Dinsdag 22/06/2021

Millennium Goals

Armoede bestrijden en kindsterfte inperken: wat heeft de wereld ervan gebakken?

Een kind aan de kant van de weg in Bujumbura, Burundi. Burundi is een van de armste landen ter wereld. Het land kampt met grote voedseltekorten. Beeld AP
Een kind aan de kant van de weg in Bujumbura, Burundi. Burundi is een van de armste landen ter wereld. Het land kampt met grote voedseltekorten.Beeld AP

In 2000 schaarden 189 landen zich achter acht 'millenniumdoelen'. De deadline loopt binnen een half jaar af. Wat heeft de wereld ervan gebakken? Vandaag doelstelling 1 tot en met 4.

1. Extreme armoede en honger uitroeien: 'positieve trend'

HET DOEL?
• Het aantal mensen die dagelijks minder dan 1,25 dollar inkomen hebben, halveren tussen 1990 en 2015.

• Waardig en voltijds werk voor iedereen.

• Het aantal mensen die honger lijden, halveren tussen 1990 en 2015.

null Beeld VN
Beeld VN

RESULTATEN?
• Het aantal extreem armen is al in 2010 gehalveerd. Nog 18 procent van de wereldbevolking (1,3 miljard mensen) moet rondkomen met minder dan 1,10 euro per dag, tegenover 36 procent in 1990. Er zijn nu dus nog ruim een miljard mensen die in extreme armoede leven. Dat is nog 'maar' een zevende deel in plaats van de helft van de wereldbevolking.

• Het aantal mensen in ontwikkelingslanden dat honger lijdt, is de voorbije kwarteeuw met 44,4 procent gedaald van 23,3 procent in 1990-1992 naar 12,9 procent in 2014-2016. Maar het absolute aantal is nog altijd erg hoog: 799 miljoen mensen, of één op negen. 512 miljoen van hen leven in Azië, 233 miljoen in Afrika. In de regio die we het meest met honger associëren, zwart-Afrika, is er beperkte vooruitgang, in West-Azië is de vooruitgang zo minimaal dat sommigen vermoeden dat de werkelijke ondervoeding zelfs is toegenomen.

• Volledige tewerkstelling en waardig werk voor iedereen blijven veraf. Nog altijd meer dan de helft van de jobs in ontwikkelingslanden zijn zogenaamd 'kwetsbare' posities, waarbij mensen (zwaar) onderbetaald werk doen en nauwelijks werknemersrechten- of bescherming genieten. Vooral in West-Azië gaat het op dat vlak steeds slechter.

EVALUATIE?
Er is veel kritriek. Ook al is miljoenen mensen uit de extreme armoede lichten heel wat, nog altijd 45 procent van de wereldbevolking verdient minder dan 2 euro per dag. In absolute getallen zijn er juist 500 miljoen extreem armen bijgekomen en de armste helft heeft zijn bestedingen tussen 1990 en vandaag met tien procent zien teruglopen.

Ondertussen neemt de ongelijkheid, die de kans op armoede verhoogt, toe. Zeven op de tien mensen in de wereld leven vandaag in een land waarin de ongelijkheid groter is dan dertig jaar geleden.

Er zijn ook grote verschillen tussen regio's. Zowat iedereen is het erover eens dat verbetering voor een groot stuk op het conto van China is te schrijven. Dankzij een begeleide liberalisering van de landbouw en de industrie heeft het land zijn extreme armoede tussen 1990 en 2010 bijna door zes gedeeld. Dat terwijl in Sub-Saharisch Afrika het aantal mensen in extreme armoede amper daalde van 56 naar 48 procent.

Armoede-experts waarschuwen. "Er is zeker een positieve trend, maar hoe het precies zit, weten we niet." Armoede is namelijk moeilijk te meten. Een dollar in het ene land is veel meer of minder waard dan in het andere én omdat er grote gaten zitten in de data.

