Vrijdag 21/02/2020

Proces 22/3

Assisenproces ligt opnieuw onder vuur

Bloemen bij de herdenkingsplaat op Zaventem voor de slachtoffers van 22 maart 2016. Eind volgend jaar start een megaproces over de aanslagen.Beeld BELGA

Volgende week woensdag al oordeelt de raadkamer in Brussel over de doorverwijzing van Mohamed Abrini en zes tot acht andere terreurverdachten naar het assisenhof. N-VA roept op om de grondwet te wijzigen om een assisenproces te voorkomen dat negen maanden zou duren.

Het proces rond de aanslagen van 22 maart 2016 is nu gepland voor eind 2021. Het zou plaatshebben in het nog te verbouwen oude NAVO-hoofdkwartier in Evere. Twaalf uit te loten burgers, gesteund door 24 reservejuryleden, moeten aan het eind antwoorden op om en bij de 30.000 schuldvragen.

Het vorige grote terreurproces met een volksjury, over de aanslag op het Joodse museum, duurde twee maanden. Van de 24 juryleden schoten er aan het eind nog 13 over. Twee griepjes en het hele proces had van nul moeten worden overgedaan. Heel wat juryleden raakten afgeschrikt door het idee te moeten oordelen over een man bij wie een vlag was gevonden van het toen nog niet verslagen Islamitische Staat (IS). Ook de vondst van een kalasjnikov bij een van de advocaten was niet van aard om het enthousiasme te verhogen.

“Ik wil er de politieke wereld attent op maken: we gaan ons belachelijk maken”, zo luidde zondag de noodkreet van federaal procureur Frédéric Van Leeuw in De zevende dag. Hij is voorstander van het wijzigen van artikel 150 van de grondwet, dat de jury instelt ‘voor alle criminele zaken’. Hierdoor hebben rechters geen andere keuze dan moordzaken door te verwijzen naar assisen.

“Wij pleiten als N-VA al langer voor het afschaffen van de volksjury”, zegt Kristien Van Vaerenbergh, voorzitster van de commissie Justitie in het federaal parlement. “Wij vragen dit niet naar aanleiding van dit ene proces, wij zijn consequent. Artikel 150 is door de vorige regering vatbaar gesteld voor herziening en kan dus per stemming worden gewijzigd. Alleen hebben we een tweederdemeerderheid nodig.”

Druk verhoogd

Het federaal parket lijkt de druk op het parlement te verhogen. Het meldde gisteren dat de Brusselse kamer van inbeschuldigingstelling (KI) de inzet van bijzondere opsporingsmethoden in het onderzoek rond de aanslagen als rechtmatig heeft beoordeeld. “De volgende stap is de vaststelling van het dossier voor de raadkamer van de Franstalige rechtbank van eerste aanleg te Brussel met het oog op eventuele verwijzing naar het assisenhof of de correctionele rechtbank”, zegt het federaal parket in een persbericht.

De wet hoeft niet voor woensdag gestemd te worden. Het arrest van de KI brengt de realiteit van een negen maanden durend proces met een volksjury wel dichterbij. Een tweederdemeerderheid lijkt onvindbaar. “Aan Franstalige kant, zo hebben we moeten ondervinden, is men gehecht aan de traditie van het orale pleiten”, zegt Van Vaerenbergh. 

Sven Mary, advocaat van Salah Abdeslam, denkt dat het al te laat is voor een wetswijziging.

“Mijn cliënt eist eenzelfde behandeling als de andere verdachten”, zegt dan weer Sébastien Courtoy, advocaat van Smaïl Farisi, die zijn onschuld uitschreeuwt en door een misverstand bij de zaak betrokken raakte. “Men wil hem en zijn broer nu via een aparte rechtbank laten vervolgen. Wij zeggen: nee, deze jongen is destijds anderhalf jaar lang door beroepsrechters in de gevangenis opgesloten. Hij wil negen maanden in die box gaan zitten en twaalf burgers van zijn onschuld overtuigen. Wij weten al langer dan vandaag dat het de natte droom van veel procureurs is om van assisen verlost te raken, maar de zotte kosten die men nu opsomt moeten net zo goed worden gemaakt bij een correctioneel proces.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234