Zaterdag 24/10/2020

Euthanasieproces

Artsen verdedigen zich op assisenproces in Gent: ‘Een euthanasie, daar ben je kapot van’

Dokter Jo Van Hove in het assisenhof van Gent. Hij voerde de euthanasie uit op Tine Nys. Beeld BAS BOGAERTS

‘Wij zijn nog van de tijd van Mijnheer Doktoor. Het is ons leven. Pak ons dat niet af.’ Twee huisartsen uit Sint-Niklaas en een Gentse psychiater deden op het assisenproces uit de doeken hoe vooral Tine Nys zelf de regisseur was van haar versnelde dood.

Net zo stuntelig als zijn tussenkomst is beschreven in de akte van beschuldiging stond dokter Jo Van Hove (59) maandagochtend in de rechtszaal te demonstreren hoe euthanasie verloopt. Het lukte hem eerst niet om het buisje met de baxter te verbinden.

“Ik heb nu niet zoveel zenuwen als toen, hoor. Toen was het erger. Ik hing het zakje aan de luster. Het moet omhoog hangen, voor de zwaartekracht.”

Wat voorafging

Drie artsen worden beschuldigd van moord omdat ze te onachtzaam te werk zouden zijn gegaan bij het toedienen van euthanasie aan de Sint-Niklase Tine Nys (38) op 27 april 2010.

Enkele weken voor haar euthanasie, die ze voor alle duidelijkheid zelf wilde, kreeg Nys boven op eerdere diagnoses te horen dat ze autistisch was. Volgens haar familie ging het om een amateuristisch uitgevoerde euthanasie en hadden haar artsen de mogelijkheid voor een nieuwe therapie moeten aangrijpen in plaats van haar leven te doen eindigen.

Het openbaar ministerie stelt dat de drie dokters zich schuldig maakten aan vergiftiging, waardoor ze in theorie tot levenslange opsluiting riskeren. 

IJslandse vulkaan

Jo Van Hove was op 27 april 2010 de uitvoerende euthanasie-arts van Tine Nys (38), bij haar thuis in Sint-Niklaas.

“Tine zei dat ze euthanasie wou wegens psychisch lijden. De eerste keer ga je daar niet op in, want misschien heeft ze gewoon een conflict met iemand. Ik moest haar standvastigheid bepalen. Ik zei haar dat euthanasie bij psychisch lijden wettelijke voorwaarden vereist. Zij vroeg: ‘Zult u het dan doen?’ Ik zei: ja. Ze heeft een keer anderhalf jaar in de psychiatrie gezeten. Als zij niet aan die definitie voldeed, dan weet ik het niet meer.”

Er wordt Van Hove vooral aangewreven dat hij twee uur voor de euthanasie, rond achten ’s avonds, nog bij haar huisarts langsreed voor het wettelijk verplichte derde advies van een arts. De smoking gun op dit proces is een doktersbriefje.

“Het kwam door de stofwolk van die IJslandse vulkaan. Dokter D. was op vakantie, hij zou normaal een week eerder terug zijn, maar kon niet vliegen. De datum lag al vast. En inderdaad, de dokter werd wat overvallen, want die was net terug uit Spanje.”

Er wordt hem ook verweten dat hij na de euthanasie meteen vertrok.

“Door de gespannen sfeer was ik niet de goede persoon om daar te blijven. Ik werd eerder die dag gebeld door dokter Thienpont (haar psychiater, DDC), die een dreigtelefoon van de schoonbroer had gekregen. Ging ik nu zo laf zijn, na het haar beloofd te hebben? Ik wist dat er miserie van ging komen. Maar anders ging Tine zelfmoord plegen. Een euthanasie, daar ben je kapot van. Je slaapt de nacht er voor niet, en de nacht erna niet. Achteraf bekeken zou ik dit nooit meer doen. Dit is het verdokene van de tegenpartij. Dat ik het niet meer zou doen, en veel collega’s ook niet.”

Huisarts Frank D.

Dokter Frank D. (58) was vanaf 2004 de huisarts van Tine Nys, ook na haar twee zelfmoordpogingen in 2008 en één in 2009.

Frank D.: “Altijd hetzelfde stramien. Zelfdoding met pillen, zichzelf proberen op te hangen. Ik heb haar altijd gekend als een heel fiere en mooie verschijning. Ze vertelde het me op kerstavond 2009. Het is niet dat ik tegen euthanasie ben, maar het is niet aan mij besteed. Ik heb Tine mijn standpunt verteld.”

Tine Nys zelf belde hem op 27 april met een smeekbede voor dat papieren advies. Alleen dat briefje.

Frank D.: “Ik wou dat doen, maar ik wou eerst nog een goed gesprek met Tine. Om het nog uit te stellen. Nog een maand. Ik vond dat ik het moreel aan mezelf verplicht was om nog een laatste poging te doen, ook al was het een waterkans. Ik had haar een afspraak gegeven op 20 april. Op 16 april stonden we in de luchthaven en konden we niet vliegen. Nu zei Tine: ‘Het is een administratieve aanvraag.’ Zij heeft voorgesteld om donderdag of vrijdag samen te zitten. Ze zei: ‘Dat papiertje hebben we nu wel nodig.’ Ze vroeg of het goed was als Jo het kwam ophalen. Ik had het erg druk. Jo kwam langs. De dag dat ik Tine zou ontvangen, zag ik haar overlijdensbericht en viel van mijn stoel.

“Ik steek het niet op Jo. Als één persoon mij voor schut heeft gezet, is het Tine. Door niet te vertellen dat de euthanasie meteen zou doorgaan. Applaus voor Jo, voor hoe hij te werk is gegaan, maar ze hadden mij kunnen waarschuwen. Wij zijn nog van de tijd van Mijnheer Doktoor. Het is ons leven. Pak ons dat niet af. Ons beroep is ons leven. Wij hebben onszelf vijfendertig jaar weggecijferd. Nu worden we gepakt. Ik vind dat echt heel erg.”

‘Tine zei: eind april’

De derde arts die terechtstaat is psychiater Godelieve Thienpont (67), actief bij de vzw Vonkel, een Gentse vrijwilligersorganisatie die mensen helpt omgaan met dood en rouw. Tine Nys meldde zich er op 22 december 2009, wou meteen 200 euro schenken. Anders wat haar wordt verweten, zegt Thienpont juist alles in het werk te hebben gesteld om Tine in leven te houden.

Godelieve Thienpont: “Dat is wat we in de meeste gevallen doen. Ik kan u brieven voorlezen van ouders die me bedanken omdat ik hun zonen en dochters van zelfmoordgedachten afhielp, er zitten er enkele in de zaal. Alleen als er geen behandelperspectieven meer zijn, zoals bij Tine, willen wij meewerken.”

“Wat wij kort noemen, noemen zij lang. Tine zei mij: eind april. Ze gaf aan dat het blijven afscheid nemen onmenselijk is, dat ze al haar spullen weggegeven had. Ze was tot het laatst vooral bang voor collocatie. Net voor haar dood hebben we gebeld, heb ik nog geprobeerd: ‘Zouden we ’t niet toch nog een kans gegeven?’ Ze zei: ‘Ik voel me volmaakt gelukkig.’ Ze zei dat ze sinds lang haar oorbelletjes weer eens droeg, en dat niemand dat zou begrijpen. Ik heb na die dreigtelefoon Van Hove gebeld en gezegd: ‘Zou je ’t wel doen? Hij zei: ‘De patiënt beslist.’ Ik vond dat moedig.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234