Ook bij de cijfers over ondervoeding staan vraagtekens. "Volgens het Voedsel- en Landbouwagentschap waren er in 1991 zo'n 990,7 miljoen mensen die chronisch honger leden en zijn dat er vandaag 779.9 miljoen. Dat lijkt mij al te optimistisch en gebaseerd op twijfelachtige methodes. En zelfs dan nog halen we doelstelling niet", zegt Olivier De Schutter, tussen 2008 en 2014 speciaal VN-rapporteur over het recht op voedsel.

Ondervoeding meten, blijkt lastig en de methode is in 2012 ook veranderd. "Sindsien is de definitie absurd: enkel wie een jaar lang onder de 1800 kcal per dag binnenkrijgt is ondervoed, terwijl dat erg weinig is voor wie fysieke arbeid verricht en het geen rekening houdt met de zware tekorten aan vitamine A en C, ijzer, jodium, eiwit of andere cruciale voedingsstoffen. Bovendien zijn miljoenen mensen niet een heel jaar maar wel ieder jaar enkele maanden ondervoed omdat de reserves op zijn en de oogst nog niet binnen", zegt De Schutter.

Vandemoortele wijst er wel op dat statistieken over ondervoeding bij kinderen in alle ontwikkelingslanden samen gedaald van is van 1 op 4 tot 1 op 6 kinderen. Dat ligt dicht bij het streefcijfer om honger te halveren.

Twee kinderen in hun huis in een sloppenwijk in Bangladesh. Beeld AP
Twee kinderen in hun huis in een sloppenwijk in Bangladesh.Beeld AP
De dochter van een bezemfabrikant kijkt naar het werk van haar vader in de buitenwijken van Srinagar, India. Beeld EPA
De dochter van een bezemfabrikant kijkt naar het werk van haar vader in de buitenwijken van Srinagar, India.Beeld EPA

EN NU?
De armoede-experts zijn het erover eens dat zonder eerlijker handels- en belastingsregels en sociale bescherming, armoede nooit echt uit de wereld geholpen kan worden. "Men wil de mensen niet van honger zien sterven, maar de politieke wil om armoede echt aan de basis uit te roeien is er niet", zegt Mestrum.

De Schutter zegt hetzelfde over honger. "Er is voldoende voedsel voor iedereen. Maar honderden miljoenen mensen hebben de middelen niet om zich naar behoren te voeden. Het obstakel is niet technisch maar politiek. Regeringen moeten armoede bestrijden met sociale bescherming, betere minimumlonen en veel meer steun voor kleine boeren."

VOORBEELD?
Een 1.200-tal vissers in Tami Nadu, in het zuiden van India, leefden 'als slaven'. Ze erfden schulden van hun vaders, die ook visser waren. Ondanks goede vangsten en hard werk raakten ze niet uit de armoede. De oorzaak: afspraken tussen de kredietverstrekkers bij wie ze uitstaande schuld hadden, en de vishandelaars. Daardoor kregen de vissers nooit een goeie prijs voor hun waar. Ook was het hen door de kredietverstrekkers verboden aan andere handelaars te verkopen of om de schuld in één keer af te betalen na een megavangst.

De VN rapporteert hoe de vissers zichzelf uit de armoede hesen door collega's uit een naburig dorp na te bootsen. Die hadden een collectief gevormd om hun schuld af te betalen. De vissers in het andere dorp verenigden zich ook en verkregen daardoor veel meer onderhandelingsmacht. De lokale leiders plooiden en gingen akkoord het voortaan zo te organiseren dat de vis via veiling aan de hoogste bieder werd verkocht. Parallel contacteerden de vissers een lokaal door de VN gesponsord project dat in feite tsunami-slachtoffers helpt. Die ngo kon de afbetaling in grote stukken voorschieten op een manier die voordelig was voor de vissers. Zij betalen nu aan de ngo af zonder nog in een wurggreep te zitten.

2. Lager onderwijs voor iedereen: 'geen vooruitgang meer'

undefined

Onderwijs in een klasje van de woestijnstad Gao. Beeld Kris Pannecoucke/Hollandse Hoogte
Onderwijs in een klasje van de woestijnstad Gao.Beeld Kris Pannecoucke/Hollandse Hoogte

HET DOEL?
Een volledige cyclus basisonderwijs voor alle jongens en meisjes.

