Donderdag 13/05/2021

Armeens-Amerikaanse metalband System of a Down sluit vrijdag eerste dag van Graspop af

'Turkije ontkent de Armeense genocide en ik wil niets te maken hebben met een staat die geen vrijheid van meningsuiting kent'

'Desnoods spelen we voor Satan'

Het kostte hen tien jaar, maar vandaag manoeuvreert System of a Down razendsnel naar de hoogste regionen van de metalwereld. Eén week na de release van hun laatste plaat Mezmerize stond de teller al op 800.000 verkochte stuks en intussen kun je een spiegelpaleis aanleggen met hun voorraad platina-cd's. In het najaar wil de band die tour de force overdoen, want Mezmerize blijkt het eerste deel van een luidruchtig tweeluik, waarvan dan het slot Hypnotize verschijnt. 'We willen zien of je in één jaar tijd twee meesterwerken op je naam kunt schrijven.'

Amsterdam

Van onze medewerker

Gunter Van Assche

De Armeens-Amerikaanse metalband System of a Down is verheven tot nieuwe norm in de metalwereld door hun even woeste als fascinerende songs die in meer richtingen uitwaaieren dan 'Bohemian Rhapsody' van Queen. Maar de groep moet het ook hebben van controverse. Zo knipte gitarist Daron Malakian zijn haar onlangs nog in een coupe Adolf Hitler en citeert hij Charles Manson in het cd-boekje. De groep klaagt ook alle geweld aan, behalve op hun eigen concerten. In het parallelle universum van de moshpit mogen de kids elkaar zo hard bewerken als ze willen.

Aanvoerder van zoveel subtiliteit is zanger Serj Tankian. Hij wordt op de hielen gezeten door de CIA vanwege staatsgevaarlijke uitspraken. In Amerika schoot Mezmerize dadelijk naar de top van de charts, maar populair maakt niet geliefd, zo blijkt. Tijdens het gesprek houdt een beer van een bodyguard buiten de wacht. "We moeten wel", beweert Tankian. "Er is nog niets gebeurd, maar liever blood dan dood. Een bodyguard is onze levensverzekering."

Hypnotize/Mezmerize komt niet in één keer uit. Geen slecht idee, heel erg easy listening klinken jullie niet.

"(grinnikt) Volgens mij vallen er slachtoffers als je ze na elkaar afspeelt. Het zou me niet verwonderen als sommige kopers nu al horendol worden na drie songs. Hoewel Hypnotize/Mezmerize één gigantische brok muziek is, adviseren we om jezelf er niet langer dan veertig minuten aan bloot te stellen. Twee platen zijn te zwaar om te verteren. Nu, ik hou ook van de andere theorie. Een fan schreef dat wij deze cd's in twee keer op de markt smijten om dezelfde reden waarom honden hun ballen likken. Gewoon omdat we dat kunnen. (lacht)"

Gitarist Malakian schreef voor het eerst teksten en zingt ook. Veel zangers vrezen de dag dat een groepslid hen zo overbodig maakt.

"Daron is een betere schrijver en zanger geworden. Ik heb dan weer meer muziek geschreven. Deze band bestaat al tien jaar en niemand wil in een vast stramien raken. Als Daron een goede tekst schrijft, dan gebruiken we die. Ego's zijn een molensteen rond de nek van een groep. We hebben een bloedband, daarom komen we niet spontaan klaar van ons eigen spiegelbeeld. Iedereen is een vaste waarde in de groep."

Jullie wonen nochtans in Los Angeles, waar ijdelheid de favoriete zonde is.

"L.A. is een inspirerende plaats. Er bestaat in de hele wereld geen plek die lijkt op die stad. Maar het is ook een luchtbel. Wat L.A. speciaal maakt, irriteert je soms even erg. Daarom hebben we op Mezmerize twee songs opgehangen aan de L.A.-cultuur: 'Old School Hollywood' en 'Lost In Hollywood'. De eerste is een melancholietrip en in dat tweede nummer hoor je onze walging voor de machine die Hollywood is."

