Woensdag 11/12/2019

interview

Arno: "De jeugd gaat revolteren, ik heb er vertrouwen in"

'Human Incognito' van Arno is zonet verschenen op PIAS. Beeld rv

Charlatan of idiot savant? Zelfverklaarde flopster of gelauwerd belpopicoon? Zelfs wie Arno (66) van dichtbij kent, noemt le plus beau een eeuwig mysterie. Al licht de rock-'n-rollchansonnier een tip van de sluier op zijn 33ste plaat. 'Je suis un vieux motherfucker.'

"Ik durf niet meer in de spiegel te kijken", krabt Arno Hintjens zich in het verwilderde haar. Er schemert net zoveel zelfspot als je-m'en-foutisme door in zijn woorden wanneer we samen naar de hoes van de nieuwe plaat kijken. Daarop prijkt een dansende Arno als onzichtbare man. Als een kostuum zonder lichaam: geen hoofd, geen handen. Hij heeft zichzelf bewust incognito gemaakt. Zichzelf onthoofd.

Arno noemt het zijn eigen vorm van surrealisme, maar naderhand geeft hij toe dat het ook noodzaak was om zichzelf een kopje kleiner te maken. "Toen ik vorig jaar begon te schrijven aan de songs, zat ik te veel met het verleden in mijn hoofd. Meestal ben ik een voyeur in mijn songs, iemand die kijkt naar alle conneries, alle bullshit die we elkaar aandoen. Ik heb dat nodig: mensen inspireren me. Zonder hen ben ik een fuckin' nobody. Geen mensen, geen inspiratie.

"Maar nu lukte me dat niet. Ik wilde weer in het nu leven, en om mezelf los te rukken uit het verleden, moest mijn kop (maakt korte hakbeweging) eraf."

De nieuwe plaat lijkt voor een goed deel opgehangen aan de liefde, al dan niet emotionele katers en ouderdom, vertellen we hem.

Arno knikt. "Je vergeet nostalgie", vult hij nog aan. "Ik ben geen nostalgicus, maar het voorbije jaar heb ik heel wat déjà vu's gekregen. Of dat eigen is aan de leeftijd? Misschien. Maar waarschijnlijk komen die déjà vu's eerder voort uit wat er vandaag gebeurt in de wereld. Ik ben geboren in 1949. Ik behoor tot de eerste generatie die nooit oorlog heeft meegemaakt. Mijn vader, die anderhalf jaar geleden gestorven is, heeft één wereldoorlog meegemaakt. Mijn grootvader beleefde er twee.

"Ik groeide op in de tijd van peace & love, waar the sky the limit werd. Er was toen veel meer solidariteit dan vandaag: ik heb bijvoorbeeld nooit een joint alleen gerookt. Dat was niet cool. We zetten ons toen ook af tegen het gezag en de bourgeois. Die kregen onze middelvinger. (lacht)" Maar de rebellie, als vruchtbare voedingsbodem voor rock-'n-roll, is opgedroogd, geeft Arno aan op Human Incognito. "Het ziet er vandaag niet goed uit."

Arno. Beeld Tom Verbruggen

Arno grinnikt als we hem die songregel voor de voeten gooien. "Dat is toch zo? Voor veel jonge artiesten is rock-'n-roll een carrière als een ander geworden. Het is zo braaf, zo berekend. Er is godverdomme meer rebellie in een coiffeursalon! Waar is de anarchie, het verzet? Zo weinig artiesten zetten zich nog ergens tegen af. Het conservatisme heeft een erectie zo hoog als de Eiffeltoren, jong."

Arno schaterlacht, maar gaat dan verder met een bezwerende, priemende vinger: "De jaren 30 zijn niet meer veraf. We zitten al bijna in oorlog, als ik de journalisten mag geloven. Ik leg nu al mijn vertrouwen in de generatie van de mensen onder de twintig. Daar is een revolte aan het broeien, dat voel ik. En ik begrijp dat ook: mijn generatie heeft geleefd met zijn gat in de boter! Vandaag studeren die jonge gasten voor jobs die over vijf jaar misschien niet meer bestaan. Die revolte moet er dus vroeg of laat komen. En beter vroeg dan laat: wake up, motherfuckers!"