RESULTATEN?
• Het streefdoel om alle kinderen naar de lagere school te krijgen is niet gehaald. Nu gaat 93 procent van de kinderen in ontwikkelingslanden naar de lagere school, tegenover tachtig procent in 1990. Maar de grootste toename is gerealiseerd tussen 2000 en 2007. Nu slabakt de vooruitgang, onder andere door minder ontwikkelingshulp en verminderde toegang tot onderwijs in conflictgebieden.

null Beeld VN
Beeld VN

• Vandaag gaan nog altijd 58 miljoen kinderen niet naar de lagere school en een kwart van de kinderen die wel gaan maakt de lagere school nooit af. Ook de kwaliteit van het onderwijs in veel ontwikkelingslanden blijft een uitdaging.

• Hoewel zwart-Afrika een spectaculaire stijging kende - in 2012 ging 78 procent van de kinderen naar school, tegenover slechts 52 procent in 1990 - blijft de regio als enige onder de grens van 90.

EVALUATIE?
De doelstelling heeft zeker een verschil gemaakt. "Vandaag gaan 50 miljoen meer kinderen naar school dan in 2000. Het besef dringt door dat dit echt wel één van de beste manieren is om de armoedecirkel te doorbreken en gezondheid en economische groei te garanderen", zegt Charlotte Van den Abeele van Unicef.

Op de eerste plaats worden ouders gesensibiliseerd om oplossingen te zoeken voor de praktische barrières. Zo moeten veel kinderen die niet naar school gaan werken of voor broers en zusjes zorgen terwijl de ouders werken, anderen wonen te veraf of hebben geen centen om naar school te reizen of schoolgeld te betalen. Een halve dag werken en een halve dag school of financiële voordelen voor wie de kinderen naar school brengt, helpen dan duidelijk.

Syrische kinderen krijgen les in een schooltje in het Saif Al-Dawla district in Aleppo. Beeld EPA
Syrische kinderen krijgen les in een schooltje in het Saif Al-Dawla district in Aleppo.Beeld EPA

Toch zijn er serieuze kanttekeningen. "Er is slechts de helft van de beloofde vooruitgang geboekt", zegt ontwikkelingseconoom Jan Vandemoortele. "Dat komt door een gebrek aan investeringen in onderwijs, op alle niveaus. Zeker in India en Pakistan zie je dat. Veel landen zoals Bangladesh, Malawi, Brazilië hebben bewezen dat het kan. Ze voorzien water en maaltijden op school als stimulans, schaffen schoolpremies en of compenseren families waar kinderen werken. En er komen toiletten, want anders haken de meisjes af. De kennis over wat werkt is er."

Zwak punt is echter dat deze doelstelling enkel kijkt naar wie op een bepaald moment naar school gaat. Meer dan de helft van de kinderen in ontwikkelingslanden start wel maar maakt de basisschool niet af en daarin zit sinds eind jaren negentig geen verbetering. Ook secundair en hoger onderwijs tellen niet mee, terwijl nog 63 miljoen kinderen die de leeftijd hebben om naar de middelbare school te gaan dat niet doen.
Armoede, lokatie en geslacht en daarnaast een gebrek aan scholen, leerkrachten en onderwijsbeleid houden kinderen uit de schoolbanken. Vooral bij meisjes is de uitval groot.

"Dat ook de kwaliteit van het onderwijs niet meetelt, is al een even groot mankement. Dat moet beter, want als het onderwijs van slechte kwaliteit is, haken ouders toch af", zegt Van den Abeele.

Daarnaast is er te weinig aandacht voor de verschillen binnen landen. In sommige regio's en grote steden gaan veel kinderen naar school, maar elders, in afgelegen gebieden, conflictzones of onder minderheden blijven veel kinderen massaal achter. De meest achtergestelde kinderen bereiken we niet, hoewel dat de bedoeling is.

