Zondag 07/03/2021

Geneeskunde

Artsensyndicaten rollen spierballen

Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) wil 1,9 miljoen Belgen van de derde-betalersregeling laten genieten. Beeld BELGA
Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) wil 1,9 miljoen Belgen van de derde-betalersregeling laten genieten.Beeld BELGA

De automatische derde-betalersregel leidt tot grote ongerustheid. Het verlichten van het gratis huisartsenbezoek voor minderbedeelden zorgt voor een administratieve rompslomp die leidt tot medische overconsumptie, roept BVAS, het machtige artsensyndicaat. Een heet najaar lijkt in de maak.

Het verzet tegen de derde-betalersregeling belooft grimmig te worden. De Belgische Vereniging van Artsensyndicaten (BVAS) roept op tot burgerlijke ongehoorzaamheid.

Waarover gaat het? Vandaag is het zo dat wie een huisarts raadpleegt, een deel zelf ophoest, en een deel teruggestort krijgt via zijn ziekenfonds. De derde-betalersregeling houdt in dat minder gegoede patiënten voor 1 euro bij de huisarts kunnen langsgaan, en dat die zich rechtstreeks wendt tot het ziekenfonds om een volledige betaling te krijgen via het Riziv (Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeit).

Bevoegd minister Maggie De Block (Open Vld) wil die regeling verplicht maken. De afgebakende doelgroep die daarvoor in aanmerking komt is goed voor 1,9 miljoen Belgen, zowat een vijfde van de bevolking. Het gaat niet alleen om mensen die een sociale uitkering genieten zoals leefloners, maar ook om weduwnaars, weduwen, personen met een handicap, werklozen, arbeidsongeschikten, eenoudergezinnen en andere personen van wie het bruto belastbaar jaarinkomen niet hoger is dan 16.965 euro.

De verplichte derde-betalersregeling zou vanaf deze maand ingaan. Maar de artsen krijgen nog tot 1 oktober respijt omdat de nodige software nog niet op punt staat.

Wat is de derde-betalersregel?

Dit is een betaalwijze waarbij de ziekenfondsen de rekening van de arts betalen met als gevolg dat de patiënt niet meer het volledig honorarium moet ophoesten - eventueel enkel het remgeld. De arts ontvangt zijn honorarium dan rechtstreeks van de mutualiteiten. De verplichte derdebetalersregeling zal worden toegepast op patiënten die recht hebben op een verhoogde tegemoetkoming. Daaronder vallen weduwen, invaliden, gepensioneerden, wezen en gezinnen met een laag inkomen. Zo'n derdebetalerssysteem bestaat al in verschillende sectoren met een maatschappelijk of openbaar nut (energie, gezondheidszorg, openbaar vervoer).

Financiële nood

Die verplichting schiet bij een aantal artsen in het verkeerde keelgat. "Als arts zijn we zelf het best geplaatst om te beoordelen of iemand in financiële nood verkeert. Als dat zo is, passen we de derde-betalersregeling vrijwillig toe. We stellen ons al sociaal op. Maar maak hier geen verplichting van op basis van bureaucratische criteria", klinkt het bij Marc Moens, ondervoorzitter van het BVAS. Hij vreest niet alleen een rompslomp, maar volgens hem werkt de maatregel ook de medische overconsumptie in de hand.

Eddy Deveneyns, ondervoorzitter van het Vlaams Artsensyndicaat, zegt dat deze verplichting ook de waardigheid van het beroep aantast. Binnen BVAS zou de Franstalige vleugel zelfs al spreken van een artsenstaking, al wil Moens daar niet op vooruitlopen. "Het ongenoegen is groot, en onze Franstalige collega's zijn iets hardnekkiger dan hun Vlaamse. Maar als er geen aanpassing komt, dan zullen we vanaf het najaar wel de druk opvoeren. De minister beseft onvoldoende wat er leeft op het terrein."

Moens stelt dat de arts in zijn therapeutische vrijheid wordt aangepakt. "Sommige patiënten moet je bij het handje houden en het derde-betalerssysteem is een stok achter de deur. Nu valt dat argument weg."

Het BVAS wijst naar een online-petitie die al door ruim 2.200 mensen is aangeklikt. Er zijn naar schatting zo'n 10.000 huisartsen in ons land actief, van wie 5.500 in Vlaanderen.

Sommige waarnemers zien hier een eerste stellingenoorlog in, waarbij BVAS, als machtig artsensyndicaat dat veel specialisten-artsen onder zijn leden telt, een eerste waarschuwingsschot lost voor de plannen van De Block om de ziekenhuisfinanciering anders aan te pakken. Daarbij zou aan de erelonen van de specialisten geknabbeld worden. Moens: "U mag de twee dossier niet met elkaar verbinden. Al is die ziekenhuisfinanciering voor ons uiteraard een zware dobber voor het najaar."

Zeggen dat niet iedereen op dezelfde golflengte zit, is een understatement. De Alliantie Artsenbelang - Domus Medica (AADM) is alvast niet te spreken over de communicatie van het BVAS. Voorzitter Maaike Van Overloop: "Dat een beroepsgroep die gewend is om heel autonoom te werken nu plots die verplichting krijgt opgelegd, dat zorgt voor de nodige frustratie. Dat kan ik begrijpen. Maar als huisartsen willen we allemaal zorgen voor een goede laagdrempelige gezondheidszorg."

Paternalistisch

Van Overloop is ook bezorgd over de administratieve rompslomp erkent ze, maar ze is in tegenstelling tot haar collega's van het BVAS niet overtuigd dat deze maatregel zal leiden tot een overconsumptie. "In eerste instantie verwachten we een toename, omdat de mensen die nu hun huisartsbezoek omwille van financiële redenen uitstellen, dat dan niet meer hoeven te doen. Tegelijk zal dat evenwel op termijn leiden tot een afname in de tweede lijn. De kansarme ouders die nu op spoed terechtkomen omdat ze daar niet meteen hoeven te betalen, zullen verdwijnen."

Ook dokter Veerle Piessens van het Gentse Wijk Gezondheidscentrum zegt dat de gevaren van medische overconsumptie overroepen zijn. De verplichte derde-betalersregeling vindt ze dan ook een goed systeem. "Het zorgt ervoor dat iedereen recht krijgt op gezondheidszorg. Als je het laat afhangen van de bereidwilligheid van de arts, is het toch eerder een charitatief gegeven, om niet te zeggen paternalistisch."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234