aan het adres van Paula Radcliffe, de 28-jarige Britse die zondag brandhout maakte van het wereldrecord op de marathon. Bijna anderhalve minuut sneller deed ze op de 42,195 km dan de vorige recordhoudster.

Meer nog dan haar sportieve uitstraling brengt Radcliffe de fans in vervoering door haar hartverwarmende persoonlijkheid. Die is, zeker voor een wereldster, een verademing. Radcliffe komt net op tijd: al jaren zit de atletiek in de hoek waar de klappen vallen. De sport heet te ingewikkeld te zijn: al die disciplines, tijden, wisselende, niet te onthouden en onuitspreekbare namen. Bovendien wordt de Golden League, een officieuze wereldbeker van topmeetings, weggestoken op betaalzenders. Bijna niemand dus die de sterren aan het werk ziet.

Dat alles maakt dat de nood aan absolute sterren als gangmakers (zoals Kim Gevaert in België) veel hoger is dan in pakweg voetbal. Maar ook daar wringt de schoen. De enkele wereldsterren komen dikwijls uit Afrikaanse hooglanden (Gebrselassie) en de Verenigde Staten (Jones, Greene). Die Afrikanen trainen liever dan de media in een hun bijna vreemde taal te woord te staan, laat staan dat ze hun opwachting maken in Europese talkshows. Amerikanen zijn dan weer dikwijls opgefokte spierbundels die evenveel persoonlijkheid hebben dan een deelnemer aan Big Brother.

Weg dus, de vereenzelviging met sterren. Neem nu de Amerikaanse spurtster Marion Jones. Wel, de immer opgewekte Jones is vriendelijk, dat wel. Maar ze verkoopt veel gladde praatjes en wist echt niets van het feit dat haar toenmalige vriend-kogelstoter C.J. Hunter doping had genomen toen hij jaren geschorst werd. Jones lijkt soms meer op een virtuele Nike-babe in cyberspace dan op een mens.

Neen, dan liever Paula Radcliffe. Zij zet stadions ook in lichterlaaie met adembenemende prestaties. Bovendien lijkt zij wel een vrouw van vlees en bloed, die naast je zou kunnen wonen en met wie je elke dag een praatje over de kleine of het weer kunt maken.

Noem haar de Kim Clijsters van de atletiek en de Lady Diana van de wereldatletiek. Want Radcliffe doet niet alleen haar werk (snel lopen, al zijn langeafstandsatleten zoals zij diesels), ze heeft ook een morele leidersrol door haar strijd tegen de doping. Zo ontrolde ze, not done want tijdens het WK, een spandoek met de woorden Epo cheats out, of 'Epobedriegers eruit'. We zien het Johan Museeuw of Wesley Sonck niet snel doen tijdens een wedstrijd. En bij contractbesprekingen met Nike sloeg Radcliffe een aanbod met vliegtickets in business class af. Liever zag ze jaarlijks 15.000 dollar naar de opleiding van jonge atleten gaan. "Ik zie alles zwart of wit. De kleur grijs bestaat niet voor mij", zei ze in Runner's World. Een vrouw met haar op de tanden, dus.

Jarenlang kwam ze uit op de 5 en 10 km. Daarna kwam de halve marathon, dit jaar de hele marathon. "Alle tests wijzen het uit: hoe langer de afstand, hoe beter ik presteer. Bovendien loop ik graag op de weg." Al op haar zesde begon ze te lopen: dat stond zo in de sterren geschreven. Haar groottante Charlotte behaalde namelijk zilver op de 4 x 100 meter tijdens de Spelen van Antwerpen in 1920. Paula vergezelde haar vader Peter, een marathonatleet van dertien in een dozijn. Een paar jaar later vroeg ze ma en pa of ze zich mocht aansluiten bij een atletiekvereniging. Dat mocht. Alex en Rosemary Stanton namen haar onder hun hoede; de samenwerking loopt nog altijd. Ze vertrouwt "onvoorwaardelijk" op hen, omdat ze het "tot dusver zo vaak bij het juiste eind hebben gehad".

Haar ouders lieten haar meestal de vrije keuze, maar wat ze deed moest ze goed doen. Ze probeerde het, niet alleen in de sport. Zo haalde ze een universitaire graad economie en moderne talen: ze spreekt vloeiend Frans en Duits. Twee jaar geleden trouwde ze met een 1.500-meterloper, ondertussen ook haar trainingsmaat en manager. Dat jaar, 2000, was het laatste jaar waarin ze altijd maar aan de leiding ging in topwedstrijden zonder te winnen. "Er zijn momenten geweest dat de moed me in de schoenen zonk", zegt ze nog in Runner's World. "Maar het hangt af van wat je van de sport verlangt. Je kunt geloven dat je de anderen nooit zult verslaan, maar dan kun je net zo goed opgeven. Of je gaat door, net zo lang tot je de juiste manier hebt gevonden."

Ze traint nu langer, van 1.30 uur tot 2.15 uur op de lange duurlopen, en dat maakt mee het verschil. De gouden medaille op de Spelen van 2004 in Athene, bakermat van de marathon, lonkt. (Overigens: die lange kniekousen draagt Radcliffe om het bloed op te stuwen naar het hart. Verdenk haar dus niet van avant-gardistische modevoorkeuren.)

Naam: Paula Radcliffe Geboren: 17-12-1973 Cheshire Nationaliteit: Britse

1,73 m, 54 kg Hoogtepunten carrière: 1992: wereldkampioene veldlopen junioren 1996: 5de op 5.000 m Olympische Spelen 1997: 5de 5.000 m WK 1998: maakt overstap naar 10.000 m, maakt snelste debuut ooit op die afstand 1999: 2de op 10.000 m WK 2000: 4de op 10.000 m Olympische Spelen. Breekt Europees record halve marathon en wint wereldtitel halve marathon 2001: 1ste WK veldlopen lange cross, 4de 10.000 m WK, 1ste WK halve marathon 2002: 1ste WK veldlopen lange cross, debuteert op marathon met winst, in Londen, en 2de beste tijd ooit; 1ste 10.000m EK; 1ste marathon Chicago met wereldrecord (2u17:18). Dat levert haar 100.000 dollar op van de organisator en 150.000 dollar van de wereldatletiekbond IAAF.

Paula Radcliffe: 'De kleur grijs bestaat niet voor mij. Ik zie alles zwart of wit'

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234