EN NU?
Om toch maar de doelstelling te halen, hebben de landen zich volgens UNICEF te zeer geconcentreerd op de makkelijkst te bereiken kinderen, niet op de kinderen en bevolkingsgroepen met de grootste noden. Dat is in feite een rem op de vooruitgang. Want net de moeilijkst bereikbare groepen met de grootste noden toch op de schoolbanken krijgen is meer kostenefficiënt, omdat je zo de meest benadeelden op heel jonge leeftijd al meteen enorme voorsprong biedt. "Dit smoort ongelijkheid in de kiem", aldus UNICEF.

In de opvolgers van de millenniumdoelen moet daarom meer ingezet worden op de meest kwetsbare groepen zoals minderheden en nomadenkinderen. Ook moeten landen voortaan niet enkel mikken op basisonderwijs, maar ook op kleuteronderwijs en secundair onderwijs.

Zomaar meer budget zal niet werken. "Op sommige plekken moet het beleid omgedraaid worden en moeten meer middelen naar de laagste onderwijsniveaus gaan, om echt iedereen mee te krijgen. Zeker ook de meest onbereikbare groepen bereiken is essentieel om niet nog meer ongelijkheid binnen landen te krijgen."

Dat betekent barrières zoals kinderarbeid, kindhuwelijken en discriminatie aanpakken. Makkelijker gezegd dan gedaan. Maar Unicef ziet dat schooluniformen en pre-scholen voor de allerkleinsten voorzien en schoolgeld afschaffen enkele van de meest kostenefficiënte methodes zijn.

Een foto genomen in de omgeving van een schooltje in Qunu, Umata, een van de armste gebieden van Zuid-Afrika. Beeld IMAGEGLOBE
Een foto genomen in de omgeving van een schooltje in Qunu, Umata, een van de armste gebieden van Zuid-Afrika.Beeld IMAGEGLOBE

VOORBEELD?
Unicef beheert en spijst het WASH-programma, dat water en sanitair helpt voorzien in scholen. Dat lijkt futiel, maar het lokt kinderen naar school en houdt ze er ook. In Chinese scholen waar permanent gratis zeep was en scholen een 'handenwassenkampioen' verkozen, daalde het absenteïsme met 42 procent, grotendeels omdat er minder zieken door diarree en overdraagbare ziektes zoals griep waren. De grote aandacht voor hygiëne blijkt ook duidelijk een extra stimulans voor ouders om de kinderen toch maar niet opnieuw van school te halen.

3. Gelijkheid tussen mannen en vrouwen promoten: 'hardnekkig probleem'

undefined

Twee vrouwen nemen deel aan een optocht voor gendergelijkheid in Rio de Janeiro op International Women's Day, 8 maart. Beeld Getty Images
Twee vrouwen nemen deel aan een optocht voor gendergelijkheid in Rio de Janeiro op International Women's Day, 8 maart.Beeld Getty Images

HET DOEL?
De kloof dichten tussen het aantal jongens en meisjes en mannen en vrouwen in alle lagen van het onderwijs, betaald werk buiten de landbouwsector en in parlementen.

RESULTATEN?
• Wereldwijd gaan quasi evenveel meisjes als jongens naar de lagere school. Ook voor secundair en hoger onderwijs is er globaal een genderevenwicht bereikt, al zijn daar wel grote regionale verschillen. Zo genieten slechts 64 meisjes per 100 jongens hoger onderwijs in zwart-Afrika, terwijl in Noord-Afrika, Zuidoost-Azië en Latijns-Amerika juist meer meisjes dan jongens naar het hoger onderwijs gaan.

null Beeld VN
Beeld VN

• In parlementen blijven vrouwen zwaar ondervertegenwoordigd - 22 procent van alle parlementsleden zijn vrouwen, tegenover 14 procent in 2000 - en doen ze nog steeds meer kwetsbare vormen van werk. Daar is nauwelijks vooruitgang op geboekt.

• Overal ter wereld blijft geweld tegen vrouwen een dagelijkse realiteit en in fragiele staten is het toegenomen.