Over de muzikanten who sing like girls wil hij het, ondanks zachte aandrang, liever niet hebben. "Ik ga op niemands hoofd kakken", zegt hij. "Ik hou me liever bezig met muziek die ik wel goed vind. Die uniek is. Mijn moeder zei altijd: als je iemand anders wilt zijn, moet je daarvoor werken. Jezelf zijn kost geen moeite. In België zijn er gelukkig nog altijd veel jonge artiesten die dat snappen. Balthazar heeft de juiste attitude én de belgitude. GOOSE is ook straf. En Paul Van Haver (alias Stromae, gva) is een goede vriend van me, maar die vind ik net zo fantastisch: hij zingt in het Frans en de hele wereld luistert mee. Hij zong vroeger trouwens ook liedjes van mij, en dat vind ik altijd goed. (lacht)

"Flying Horseman en STUFF. zijn ook van die groepen die je met niets of niemand kunt vergelijken. Die zouden internationaal moeten doorbreken, vint. Als dat de toekomst is, geloof ik nog in rock-'n-roll. Voor mij is rock-'n-roll muziek én attitude. Wil je weten waarom ik nog niet aan viagra toe ben? Nee? Ik zeg het tóch: omdat ik de rock-'n-roll in mijn lijf en in mijn kop voel. Dat is mijn drugs, dat is mijn antidepressivum. Keep the death rocking, keep the death rolling, zeg ik."

Het klinkt alsof Arno het treurige testament van zijn jeugd opmaakt. Elders op Human Incognito wenst hij dan weer dat zijn lever "arrête de pleurer". Voelt hij hoe het aftakelingsproces wordt ingezet? Daar is nochtans niet veel van te merken tijdens het gesprek. Le plus beau, het koosnaampje waarmee Jane Birkin hem ooit bedacht, oogt fris en is op dreef. "Ik zeg het: rock-'n-roll houdt me jong!"

We lachen dat huizenhoge cliché weg, maar Hintjens gaat in de tegenaanval. "Ik zweer het: op het podium voel ik me nooit ziek, katerig of vermoeid. Dat komt door de adrenaline. Ik ben daar verslaafd aan. Adrenaline is als een vrouw voor mij. Quelle salope! (lacht) Tijdens een tournee heb ik zelfs geen alcohol nodig: ik zit vol energie op het moment dat ik een song moet zingen. Geest en lichaam worden één. Optreden houdt me jong: in mijn kop ben ik nog altijd twintig jaar. Politici hebben dat volgens mij niet. Ik zal geen namen noemen, maar zelfs die jonge gasten zien er al oud en afgeleefd uit."

"Als God bestaat, moet hij serieus afzien", denkt Arno hardop. "Ik stel me voor hoe hij boven op een witte wolk zit, door zijn witte baard gaat en met grote ogen neerkijkt op de wereld. Op het mensdom dat hij heeft geschapen. Hij ziet hoe kinderen kapotgemaakt worden, en moet zich voortdurend de vraag stellen: shit, heb ik dit allemaal gemaakt? Als hij niet bestaat... (denkt na) Dan weet ik eigenlijk ook niet hoe je al deze miserie kunt verklaren.

"Als ik vandaag hoor praten over vluchtelingen, gaan in mijn hoofd alarmen af. Vandaar dat ik "un monde sans papiers" wens in 'Je veux vivre'. Een wereld waar "les riches et les pauvres n'existent plus". Klinkt dat naïef? Dat zal dan wel. Misschien ben ik wel een oude hippie motherfucker. (lacht) Ik ben van plan om tijdens mijn nieuwe tour voor het eerst weer 'Ratata' te zingen, omdat die tekst opnieuw brandend actueel is. "I sing this song for the Ayatollah, the Pope, the Queen, the IRA, for Israel and the PLO... Don't come back till you get it right."

