Maandag 16/12/2019

Astronomen breken zich nog steeds het hoofd over ster van Bethlehem

De drie koningen zouden nu worden tegengehouden door de muur die Israël scheidt van Palestijns gebied

BETHLEHEM l De drie koningen of wijzen uit het Oosten volgden de ster naar Bethlehem, luidt het Bijbelse kerstverhaal. Of dat een echte ster was, of een conjunctie van twee planeten, of dat de ster allegorisch is bedoeld, daar zijn astronomen na tweeduizend jaar nog niet uit. Zeker is dat ze hun tocht nu niet meer zouden kunnen maken: de Israëlische muur zou hen tegenhouden.

Sinds Galileo Galilei in 1610 de telescoop uitvond, hebben astronomen gespeculeerd over wat die beroemde ster van Bethlehem nu was. Toch wordt er de Bijbel maar twee keer kort aan gerefereerd en alleen door de evangelieschrijver Mattheüs: "Toen Jezus geboren was in Bethlehem in Judea, tijdens de regering van Herodes, kwamen er magiërs uit het Oosten in Jeruzalem aan. Ze vroegen: 'Waar is de pasgeboren koning van de Joden? Wij hebben namelijk zijn ster zien opgaan en zijn gekomen om hem eer te bewijzen." De oude astronoom Sir Patrick Moore, bekend van zijn BBC-serie over de sterrenhemel, beweerde in 2001 in zijn boek The Star of Bethlehem dat het een vallende ster moet zijn geweest.

Dat is echter problematisch, vindt een aantal sterrenkundigen. "Een vallende ster duurt niet lang genoeg om drie koningen dagenlang de weg te wijzen", zegt Stan Dermott, voorzitter van de sterrenkundefaculteit van de Universiteit van Florida. Hetzelfde geldt voor een maansverduistering, een ander idee dat wel is geopperd.

Een komeet dan? Sinds de komeet Halley in 1758 met Kerstmis verscheen, hebben mensen jarenlang gedacht dat dat de ster van Bethlehem moet zijn geweest. Er zijn een paar kometen die tijdens de regering van Herodes aan de hemel zichtbaar waren, weten we, die ook in Chinese kronieken zijn beschreven. "Ook niet wetenschappelijk houdbaar", zegt Derrick Pitts van het Fels Planetarium in Philadelphia. Bovendien: "Kometen werden vooral gezien als tekenen van onheil in die tijd", zegt Geza Gyuk, astronoom aan het Adler Observatorium in Chicago.

De theorie van een supernova, een superheldere exploderende ster, is logischer, en ook een planetaire conjunctie is mogelijk: in het jaar 2 voor Christus stonden Jupiter en Venus zeldzaam dicht bij elkaar. "Die theorieën zijn plausibeler. Over planeten hadden mensen in elk geval veel kennis en ze hebben het misschien zelfs kunnen voorspellen", zegt Dermott.

Misschien is de verwijzing naar de ster allegorisch bedoeld. "Mensen vertelden elkaar verhalen in die tijd, en verhalen worden nu eenmaal verfraaid in de loop der tijd", denkt Davis.

"En er wordt natuurlijk nergens gezegd dat de Bijbel hoe dan ook geschiedenis is", legt Pitts uit. "De teksten zijn geschreven voor geloof, niet voor wetenschap".

Als de koningen nu naar Bethlehem zouden gaan, zouden ze worden tegengehouden door de muur die Israël scheidt van Palestijns gebied. De organisatie Christian Peacemaker Teams roept op uit protest een muur te bouwen rond je eigen kerststal. De Britse Amos Trust verkoopt online een in Bethlehem vervaardigde versie van een kerststal waar de muur alvast is geïnstalleerd.

(IPS)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234