EVALUATIE?
"De achterstelling van vrouwen is lastig in streefcijfers te vatten", zegt ontwikkelingseconoom Jan Vandemoortele. "Dit zit zo diep en is soms zo subtiel. Het is er ook bij ons nog, ook al proberen diplomaten de indruk te scheppen dat dat niet zo is. Deze MDG geeft zeker geen volledig beeld."

Dat zegt ook genderexperte Petra Debusscher. "Kijk naar mijzelf. Ik dacht aanvankelijk ook nooit dat ik politieke wetenschappen zou studeren en onderzoek zou doen aan de universiteit. Omdat er geen rolmodellen waren en omdat politiek en hoge functies nog altijd met mannen geassocieerd worden. Bij ons is dat op zich al veel verbeterd, maar toch. Genderongelijkheid is meer dan we zien door de maatschappij verweven."

Leden van het All India Mahila Congress roepen slogans en dragen protestborden tijdens een protestmars tegen de verkrachting van een jonge vrouw door een taxichauffeur van Uber. Beeld REUTERS
Leden van het All India Mahila Congress roepen slogans en dragen protestborden tijdens een protestmars tegen de verkrachting van een jonge vrouw door een taxichauffeur van Uber.Beeld REUTERS

En dan de rest van de wereld. Mexico en Bolivië voerden wetten in om politiek geweld tegen vrouwen aan banden te leggen, zodat ze makkelijker de weg naar de politiek vinden. In 36 landen nam het aantal vrouwelijke ministers met een derde toe. Nicaragua leidt, gevolgd door Zweden, Finland en Frankrijk.

"Maar verkijk je niet op de VN-cijfers", zegt Debusscher. "In totaal is nog geen zeventien procent van alle ministers vrouw en er zijn nog geen twintig vrouwelijke staatshoofden. Men pakt graag uit met wat extra vrouwen in het pluche, maar 22 procent vrouwelijke parlementsleden, dat is bedroevend. Bovendien is zo'n zitje niet eens een garantie dat die vrouwen ook echt iets kunnen doen. Neem Rwanda, waar meer dan de helft van de parlementairen bij wet vrouwen zijn. Dat werpt zeker vruchten af, maar zelfs daar is nu het moederschapsverlof tot zes weken ingekort."

Niet dat er helemaal geen goed nieuws is. In zwart-Afrika is het aandeel vrouwen dat werkt fiks toegenomen. En veel meer meisjes gaan naar school. Vooral Zuid-Azië en Latijns-Amerika doen het daar erg goed.

Debusscher: "Toch geeft naar school gaan geen volledig beeld. Worden de jongens voorgetrokken? Krijgen de meisjes vooral naai- en kookles? Dat weten we niet. Bovendien haken te veel meisjes weer af na de basisschool, wat illustreert hoe diep het idee dat ze minderwaardig zijn nog zit. Hoewel iedereen weet dat het economisch in de je nadeel is om de helft van de bevolking stelselmatig achterop te duwen, blijft het gebeuren."

In een recent opiniestuk in de Financial Times vatte Michelle Obama het zo samen: "Nog altijd 62 miljoen meisjes gaan niet naar school door te hoge kosten, kindhuwelijken en de overtuiging dat meisjes scholing geven de moeite niet is. Dat is niet enkel een morele kwestie maar ook een gezondheidskwestie, een economosche kwestie en een veiligheidskwestie. Wanneer meisjes naar school gaan, krijgen ze later kinderen die vaker gezond zijn, ze zijn zelf gezonder. Scholing is een dam tegen extreem geweld en ieder meisje dat naar shcool gaat, kan haar inkomen met een vijfde doen toenemen."

EN NU?
De kwestie is te complex om in aparte streefdoelen te gieten. "De achterstelling van vrouwen zit niet alleen in politiek, scholing of arbeid", zegt Debusscher. "In ruraal Botswana is het veelal de gewoonte dat het merendeel van de erfenis naar de mannen gaat. In zwart-Afrika zijn een pak meer vrouwen in betaalde banen gestapt, dat is een echte vooruitgang. Maar wie weet of die vrouwen niet alle werk doen nu, zowel thuis als buitenshuis? En of ze even goed betaald worden?"

