Zaterdag 08/05/2021

Asterix in Corsica

Tot na de Tweede Wereldoorlog werd er in Pieve geen geld gebruikt, enkel geruild

Het is zaterdag. Ook in onze tijdelijke woonplaats Pieve, een Corsicaans bergdorpje dat zo klein is dat de straten geen naam hebben en de huizen geen nummers, betekent dit uitgaansavond. Ver hoeven we niet te gaan. Van onze keukendeur is het twintig trappen naar beneden; dan steken we de straat over en we staan in de 'tabac' van Jean-Laurent. De cafébaas lijkt sprekend op Jack Nicholson, vooral als hij zijn voorhoofd fronst en je over zijn bril aankijkt. Op het terras staat een man in een grote ketel te roeren, twee andere staan er op te kijken. "Zeg maar als ik moet overnemen", biedt een van hen aan. Iedereen weet dat je spieren en uithoudingsvermogen nodig hebt om een perfecte kastanjepolenta te maken. Wat verder staan twee mannen kanjers van worsten te keren op een houtskoolgrill. Door het raam zie ik dat er binnen een lange tafel is gedekt. Voorlopig zitten er enkel vrouwen aan, wachtend om door de mannen bediend te worden. Net het omgekeerde dus van het feestmaal in 'Asterix in Corsica', een naslagwerk dat we uiteraard ter voorbereiding van onze reis hebben gelezen. "Zo," zegt Tom tegen de mannen op het terras, "ik zie dat het in Corsica de mannen zijn die het eten klaarmaken." Een van de mannen steekt daarop de cafédeur open en roept: "Eindelijk een journalist die de waarheid over Corsica zal schrijven: de mannen doen hier al het werk!" Een andere man die de enige baby in het café op zijn schoot heeft, roept: "Niet alleen maken ze het eten klaar, ze zorgen ook voor de kinderen!" De dames joelen. Het is de laatste zaterdag van de maand en in Pieve betekent dit dat de dorpelingen bij Jean-Laurent samenkomen voor een traditionele Corsicaanse maaltijd. Vanavond bestaat het menu uit 'pulenta castagnina', 'brocciu' en 'u cagio frescu' -schapekazen-, gegrilde hompen brood en figatellu (worst gemaakt van lever, long en ander fraais). "Vroeger was dit een armemensenmaaltijd", vertelt Marcelle, de vrouw die naast me zit. "Mijn oma kotst al bij het idee van kastanjepolenta", zegt Françoise die tegenover mij zit, "ze moest het vroeger drie keer per dag eten, zo arm waren ze. Ze kan niet geloven dat we dat nu voor ons plezier eten." Aan het uiteinde van de tafel zitten twee oude mannen die ook graag vertellen hoe het vroeger was. Jean en Jean hebben hun leven lang in Pieve gewoond. Het koken laten ze aan de jongere mannen over, wat hen niet belet om in het Corsicaans commentaar te geven over de kookkunst van de anderen. Ze vertellen dat ze vroeger herders waren. "Tot na de tweede wereldoorlog werd er geen geld gebruikt in Pieve", zegt een van de Jeans. "Iedereen kweekte genoeg voor zijn eigen gezin en voor de rest werd er geruild: eieren voor tomaten, drie geiten voor een muilezel." De burgemeester van Pieve zit ook mee aan tafel. Hij heet Jacky. Ja ja, zegt hij, de tijden zijn veranderd. "Ik heb een foto waar mijn grootvader opstaat terwijl hij op een muilezel zit. Mijn grootmoeder loopt er achter terwijl ze een grote bundel op het hoofd draagt." Weer gejoel aan de dameskant. "En straks wordt een vrouw president!", roept Marcelle. Burgemeester Jacky heeft nog een straf verhaal: "Mijn grootvader verdween soms voor een hele week. Als hij terug thuis kwam, vroeg mijn grootmoeder nooit waar hij was geweest. Dat was toen heel normaal." Dat gebeurt nog altijd, zegt Dany, onze gastvrouw. Ze vertelt dat Alain, een kennis uit het naburige dorp Sorio, tegen haar pochte dat hij zo'n goede vrouw had. Op een dag verliet Alain zijn huis zonder iets aan zijn vrouw te zeggen. "Toen ik vier jaar later terugkwam, was ze net linnen in de kast aan het leggen", zo vertelde Alain, "Ik nam het uit haar handen en borg het voor haar op. Ze zei geen woord, ze stelde geen vragen. Een echte Corsicaanse!" Zijn vrouw stelde ook geen vragen over het pistool onder zijn hoofdkussen. Alain was een tijdlang actief in de strijd voor onafhankelijkheid en werd daarvoor veroordeeld. Hij en zijn collega's waren zo fanatiek dat ze de gevangenis niet uit wilden toen ze gratie kregen. "We willen niets van de Franse staat!" sneerden ze. Dany die zelf pas drie jaar in Corsica woont, lacht zich een kriek terwijl ze het vertelt. Die dwaze trots! "'Asterix in Corsica' is nauwelijks overdreven", zegt Dany. De 'independistes' zijn niet bepaald populair aan onze tafel. Zelfs de Corsicaans sprekende Jeans hebben er geen goed woord voor over. Ze zijn beiden trots op hun dienst in het Franse leger, de enige periode dat ze van hun eiland zijn weggeweest. Volgens hen zijn de separatisten slechts een handjevol heethoofden. De media overdrijven hun rol", zegt de oudste Jean, "zelf heb ik nog nooit een bom horen ontploffen." Volgens Marcelle helpen de nationalisten Corsica om zeep. "Door hun schuld gaat het onderwijs achteruit", zegt ze. "De kwaliteit van de lessen interesseert hen niet, als ze maar in het Corsicaans worden gegeven. Het gevolg is dat steeds meer jonge Corsicanen opgescheept worden met minderwaardige diploma's waarmee ze in Frankrijk niets kunnen beginnen. Als de nationalisten hun zin krijgen, zal de volgende generatie geen behoorlijk Frans meer kunnen spreken." Het 'behoorlijk Frans' gaat er ook aan onze tafel op achteruit. De pastis en de rode wijn hebben al rijkelijk gevloeid en nu is Marcelle's man Dédé thuis ook nog zelfgemaakte citroenjenever gaan halen. 'Salute!' n

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234