Donderdag 21/01/2021

In memoriam

Ashraf Pahlavi, de Iraanse prinses van de striemende tong

Een beeld uit de jaren 50: de stijlvolle en ongesluierde Ashraf Pahlavi, de tweelingzus van de sjah van Iran, arriveert in Frankrijk.Beeld afp

In Monte Carlo stierf Ashraf Pahlavi, tweelingzus van de laatste sjah van Iran. Fans roemen haar inzet voor de vrouwenrechten, volgens tegenstanders was ze machtsgeil en aan luxe verslaafd.

Hoewel ze samen met de latere sjah Mohammed Reza Pahlavi negen maanden had doorgebracht in de baarmoeder, konden de twee qua karakter nauwelijks meer verschillen. Hij was onzeker en verlegen, zij wispelturig en lichtgeraakt. Een Franse journalist noemde haar ooit een zwarte panter. Die beschrijving liet ze zich graag aanleunen. "Net zoals de panter ben ik onstuimig, zelfverzekerd en opstandig", zei ze. "Soms wou ik dat ik ook de klauwen van een panter had, waarmee ik de vijanden van mijn land kon aanvallen."

Als jonge vrouw genoot ze volop van de vooruitstrevende koers in Iran. Met haar oudere zus en haar moeder verscheen ze op plechtigheden zonder de sluier die deel uitmaakte van de traditionele kledingdracht. Ze was westersgezind, stijlvol en ze sprak vloeiend Engels en Frans. Ze zetelde in diverse comités en commissies die opkwamen voor de vrouwenrechten. Tegelijk ontpopte ze zich als de sterke figuur achter haar broer. "Bewijs dat je een man bent en geen muis", snauwde ze hem op een keer toe in aanwezigheid van buitenlandse diplomaten. De striemende uithalen van haar tong zouden legendarisch worden.

Zo ver ging de vrijheid in Iran echter niet in die dagen dat ze zelf haar echtgenoot mocht kiezen. Op haar achttiende moest ze trouwen met de kandidaat die haar vader voor haar had uitgekozen. "Door mijn levensstijl was ik niet vaak bij mijn kinderen", verklaarde ze in 1980. "Maar ik was wel een goede moeder, in die zin dat ik altijd mijn best deed om ze de beste opleiding te geven."

Drie keer zou ze trouwen, in dat lange leven van haar dat niet van tragiek bleef verstoken. In 1979 werd haar zoon uit haar tweede huwelijk op het trottoir voor haar huis doodgeschoten.

Nertsmantels

Nadat de sjah in datzelfde jaar uit Iran was verdreven door de aanhangers van ayatollah Khomeini, ontpopte Ashraf zich als een schaamteloze verdedigster van zijn regime. Behangen met nertsmantels maakte zij haar opwachting aan de Franse Rivièra. Eén keer, toen ze van het casino kwam in Cannes, werd ze in haar Rolls beschoten door twee mannen met pistolen. Haar chauffeur raakte gewond, een hofdame zou de aanslag niet overleven.

Ze verdeelde haar tijd tussen een triplexappartement in New York, een huis in Parijs en een villa aan de Rivièra. Vanuit haar onvrijwillige ballingschap betreurde ze de verknechting van de Iraanse vrouwen. Ze schreef boeken waarin ze minachtend de 'roddels' en 'laster' bestreed over haar persoonlijke verrijking op de rug van de Iraanse bevolking. "Het is voorbij nu", verklaarde ze tegen het einde van haar leven desgevraagd aan een journalist. "Alleen de herinneringen blijven over. Maar het waren vijftig jaren van groots-heid en glorie. Ik zou het allemaal opnieuw doen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234