Maandag 18/10/2021

Asielcentrum verzwijgt tbc jonge vluchteling

Tien dagen geleden werd de Soedanese jongen Zamil Abdelmounim met tbc in het ziekenhuis opgenomen. 'Hij is besmet in het asielcentrum van Kapellen', zegt zijn moeder. Afgelopen zondag hield het centrum opendeurdag en verwelkomde 6.000 bezoekers. De directie van Fedasil bevestigt het verhaal, maar ziet 'geen reden tot paniek'.

Door Jan Stevens

Sinds vorige week ligt de achttienjarige Zamil Abdelmounim in quarantaine in het AZ Klina in Brasschaat. "Bij een controle in het asielcentrum is tuberculose bij hem vastgesteld", zegt zijn moeder Siham. "Bij de vorige controle, zes maanden geleden, was hij nog kerngezond. Hij moet besmet geraakt zijn in Kapellen. In het opvangcentrum worden regelmatig tbc-controles gehouden. Zamil heeft de ziekte waarschijnlijk gekregen van iemand die de afgelopen zes maanden in het centrum aangekomen is, en nog niet gecontroleerd is."

Afgelopen zondag organiseerde het Kapelse federale opvangcentrum Grosso Modo, een opendeurdag annex festival, met optredens van onder andere Jaune Toujours. Zesduizend bezoekers kwamen er de sfeer opsnuiven. "De directeur wou niet dat zijn opendeurdag in het water viel", zegt Siham. "Daarom hebben ze mijn zoon in alle stilte naar het ziekenhuis gebracht en heerst er in het centrum een omerta over zijn tbc-besmetting."

Siham Abdelmounim en haar vier kinderen leven - met een paar onderbrekingen - al drie jaar in het asielcentrum van Kapellen. "Een verblijf in een asielcentrum mag normaal gezien niet langer dan een half jaar duren. Toen we vier jaar en vijf maanden geleden in België aankwamen, kregen we eerst onderdak in Hengelhoef. Vandaar verhuisden we naar een appartement in Wijnegem. Nadat onze asielaanvraag ook in beroep werd afgewezen, moesten we naar het opvangcentrum van Kapellen. Ze hebben ons sindsdien nog twee keer telkens voor een paar maanden verplaatst: naar Zuienkerke en naar het asielcentrum van Florennes. Het laatste jaar proberen we in Kapellen te overleven."

Siham Abdelmounim, haar zonen Zamil (18) en Abdu (9), en haar dochters Zuhal (16) en Zinab (14) hebben in het asielcentrum van Kapellen de beschikking over een 'duplex'. "Dat klinkt heel mooi, maar in werkelijkheid is het een verschrikking", zucht Siham. "Het asielcentrum is een vertimmerde kazerne. Ons verblijf was ooit een slaapzaaltje waar twintig bedden voor de soldaten stonden. Die grote kamer is nu gehalveerd. Het achterste deel met ramen is een gemeenschappelijke leefruimte. Het voorste deel is onderverdeeld in kleine slaapkamers van drie bij twee meter met lage plafonds, zonder ramen en zonder verluchting. Mijn gezin slaapt en leeft op twee van van die kamertjes. De omstandigheden zijn ideaal om tbc te verspreiden. Tbc-bacteriën gedijen immers goed in donkere ruimtes waar weinig ventilatie is."

De familie Abdelmounim is niet de enige die al jaren in een asielcentrum woont. Siham: "De Koerdische familie Gülbüz, vader, moeder en vier kinderen, leeft al meer dan vier jaar in het centrum, op een iets grotere kamer. Af en toe moet hun kamer behandeld worden tegen schimmel omdat er geen verluchting is. Er is ook een meisje uit Kosovo, Mimosa, die samen met haar dochtertje ruim drie jaar in het centrum woont. Zij werkt als vrijwilligster in het ziekenhuis waar mijn zoon nu ligt."

De familie Abdelmounim is volledig uitgeprocedeerd, maar mag omwille van de kinderen voorlopig in België blijven. Siham: "Een paar jaar geleden heeft een kinderrechter gevonnist dat kinderen van illegalen recht hebben om tot hun achttiende naar school te gaan, en dat hun opleiding in die periode niet onderbroken mag worden. Wij hebben nu een bizar 'illegalenstatuut': omwille van de opleiding van de kinderen worden we in het opvangcentrum gedoogd. Mijn jongste zoon Abdu is negen. Tot zijn achttiende kunnen we in principe niet uitgewezen worden, en zijn we gedoemd om in deze omstandigheden, in dit asielcentrum te blijven wonen. Minstens tot zijn negenentwintigste moet Zamil met zijn vingers draaien, en zodra Abdu achttien is, riskeren we met z'n allen gedeporteerd te worden. In de tussentijd heeft de politie het recht om ons op elk moment van de dag op te pakken. We leven voortdurend met de angst om op het vliegtuig gezet te worden naar Soedan, een land in burgeroorlog."

Siham bezoekt elke dag haar zieke zoon. "Ik moet eerst beschermende kledij aantrekken voor ik bij hem op de kamer mag. Ik zou hem graag iets willen kopen, maar dat kan niet. 'Illegalen' die in een asielcentrum leven, hebben, behalve een paar euro zakgeld per week, geen recht op geld en mogen niet gaan werken. Voorlopig moet Zamil zes weken in quarantaine blijven. Als hij genezen is, moet hij terug naar het centrum. Gisteren zei hij me dat hij er liefst nooit meer naartoe wil."

Sinds 15 mei is Siham Abdelmounim, samen met nog veertig andere Kapelse asielzoekers, in hongerstaking. "Wij verdragen het uitzichtloze leven in dit centrum niet langer. We zijn de onduidelijkheid moe. Ik wil niet dat mijn kinderen over negen jaar moeten terugkeren naar een land dat ze nauwelijks gekend hebben. De hongerstakers liggen op matrassen in het praatcafé, de mooiste locatie van het centrum. Zondag hebben de directie en het personeel ons onder lichte dwang verplicht om een verdieping hoger te gaan liggen, op een plaats waar geen enkele opendeurdagbezoeker ons kon zien. Ze hebben ons, net als mijn zieke zoon, verstopt voor het grote publiek. Ze wilden niet dat hun feest verstoord werd."

Volgens woordvoerster Mieke Candaele van Fedasil is er geen enkele reden tot paniek. "Asielzoekers zijn een risicogroep voor tbc. Daarom worden ze bij hun aanvraag gescreend op tbc. Daarna doen we om het half jaar een controle. Bij de laatste controle is er in Kapellen bij een jongen een vermoeden van tbc vastgesteld. Hij hoest niet, dus is de kans op besmetting zeer klein."

Worden het personeel en de andere inwoners van het asielcentrum nu gecontroleerd?

Mieke Candaele: "Dat gebeurt sowieso om het half jaar. We proberen de kans op besmetting zo klein mogelijk te maken, maar kunnen dat nooit uitsluiten."

Was het niet verstandiger geweest om de opendeurdag niet te laten doorgaan?

"Waarom niet? Het heeft geen zin om hierover paniek te zaaien. Er is geen sprake van tbc in het opvangcentrum van Kapellen. Bij de laatste controle is er één mogelijk geval vastgesteld. Wij hebben met dit soort zaken echt wel ervaring genoeg."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234