Woensdag 26/01/2022

Asielaanvragen voortaan in Afrika?

Met de steun van de EU start in Niger eind dit jaar een pilootproject om vluchtelingen te ontraden naar Europa te komen. Er zijn ook plannen om ter plaatse een asielprocedure te organiseren.

De vluchtelingenstroom bij de bron aanpakken. Dat is de filosofie van het project, dat onder meer wordt opgestart in Agadez, in het noorden van het land. De oude handelsstad aan de rand van de Sahara is verworden tot een notoir (mensen-)smokkelnest. Met bussen tegelijk komen vluchtelingen uit de buurlanden toe, om de oversteek door de woestijn te maken naar Libië.

Het doel van het project? De mensen opvangen en informeren. Veel vluchtelingen beseffen niet welke gevaarlijke tocht hen te wachten staat. Ook weten ze vaak niet dat ze niet zomaar terecht kunnen in Europa. Ze zouden begeleid kunnen worden bij hun terugkeer naar hun land van herkomst.

De ngo IOM, International Organization for Migration, heeft al projecten lopen in Niger, die worden nu versterkt met de hulp van de EU. "De bedoeling is ook om de vluchtelingen te registreren", zegt Paloma Casaseca van IOM. "Zo krijgen we zicht op de vluchtelingenstroom: waar ze vandaan komen en welke routes ze nemen." De gegevens worden doorgespeeld aan de lokale overheid.

Tegelijk kan IOM migranten detecteren die in aanmerking komen voor het vluchtelingenstatuut. Hoewel de overgrote meerderheid economische vluchtelingen zijn, komen er een aantal uit conflictgebieden zoals Mali of Nigeria, waar Boko Haram voor terreur zorgt. "Op het totale aantal zijn het er niet zo veel, maar ze zijn er wel degelijk", zegt Stein Karl Steinacker, van het VN-vluchtelingenagentschap UNHCR in Niger.

Het UNHCR heeft zijn hulp ter beschikking gesteld om die migranten te helpen bij hun erkenning als vluchteling door de Nigerese overheid. Als ze die krijgen, klopt UNHCR bij de EU aan met de vraag of ze de persoon asiel kunnen verlenen, waarna een nieuwe procedure wordt opgestart.

De asielaanvraag ter plaatse organiseren? Het voorstel circuleert al langer. Het ontraadt wie wordt afgewezen om te vertrekken en helpt zij die echt hulp nodig hebben. Nu lijkt een eerste stap gezet in die richting, toch blijven er nog veel vragen open.

Hoe worden de vluchtelingen verdeeld over de verschillende lidstaten? Vertrouwt Europa de Nigerese asielinstanties? De Europese Unie is nu al zo verdeeld over de aanpak van de asielcrisis. "Garanties hebben we niet dat Europa de vluchtelingen opvangt", weet Steinacker. "Maar als de EU zo'n project op poten zet, moet ze ook die consequentie erbij nemen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234