Donderdag 09/12/2021

NieuwsSeksueel geweld

Artsen blijven worstelen met hulp aan slachtoffers van geweld

Marijke Weewauters van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen zette mee haar schouders onder de handleidingen Beeld Photo News
Marijke Weewauters van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen zette mee haar schouders onder de handleidingenBeeld Photo News

Artsen spelen een belangrijke rol in de strijd tegen geweld, maar weten vaak niet hoe ze slachtoffers precies moeten helpen. Nieuwe handleidingen moeten daar verandering in brengen.

‘Wat kan ik doen wanneer ik partnergeweld vermoed?’

‘Welke advies kan ik een slachtoffer van een verkrachting geven?’

‘Hoe behoud de band met een patiënte die genitale verminking riskeert?’

Met dit soort vragen worstelen veel artsen. Nochtans maken tal van onderzoeken duidelijk dat het uitgerekend deze mensen zijn in wie slachtoffers van geweld het meest vertrouwen stellen. Als zij hun pijnlijke ervaringen al met iemand willen delen, dan is het meestal met een zorgverlener. Veel slachtoffers verwachten ook dat zo’n zorgprofessionals hen expliciet vragen ​​naar mogelijke grensoverschrijdende situaties.

Maar die professionals vinden dat moeilijk. Precies om die reden werden er in 2018 speciale meldcodes uitgewerkt. Dat zijn schema’s waarin stap voor stap wordt uitgelegd hoe ze slachtoffers van partner- en seksueel geweld zo goed mogelijk kunnen bijstaan. Er kwam ook een code voor vrouwelijke genitale verminking of vrouwen­besnijdenis, dat verboden is.

Beroepsgeheim

“Die meldcodes waren een belangrijke eerste stap, maar ze hebben de handelingsverlegenheid bij artsen nog niet voldoende weggehaald”, zegt Marijke Weewauters van cel geweld van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen. “We blijven veel vragen krijgen.” Om die reden komt het Instituut, met bevoegd staatssecretaris Sarah Schlitz (Ecolo), minister van volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) en de Orde der Artsen, met uitgebreide handleidingen. Die moeten zorgverleners nog meer kennis en vaardigheden bijbrengen. Dat wordt heel concreet: in de handleiding staat met welke woorden ze een moeilijk gesprek best aanvatten, naar welke instanties er doorverwezen kan worden maar ook hoe hulp bieden verenigd kan worden met het beroepsgeheim.

Dat laatste is iets waar veel artsen mee zitten, zegt professor Michel Deneyer, vicevoorzitter van de Orde der Artsen. “Geweld is sowieso een heel moeilijk onderwerp. Maar sommige artsen zwijgen uit schrik om in een situatie te verzanden waarin ze hun beroepsgeheim zouden moeten doorbreken.” Onterecht. “Als de handleiding één ding duidelijk maakt, dan is het dat het niet zo zwart-wit is. Uiteraard zijn er soms levensbedreigende situaties waarop je, zonder de toestemming van een patiënt, moet ingrijpen. Maar veel vaker zijn andere oplossingen mogelijk.”

Vorige week raakte nog bekend hoe alomtegenwoordig seksueel geweld is. Bijna de helft van alle mannen en acht op de tien vrouwen werd al slachtoffer. Ook agressie tussen partners komt vaak voor. Naar schatting heeft drie op de tien vrouwen en een op de acht mannen daar ervaring mee. Ook gaat men ervan uit dat zo’n achtduizend meisjes en vrouwen hier risico op een besnijdenis lopen.

Het is de bedoeling dat de handleidingen vanaf vandaag wijdverspreid raken onder artsen en andere zorgverstrekkers. Maar geen van de experts beweert dat er wonderoplossingen zijn. “Ik denk dat de handleidingen een verschil kunnen maken, maar het is natuurlijk slechts één van de manieren om de strijd tegen geweld op te voeren”, nuanceert docent gezondheidsrecht Tom Goffin (Universiteit Gent).

Geweld moet ook uitgebreider aan bod komen in de zorgopleidingen. “Veel zorgverleners willen meteen en eigenhandig met concrete oplossingen komen als een patiënt zich meldt. Maar als het over geweld gaat, kan het soms beter zijn om enkel te luisteren, de juiste vragen te stellen en eventueel door te verwijzen”, aldus Weewauters.

Staatssecretaris Schlitz stelt dat er nog veel meer maatregelen zullen volgen. “We leggen de laatste hand aan het nationaal actieplan gendergerelateerd geweld, de richting voor de komende jaren aangeeft en veel andere sectoren als politie en justitie betrekt.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234