Zaterdag 20/07/2019

brexit

'Artikel 127': heeft een Britse denktank zonet de sleutel tot een 'brexit with benefits' ontdekt?

Premier van het Verenigd Koninkrijk, Theresa May. Beeld REUTERS

Er hangt de Britse regering een nieuwe uitdaging boven het hoofd in de wettelijke regeling rond de brexit. Dit keer gaat het om een Britse denktank die suggereert 'een achterpoortje' in de wet gevonden te hebben dat ervoor kan zorgen dat het VK wel uit de EU kan treden, maar daarvoor niet noodzakelijk ook uit de ‘Europese Economische Ruimte’ (EER) getrapt moet worden. 

De 'Europese Economische Ruimte' is het resultaat van een akkoord dat in 1992 gesloten werd tussen de landen van de Europese Unie en de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA). Het akkoord bepaalt dat er tussen alle landen van de Europese Unie vrij verkeer van mensen, goederen, diensten en geld is. Het is net uit die 'eengemaakte markt' dat tegenstanders van de brexit hun land niet graag zouden zien vertrekken. De Britse denktank British Influence lijkt nu een manier gevonden te hebben om het VK daar ook effectief voor te behoeden, dat terwijl de uittreding uit de Europese Unie wel voltrokken kan worden. 

Het artikel dat de denktank hiervoor aanhaalt, is niet artikel 50 – het artikel dat de uittreding van het VK uit de EU regelt, maar wel artikel 127, dat stelt dat elk land zich onafhankelijk uit de EER kan terugtrekken. Omdat het lidmaatschap tot de Europese Unie en dat tot de Europese Economische Ruimte geregeld wordt door aparte documenten en artikels, moet het voor een land volgens de denktank ook mogelijk zijn om zich uit het ene verbond te onttrekken, zonder daarmee ook noodzakelijk zijn lidmaatschap met het andere verbond te verbreken. 

Of die gedachte helemaal realistisch is, is niet duidelijk. Volgens de Britse regering is het alvast niet mogelijk om zich te beroepen op artikel 127 om een uitstap uit het Europese economische verbond te voorkomen. Bovendien vertroebelt het onderscheid dat de denktank nu optrekt tussen de EU en de EER de hele zaak: het klopt dat beide organen niet met elkaar te vereenzelvigen zijn, maar brexiteers zouden bij een 'leave' wel degenlijk zo gestemd hebben met een uitstap uit beide systemen in hun achterhoofd, zo redeneert de regering. 

Nigel Farage, een van de grote voorvechters van de brexit. Beeld AFP

Voordelen zonder nadelen? 

Mocht het VK erin slagen om de uittreding uit de Europese Unie rond te krijgen, zonder ook een uittreding uit de Europees Economische Ruimte te veroorzaken, dan betekent dat in theorie dat het land blijvend kan genieten van de voordelen van een eengemaakte markt, zonder op beleidsniveau aan de regels van de EU gebonden te zijn. Dat het in de praktijk ook op die manier zal uitdraaien, lijkt echter onwaarschijnlijk. 

“Het is niet ondenkbaar dat er naar een regeling toegewerkt zal worden waarbij het Verenigd Koninkrijk ook in de toekomst deel kan blijven uitmaken van de Europees Economische Ruimte”, zegt Bart Van Craeynest, hoofdeconoom bij Econopolis. “Alleen zal de EU het Verenigd Koninkrijk dat voorrecht niet zomaar verlenen: er zal ook iets tegenover moeten staan. Waarschijnlijk zal het land een iets beperktere toegang tot de eengemaakte markt gegund worden. In ruil voor die toegang zal het VK akkoorden met de Europese Unie moeten afsluiten waarin bepaald wordt hoe het land op beleidsvlak moet omgaan met zaken als migratie, mensenrechten, enzovoort. Een beetje naar het voorbeeld van de akkoorden zoals die nu bestaan tussen de EU en landen als Noorwegen en Liechtenstein, die eveneens geen deel uitmaken van de EU, maar wel van de EER."

De reden waarom Europa de economische vraag van het VK waarschijnlijk niet links zal laten liggen, is volgens Van Craeynest simpelweg omdat geen van beide partijen er baat bij heeft als het VK de Europees Economische Ruimte zou verlaten. “Niet alleen voor bedrijven in het VK zou een uittreding rampzalig zijn, ook de Europese economie zou een grote afzetmarkt mislopen. Veel Europese bedrijven zijn inmiddels immers erg verankerd geraakt met het VK.”

Dat de brexit wel eens zou kunnen uitdraaien op "veel veranderingen op papier, maar weinig in de praktijk", lijkt Van Craeynest dan ook niet bijster onwaarschijnlijk. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden