Woensdag 28/10/2020
Roger Cohen.Beeld rv

Opinie

Arrogantie is nu de grootste vijand van Macron

Roger Cohen is columnist bij The New York Times.

Kan een product van de Franse elitescholen, een voormalige investeringsbankier, een gewezen economieminister van een onpopulaire socialistische president, de Franse afkeer van de traditionele politiek overwinnen?

Ik stel die vraag omdat het grootste gevaar dat Emmanuel Macron bedreigt de veronderstelling is dat hij de tweede ronde van de verkiezingen niet kan verliezen. Want zijn overwinning is niet zeker. Macron zal moeten werken.

Barrière opwerpen

Marine Le Pen, die in de eerste ronde 21,4 procent van de stemmen kreeg, tegenover Macrons 23,9 procent, is geen favoriet. Maar ze maakt wel meer kans dan haar vader, Jean-Marie Le Pen, die in 2002 in de tweede ronde verpletterend werd verslagen. Ongeveer 7,6 miljoen Fransen hebben op haar gestemd, 2,8 miljoen meer dan op haar vader, 15 jaar geleden in de eerste ronde. Het is de eerste keer dat haar racistische Front National de drempel van de 20 procent overschrijdt.

Er hangt disruptie in de lucht en Le Pens nationalistische agitatie tegen immigranten en Europa is daar de krachtigste uitdrukking van. De traditionele centrumlinkse en centrumrechtse partijen zijn weggestemd. Hun huidige oproep voor een republikeins front tegen een xenofobe partij die uit het riool van het Vichy-fascisme is ontstaan, is oprecht maar legt weinig gewicht in de schaal. Macron moet ervoor zorgen dat hij op 7 mei wint – hij mag niet verwachten dat Le Pen verliest.

Net als het Verenigd Koninkrijk en de VS kent Frankrijk een breuk tussen de geglobaliseerde grote steden en de verarmde provincie. In Parijs kreeg Le Pen minder dan 5 procent van de stemmen, in het oosten van het land, waar de crisis hard toeslaat, scoorde ze hoog. Macron zal een barrière moeten opwerpen tegen de oprukkende culturele omwenteling. Dat is van kritiek belang voor Frankrijk en voor Europa. De Europese Unie kan de brexit overleven, maar zou bezwijken onder een Frans vertrek.

We kennen het scenario van de twee volgende weken. Le Pen zal Macron aanvallen als de marionet van de man die hij heeft gediend, François Hollande. Ze zal hem aanvallen als de Rothschild-bankier, de man van het systeem, de elitaire mondialist. Ze zal trachten de woede, de wrok en de angst te exploiteren die tot de brexit en de verkiezing van president Trump hebben geleid. Ze heeft een vruchtbare bodem, want de Fransen zijn de kampioenen van het pessimisme. En Rusland, dat de Europese Unie wil ondermijnen, zal haar zo goed mogelijk helpen.

Arrogantie is nu de grootste vijand van Emmanuel Macron, stelt Roger Cohen. <br />Beeld Photo News

Ongeveer 41 procent van de extreemrechtse en extreemlinkse kiezers heeft gestemd op kandidaten die voor een mogelijk vertrek uit de Europese Unie pleiten en de euro afwijzen. Aan de linkerzijde was dat Jean-Luc Mélenchon, die bijna 20 procent van de stemmen kreeg. Hij heeft zijn aanhangers nog niet opgeroepen om Le Pen te stoppen. Veel van zijn kiezers zullen zich onthouden, sommige zullen zelfs op haar stemmen. Aangezien ook de meer rechtse aanhangers van de conservatieve Fillon naar Le Pen kunnen overlopen, loopt Macron duidelijk gevaar. Arrogantie is nu zijn grootste vijand en hij zal rekening moeten houden met de factor Mélenchon.

Een socialer Europa

Macron wil hervormingen, steunt de Europese Unie en kiest partij voor de vluchtelingen. Maar de aanhangers van Mélenchon hechten vooral belang aan de bescherming van de Franse welvaartsstaat, de constructie van een 'sociaal' Europa en de strijd tegen de ongelijkheid. Meer dan elk ander West-Europees industrieland heeft Frankrijk filosofische bezwaren tegen het kapitalisme van de 21ste eeuw. Macron zal zijn voorkeur voor innovatie, technologie en de vrije markt moeten temperen met een forse dosis Gallische solidariteit. Het zal een delicate evenwichtsoefening worden.

Macron heeft in één jaar tijd een compleet nieuwe beweging uit de grond gestampt. Hij belichaamt hoop en vernieuwing, maar staat nu voor zijn grootste uitdaging. Het Franse economische model is een structurele keuze voor hoge werkloosheid in ruil voor sociale zekerheid. Iedereen weet dat, maar niemand heeft er iets aan gedaan. Die impasse verklaart voor een stuk de Franse woede. Jongeren vinden geen werk. Er leeft een gevoel dat er nooit iets zal veranderen. De onzekerheid vergroot de frustratie, terwijl het model dat generaties immigranten heeft geïntegreerd, niet meer lijkt te werken. Le Pen heeft gemakkelijke en verachtelijke antwoorden op die problemen. Macron heeft de oprechte ambitie om zijn land diepgaand te hervormen.

Frankrijk en Europa hebben hem nodig. Laat dit zijn mantra zijn: werk, durf en nederigheid.

© The New York Times

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234