Wat me opviel, is dat de teksten behoorlijk grappig zijn. Mag er na het donkere Toxicity weer gelachen worden?

"Veel mensen gaan voorbij aan ons gevoel voor humor. We werden vaak vergeleken met het bittere Rage Against The Machine, maar we zijn even politiek als de Beatles. Ja, we hebben het vaak over politiek en ecologie, maar we werpen ons niet op als een politieke band. We vertellen over wat rondom ons gebeurt en we doen dat soms met een monkellach. Als je de humor van je leven niet wil inzien, mis je de pointe."

Hoe humoristisch is je leven nog als je een lijfwacht aan je hotelkamer nodig hebt?

"Dat valt mee. Je stelt jezelf sowieso in levensgevaar als je een controversiële mening verkondigt, maar ik kan niet anders. Sinds 2001 word ik door de CIA in de gaten gehouden omdat ik een kritisch artikel schreef over de aanval op de WTC-torens. En met Toxicity stonden we toen wellicht al op de zwarte lijst van de regering. Maar waarom zou ik gas terugnemen? Ik geloof heilig in vrijheid van meningsuiting. Hoe meer iemand ons monddood wil maken, des te vuriger we worden."

Toch censureer je je teksten. 'Bring Your Own Bombs' staat in initialen op de hoes.

"Dat gebeurde omdat die titel te direct was. 'B.Y.O.B.' is minder letterlijk. Verder wijken we geen duimbreed. Censuur maakt een lachertje van de democratie en getuigt van minachting. Puriteinen denken al gauw dat iemand anders niet in staat is zelf beslissingen te nemen."

Je weigerde om die reden in Turkije te spelen.

"Inderdaad, we willen desnoods voor Satan optreden, als we kritiek op hem mogen geven. Turkije ontkent echter de Armeense genocide, een probleem dat ons erg na aan het hart ligt als half Armeense groep. Ik vroeg tot twee keer toe aan promotoren of we vrijuit mochten spreken op het podium en zij antwoordden dat onze veiligheid niet gegarandeerd werd. Ik ben niet bang om gearresteerd of geslagen te worden, maar ik wil niets te maken hebben met een staat die geen vrijheid van meningsuiting kent. Daarom is Turkije in de EU toelaten alsof je Hitlers nazi-troepen toelaat in Europa."

Vanwege de controverse plaatste Clear Channel 'Chop Suey' op de zwarte lijst. Geen enkel belangrijk radiostation speelde de song nog. Was dat een streep door je rekening?

"Wat me stoorde, was dat enkel die ene song van ons staatsgevaarlijk bleek terwijl het hele repertoire van Rage Against the Machine geboycot werd. Ik was teleurgesteld. (lacht) Ach, het gebeurde ook met 'Lucy in the Sky with Diamonds' van de Beatles, dus mij hoor je vooral lachen."

Je favoriete dichter T.S. Eliot schreef dat mensen niet te veel realiteit aankunnen.

"Hij heeft gelijk. System of a Down is een pil tegen de realiteit. Dat is de rol van iedere muzikant: we bieden fantasie aan, maar wikkelen die in de harde werkelijkheid. Maar nu je Eliot aanhaalt, hij beweerde ook dat 'de wereld niet met een knal, maar met een zucht zal eindigen'. Dat houdt me al lang bezig. Er wordt altijd gesproken over de Apocalyps alsof het toekomst is, maar de aarde is al halfdood. Ik denk dat de planeet ons zal opslokken. De wereld zal niet vergaan, de mens ook niet, maar het betekent wel het einde van de beschaving."

Om iets vrolijker te eindigen: klopt het dat jij een breakdancer was in 1985 en dat daar beschamende videobeelden van bestaan?

"Ik? Breakdancen? Nou... ik hou van geruchten, dus zal ik dat niet ontkennen. Hoeveel breakdancers zouden er nog op een slecht blaadje bij de nationale veiligheidsdiensten staan, denk je? (lacht)"

Mezmerize is verschenen bij Sony/BMG. De groep sluit vrijdag de eerste festivaldag van Graspop af. www.graspop.com.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234