Op zijn nieuwste plaat speelt Arno vaak met humoristische beeldtaal, maar de onderliggende boodschap is bloedserieus, meent hij. Met Human Incognito zoekt Hintjens zelfs aansluiting bij het anti-establishment uit zijn jeugd, en de protestzangers van weleer.

"Maar ik zing verdoken protestsongs, verpakt in surrealisme. Dat is mijn wapen, waarachter ik me verschuil om iets te vertellen dat ik niet zo straight in your face durf zeggen. In het dagelijkse leven kan ik heel kwaad worden, onlangs nog toen ik op tv een Nederlandse journalist zag staan in mijn straat, die zei dat alles in Brussel op zaterdag na zes uur gesloten is. Dat maakt me godverdomme boos. Vroeger kon ik ook op het podium zwaar uithalen naar de bullshitters, maar nu probeer ik dat subtieler aan te pakken. Ik voel me ook niet in staat om de wereld in mijn eentje te veranderen.

"Dat ik me verschuil achter surrealisme, kan iemand laf noemen. Maar het is te laat om mezelf te veranderen: dat surrealisme zit in mijn DNA. In het buitenland snappen ze dat trouwens beter dan wijzelf. Het logo van Apple: dat komt niet van The Beatles, hè, dat is een verwijzing naar Magritte. En ook Andy Warhol werd geïnspireerd door Magritte. Wij beseffen dat niet genoeg.

"Een paar jaar geleden werkte ik mee aan een internationaal project om Jacques Brel te eren. Tijdens die tournee speelde ik overal in uitverkochte zalen. Maar de tour heeft één land overgeslagen. Je mag raden... België! De promotor wilde weten of Brel een misdadiger was, want alleen ons land toonde geen interesse.

"Ik werd indertijd in de Belgische pers dan weer uitgekafferd voor West-Vlaams boerke, omdat ik Frans en Engels met een accent zong. In het buitenland werd ik dan weer Chevalier des arts et des lettres. (lacht) Tegelijk vind ik dat stiefmoederlijke je-m'en-foutisme ook wel iets hebben: we nemen onszelf zelden au sérieux. De ster uithangen in België? Dat wordt direct afgestraft. Ik heb bijvoorbeeld nog met David Bowie in de Archiduc gezeten (het interview werd een paar weken voor Bowies dood afgenomen, GVA) en geen kat keek naar hem om. Bryan Ferry zat zelfs een hele avond alleen aan de toog. (lacht) En ik heb Madonna nog op de fiets gezien aan de Beurs. Dat is toch ook surrealisme ten top?"

Arno. Beeld Tom Verbruggen

"Mijn hart blijft in Oostende liggen, maar een van mijn favoriete plaatsen ter wereld is Beiroet. Prachtige stad. Het nachtleven is met niets te vergelijken, zelfs al dreigt er voortdurend gevaar. Toen ik daar voor de eerste keer speelde, ontplofte er 200 meter verder een bom. Dan weet je dat wij in België de gelukkigste mensen ter wereld zijn.

"In Beiroet is gevaar blijkbaar business as usual. Alleen: niemand wil als een slachtoffer van zijn situatie gezien worden. En iedereen is solidair met elkaar: daar ligt een madam in monokini naast iemand in boerka op het strand. In elke straat staan een moskee én een kerk."

"Pour se cultiver il faut se mouiller", lacht Arno. "Maar je bespaart jezelf heel wat ellende als je je mond houdt wanneer je hebt gezopen. Mijn grootmoeder had een café, en veel wijsheden over drinken komen uit wat ik daar opving.

"De song 'Santé' is dan weer een nummer voor alle cocus van de wereld, alle bedrogen mensen. Daar hoor ik zelf ook bij. Iedereen die ooit verliefd is geweest, trekt wel eens aan het kortste eind. Of ik meer bedrogen heb dan bedrogen ben?" Arno denkt na, om dan een kwajongensachtige grijns om zijn lippen te plooien: "Het is een beetje geven en nemen in de liefde, hè."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234