Kenners zoals Debusscher bepleiten dan ook een aanpak waarbij vrouwenrechten door alle nieuwe doelstellingen worden geweven. Debusscher: "Toegang tot het gerecht? Vrede en veiligheid? Telkens opnieuw is een blik nodig vanuit het perspectief van de vrouwen."

Indische vrouwen reizen per trein naar hun werk in Mumbai, India. Beeld EPA
Indische vrouwen reizen per trein naar hun werk in Mumbai, India.Beeld EPA

VOORBEELD?
Ongelijkheid tussen mannen en vrouwen wegwerken doe je ook via de mannen. In Bolivië sponsort een Australische ngo lessen over de gezondheid en voeding van baby's en jonge kinderen voor mannen. In afgelegen dorpjes nodigt de lokale leider mannen en jongens uit voor de sessies. Doorgaans twijfelen ze erg aan de bedoeling, want gaat dat niet over borstvoeding?

Maar van zodra één van hen toehapt, volgt de rest. De mannen en jongens leren op een ludieke manier wat een baby nodig heeft en hoe je hem verzorgt en voedt. Op het einde van de lessen is er een soort uitdaging: wie durft het engagement aangaan voortaan geregeld de fles te geven of de baby in bad te doen? De meeste mannen en jongens gaan met plezier overstag.

4. Kindersterfte inperken: '17.000 minder doden per dag'


Een vrouw zorgt voor haar door Cholera getroffen kind in een hospitaal in Goma, Congo. Beeld AFP
Een vrouw zorgt voor haar door Cholera getroffen kind in een hospitaal in Goma, Congo.Beeld AFP

HET DOEL?
Twee derde minder kindersterfte in 2015 tegenover 1990.

RESULTAAT?
• Niet gelukt, maar er is vooruitgang. Alle regio's hebben de kindersterfte met de helft kunnen indijken en ondanks de bevolkingsgroei is het aantal doden onder vijf jaar gezakt van 12.7 miljoen in 1990 tot 6.3 miljoen vandaag. Dat zijn dagelijks 17.000 minder kinderdoden.

null Beeld VN
Beeld VN

• Ook mooi: de strijd tegen kindersterfte gaat de jongste tien jaar drie keer sneller dan in de periode daarvoor. De kinderen overlijden aan te voorkomen ziektes zoals diarree, longontsteking, ondervoeding en mazelen. Een van de belangrijke formules waren vaccinaties tegen mazelen. Sinds 2000 hebben die 14 miljoen kinderdoden vermeden.

EVALUATIE?
Daarmee is de kindersterfte nog niet met twee derde afgenomen. In ontwikkelingslanden sterven nog 53 op 1.000 kinderen voor hun vijfde levensjaar, tegenover 99 in 1990. En jaarlijks sterven nog steeds 6,6 miljoen kinderen voor hun vijfde levensjaar. Eén miljoen baby's per jaar sterft op de eerste levensdag.

In zwart-Afrika geboren worden, is nog altijd het grootste risico, ondanks grote vooruitgang in veel landen zoals Niger, Oeganda en Rwanda. Die landen tonen dat lage inkomens geen barrière zijn om kindersterfte aan te pakken.

Maar de situatie was in 1990 zo erbarmelijk dat die successen in het niets lijken te vallen als je naar het totaalplaatje voor de regio kijkt. Eén op tien kinderen haalt hier de vijfde verjaardag niet. Sterftecijfers onder de vijf jaar liggen er liefst zestien keer hoger dan elders én de meeste geboortes in de toekomst worden net daar verwacht. Wie in Sierra Leone geboren wordt, loopt het meeste risico om binnen de 24 uur te sterven.

Zuid-Azië zit in een gelijkaardig scenario. Steeds meer van de kindersterfte komt daar of in zwart-Afrika voor: vier op vijf van de kinderen die onder de vijf jaar doodgaan leeft in één van beide continenten.

