Maandag 01/06/2020

‘Armoede bedreigt de oudere schrijver’

ANTWERPEN

Vlaminck kondigt een onderzoek aan naar het inkomen van de Vlaamse schrijver. ‘1.200 euro per maand, klopt dat echt?’ Vanuit de vertalers benadrukt Patrick De Rynck de dringende noodzaak van een specifieke masteropleiding ‘literair vertalen’.

“Schrijver worden, dat doe je in dit land niet voor je plezier, en zelden ongestraft”, zo schreef Erwin Mortier onlangs schamper in een vrije tribune in deze krant. Hij doelde daarmee op de belabberde fiscale situatie van de Vlaamse scribent. Het sociale en fiscale wel en wee van de Vlaamse auteurs, dat is waar de Vlaamse Auteursvereniging zich de voorbije jaren in vastbeet. De organisatie, die meer dan vijfhonderd auteurs, vertalers, illustratoren, striptekenaars en scenaristen vertegenwoordigt, heeft morgen “eindelijk” haar eerste onderhoud met cultuurminister Schauvliege, zegt voorzitter en auteur Erik Vlaminck. Hij is er nog altijd niet over te spreken dat het zo lang duurde voor de Auteursvereniging gehoor kreeg. “Deze afspraak was een heel moeilijke bevalling. Ik hoop maar dat we vanaf nu minstens een keer per trimester met de minister kunnen overleggen.”Het essentiële punt voor Vlaminck blijft de armoedesituatie van de oudere schrijvers met renommee. “Na onze noodoproep over de belabberde financiële situatie van deze oudere coryfeeën installeerde voormalig cultuurminister Bert Anciaux een eregeldregeling naar Nederlands model. Begin 2009 kregen zowat vijfentwintig kunstenaars op die manier een eregeld ter beschikking. Maar het punt is dat die regeling niet decretaal verankerd is. Er is dus geen garantie dat die ‘armoedemaatregel’ in 2010 gegarandeerd blijft. Dat kan voor dramatische situaties zorgen.” Vlaminck stelt ook vast dat het sociaal statuut van de kunstenaar op maat geschreven is van de uitvoerende kunstenaars maar de creatieve kunstenaars, zoals schrijvers, in de kou laat staan. Mede daarom gaat hij de problematiek van het pensioenfonds annex beroepsverzekering ter sprake brengen. Eerder kregen jongere kunstenaars de mogelijkheid om aan pensioenopbouw te doen. “Er is nood aan een verdere uitbouw van een aanvullende pensioenvoorziening voor schrijvers. We verwachten niet dat de overheid ons zomaar een pensioen geeft, maar wel dat er een structuur komt die een schrijverspensioen mogelijk en gemakkelijker maakt.” Vlaminck stelt vast: “Als een beroepsschrijver ziek wordt, heeft hij hier meestal niet eens een vervangingsinkomen.”Vlaminck kondigt aan dat er samen met het Vlaams Fonds voor de Letteren (VFL) een onderzoek komt naar het inkomen van de Vlaamse auteurs, met behulp van studenten cultuurmanagement. “Schattingen houden het erop dat het gemiddelde inkomen van een Vlaamse schrijver en vertaler 1.200 euro per maand is, wat natuurlijk bedroevend laag is. Maar we willen eindelijk wel eens weten hoe het nu echt zit. Klopt het bijvoorbeeld ook dat in Vlaanderen vijftig à zestig Vlaamse schrijvers van hun pen leven?”Hoewel het federale materie is, gaat Vlaminck bij Schauvliege ook de ‘leenrechtschande’ aankaarten. “Het is ongehoord dat België, als enig Europees land samen met Griekenland en Portugal, nog altijd geen leenrechtvergoeding uitkeert aan auteurs. We hopen dat Schauvliege mee de problematiek op de agenda zet. Het uitblijvende leenrecht is een gevolg van gebrek aan politieke wil in het complexe België. Niet enkel de lezer en de overheid maar ook de commerciële boekensector zullen het leenrecht mee moeten financieren.”

Masteropleiding literair vertalen

Wat denkt de VAV van Schauvlieges intenties om het Vlaamse letterenbeleid meer te centraliseren bij het VFL en de aparte ‘kunstenloketjes’ tegen te gaan? Vlaminck: “Dat vinden wij prima, het zal een aantal zaken overzichtelijker maken. Hoe minder partners, hoe gemakkelijker het is voor ons om te onderhandelen.”Ook de vertalers binnen de Auteursvereniging hebben hun boodschap voor Schauvliege klaar. Woordvoerder Patrick De Rynck ziet twee belangrijke verzuchtingen, al eerder aangekaart in het memorandum van het Boekenoverleg: “Een specifieke masteropleiding literair vertalen is een dringende noodzaak, zodat meer jonge vertalers die richting worden uitgestuurd en de kwaliteit verhoogt. Symbolischer maar niet minder belangrijk is de wens dat er bij de Vlaamse Cultuurprijs eindelijk een prijs komt voor vertalers die náár het Nederlands vertalen. Dat zou een extra erkenning betekenen. Nu is er alleen een Cultuurprijs voor vertalingen uit het Nederlands naar een andere taal.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234