Woensdag 20/11/2019

'Armstrong heeft iedereen geraakt'

Axel Merckx leidt al jaren een zorgeloos bestaan in het Canadese Kelowna. Maar de voorbije twaalf maanden waren anders dan anders. Zijn schoonvader is in december gestorven en dan was er nog dat rapport van de Franse senaatscommissie. 'Frustrerend. Ik kan me niet verdedigen.'

De begroeting is hartelijk in het DoubleTree hotel in Sacramento. "Hoe is het? Al even geleden dat we elkaar nog gezien hebben." Axel Merckx schudt me de hand. Twee jaar, zeg ik. "Ook hier, in 2012." Om er dan clichématig aan toe te voegen dat "de tijd vliegt." Al lachend: "Je herinnert je toch nog dat je ooit brons gewonnen hebt op de Spelen? Dat is ook al tien jaar geleden."

Merckx junior trekt grote ogen. "Verdorie", ontsnapt aan zijn lippen. "Daar heb ik gewoon niet meer bij stilgestaan. Tien jaar zeg. Tien jaar ouder. (lachend) Gelukkig merk je het niet. De medaille ligt veilig weggeborgen in een kluis. Dat moment zal ik voor eeuwig koesteren. Af en toe word ik er nog over aangesproken. Mijn 93-jarige grootvader begint er altijd weer over. En onlangs nog wees mijn dochter in de zwemclub iemand aan. 'Die heeft een medaille gewonnen op de Spelen', zei ze. Waarop ze me aankeek: 'Ah ja, jij hebt dat ook gedaan.'"

Axana Taylor is dertien intussen, Merckx' jongste dochter Athina Grace wordt er negen. Beiden zijn in Europa geboren maar leven al praktisch hun hele leven in Canada. "Mijn oudste was zes toen we in Europa vertrokken, mijn jongste twee. Maar ze vinden het leuk om op familiebezoek te gaan naar Europa. Ook ik keer graag terug. Naar huis? Tja, wat is thuis? Ik ben in 1995 uit België vertrokken. Eerst Monaco, later Canada. Ik woon graag in Kelowna (niet ver van Vancouver, red). Mijn vrouw en kinderen zijn er gelukkig. Maar nu ik ouder word, merk ik dat ik vaker en vaker terugwil naar Europa. Mijn ouders worden ouder. Ik besef dat mijn grootouders er niet altijd zullen zijn. Twee tot drie maal per jaar ga ik hen opzoeken. Mijn vader hoor ik driemaal per week via telefoon of skype. Vroeger was dat minder. Maar ook hij had een moeilijker jaar. Mijn schoonvader is in december gestorven. Het zijn dingen die je aan het denken zetten. Definitief terugkeren is vandaag geen optie. De kinderen hebben stabiliteit nodig. Goh, ik weet het niet. Misschien blijf ik wel hier."

En toch wordt Europa straks misschien wel een verplichte optie. Jarenlang was Merckx ploegleider bij Trek-Livestrong, het opleidingsteam van Lance Armstrong. Maar de Amerikaan is voortaan persona non grata en Merckx is inmiddels niet alleen ploegleider maar vooral teameigenaar. "Waarom denk je dat ik zo scherp sta? Stress, man."

Stress

Merckx' team heeft bestaanszekerheid tot eind 2014. "Ik ben hard aan het werken om meteen voor twee seizoenen voort te kunnen. Anders schiet het niet op. Beloften moet je de tijd kunnen gunnen om zich te ontwikkelen. Sinds Trek bovendien met een WorldTourteam begonnen is, is mijn budget afgekalfd. Ik moet het nu met 100.000 dollar minder doen. Dat is een verschil van tien procent. Deze week wordt heel belangrijk. Mijn renners moeten zich tonen en ik heb een aantal belangrijke gesprekken. Ik heb jongens als Taylor Phinney naar de WorldTour geloodst, Jesse Sergent, Jasper Stuyven, ... Vandaag zit Nathan Van Hooydonck in mijn team. Ik moet voort. Hogerop vooral. Ofwel stop ik. Want op deze manier kan het niet verder. Wat ik dan zelf ga doen, weet ik nog niet. Maar ik heb al vaker het voorstel gekregen om ploegleider te worden bij een WorldTourteam. In Europa, ja."

De affaire-Armstrong heeft Merckx' werk niet bemoeilijkt, zegt hij. "Ons team heeft altijd een positief en toekomstgericht imago gehad. Lance staat voor het verleden."

Dopingspook

Merckx en Armstrong waren jarenlang vrienden, maar sinds de affaire heeft hij de gevallen Amerikaan naar eigen zeggen niet meer gehoord. "Ik heb hem nog een aantal keren een sms gestuurd, maar ik ga dat niet blijven doen. Sinds hij uit het wielrennen verdwenen is, hebben we geen gemeenschappelijke interesse meer. Dan is het moeilijk om contact te blijven houden. Of die zaak mij persoonlijk geraakt heeft? Het heeft iedereen in het wielrennen geraakt. We kunnen twee dingen doen: boeken schrijven over het verleden of werken aan een betere toekomst, zoals ik nu doe met de jeugd. Wielrennen is mijn leven geweest en dat zal altijd zo blijven. Ik ben blij als ik al die jonge gasten zie, hun positieve ingesteldheid."

Ook Merckx zelf werd afgelopen zomer plots opgejaagd door het dopingspook. Zijn naam viel in het dossier van de Franse senaatscommissie over de Tour van 1998. Hij was niet positief, maar wel 'verdacht'. "Enorm frusterend", reageert hij voor het eerst. "Wat is verdacht? Ofwel test ik positief, ofwel negatief. Het is wit of zwart. Grijs bestaat niet. Ze vriezen een hoop stalen in, controleren die zoveel jaar later en komen dan weer jaren later plots vertellen dat die verdacht zijn. Ik vind dat schandalig. Jullie zijn bij Peter Van Eenoo (Hoofd Gents Dopinglabo, red.) te rade gegaan en die zei dat mijn test zelfs vandaag negatief zou zijn voor het UCI. Meer kan ik er niet aan toevoegen. Het ergste is dat ik me niet eens kan verdedigen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234