Een Congolese vrouw en haar kind op de vlucht voor oorlog en geweld in Monigi, Goma. Beeld AFP
Een Congolese vrouw en haar kind op de vlucht voor oorlog en geweld in Monigi, Goma.Beeld AFP

EN NU?
Volgens Save the Children zal het niet lukken om de kindersterfte echt terug te dringen tenzij de bevalling veiliger wordt. Pasgeborenen sterven nog altijd het vaakst en dat dodencijfer terugdringen gaat veel trager dan bij de iets oudere kinderen. Jaarlijks bevallen wereldwijd 40 miljoen vrouwen zonder medische hulp. In landen als Congo en de Centraal Afrikaanse Republiek zijn de kosten van een bevalling onder medische begeleiding even hoog als de kosten van voedsel voor een maand.

Onderzoek toont aan dat de helft van de zuigelingensterfte kan worden voorkomen als moeder en kind toegang hebben tot gratis gezondheidszorg en begeleiding van een verloskundige bij de bevalling. Maar ook eenvoudige maatregelen als 'kangoeroezorg' (het huid-op-huid dragen van de pasgeboren baby), de handen wassen om infecties te voorkomen en het injecteren van corticosteroïden om de longrijping van de baby te bevorderen kunnen het sterftecijfer al flink verlagen.

Deze doelstelling moet volgens Save the Children meer verbonden worden met de tweede MDG: kinderen van vrouwen die naar school gingen, zelfs al was het enkel de basisschool, overleven veel vaker dan kinderen van ongeschoolde moeders.

VOORBEELDEN?
Dertig jaar geleden werd het beeld van de stervende kinderen uit Ethiopië op ons netvlies gebrand. Vandaag haalt het land de doelstelling om kindersterfte met twee derde terug te dringen. De regering heeft veel meer gezondheidscentra opgericht en sponsort zo'n 38.000 medisch getrainde personeelsleden die in de meest afgelegen gebieden controleren, opvoeden en helpen genezen.

Vier miljoen kinderen sterven in de eerste levensmaand, goed voor 41 procent van alle kindersterfte onder vijf jaar. Waar ziekenhuizen veraf en duur zijn, promoten gezondheidswerkers 'kangoeroezorg'. Dat gebeurt bijvoorbeeld in Malawi, waar de aanpak aan de Kamuzu College of Nursing wordt aangeleerd aan verpleegsters en gezondheidswerkers die proactief naar zwangere vrouwen trekken.

Een vrouwelijke politie-agente en haar kind in Goma, Congo. Beeld REUTERS
Een vrouwelijke politie-agente en haar kind in Goma, Congo.Beeld REUTERS

"Kangaroo Mother Care of 'KMC' blijkt zeer effciënt en het enige wat je nodig hebt is je eigen lichaam", zegt Violet Manjanja, die de techniek in de school aanleert. De baby's worden gewoon tegen de borst gelegd, met armen en benen geplooid, zoals een kikkertje. Dat blijkt de ontwikkeling te stimuleren. Vaak zijn er geen couveuses beschikbaar terwijl te magere baby's het erg moeilijk hebben om hun temperatuur op peil te houden. Het huid-op-huid-contact bij KMC verhelpt dat", zo legt ze uit.

De Nederlandse afdeling van de ngo Save the Children voorkomt kindersterfte in de sloppenwijken van Delhi. Dat doen ze al vijf jaar en zoals de meeste ngo's putten ze uit ontwikkelingshulpfondsen van de overheid en de donaties van burgers en bedrijven. "Toen we begonnen, kreeg minder dan de helft van de vrouwen de nodige zorgen voor en na de bevalling en beviel minder dan helft in een ziekenhuis", zegt woordvoerster Sabien Copinga. "Nu is dat tot negentig procent gestegen en de kindersterfte evenredig gedaald."

Lees ook

In 2000 schaarden 189 landen zich achter acht 'millenniumdoelen'. De deadline loopt binnen een half jaar af. Wat heeft de wereld ervan gebakken? Alles over de laatste vier doelstellingen - moedersterfte wegwerken, aids, malaria en tbc uit de wereld helpen, het milieu redden en arme landen laten helpen door rijke - leest u hier.

De millenniumdoelstellingen leverden volgens experten al heel wat op. "Toch kun je er ook cynisch van worden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234