Zaterdag 20/07/2019

Oekraïne

Argwaan bij Oekraïners: “Ik kan me niet voorstellen dat het leger mijn auto zal innemen, toch?”

De brug over de straat van Kertsj, die de Krim met Rusland verbindt, is een doorn in het oog van de Oekraïners. Beeld AFP

In de havenstad Marioepol weet niemand waar het naartoe gaat nu de staat van beleg is afgekondigd. Wat gaat dit betekenen voor de Oekraïne?

Tien betonblokken, een vuurkorf en vijf gewapende mannen versperren maandagavond de toegangsweg naar Marioepol. Vier jaar staan ze hier al ter controle van ieder paspoort en elke kofferbak. Maar vanavond willen de Oekraïense militairen nog iets weten van de passanten. ‘Wat denkt u’, vraagt een militair door het raampje van een auto. ‘Wat gaat die krijgswet betekenen? Wij staan hier ook maar zonder informatie.’

De weg naar het centrum loopt verder via de Avenue van de Vrede. Langs het afgebrande stadhuis. Langs afgebladderde billboards van de Oekraïense president Porosjenko in militair uniform. Op sommige avonden zijn de artillerieknallen hier te horen de frontlinie met de pro-Russische separatisten ligt maar twintig kilometer verderop.

Maar vanavond zijn het niet de kogels die voor onzekerheid zorgen.

Op weg naar huis blijven arbeiders van de staalfabrieken even staan bij plekken waar televisies aanstaan. Geldt er hier straks een avondklok?

Beeld VK

Bij het concertgebouw stromen mensen naar buiten na het optreden van Kamerorkest Renaissance. Later deze week treedt het weer op, aldus een aankondiging naast de deur. Maar gaat dat optreden wel door?

Krijgswet

Voor het eerst sinds het begin van het conflict tussen Oekraïne en Rusland voert Oekraïne de krijgswet in in regio’s langs de Russische grens. Met de invoering van de noodtoestand zegt president Porosjenko te reageren op het vuurgevecht van zondagavond in de zee voor de kust van Marioepol. Russische schepen overmeesterden drie Oekraïense marineschepen, omdat die de territoriale wateren van Rusland zouden zijn binnengevaren. De krijgswet, maandagavond met een overgrote meerderheid aangenomen door het Oekraïense parlement, kan het leven in Marioepol nog verder op zijn kop zetten, na meer dan vier jaar oorlog. Alleen lijkt niemand te weten hoe.

Legt het leger de verkoop van alcohol stil? “Zover zal het toch niet komen?”, zegt barman Vladimir in het lege café De Zeemeeuw. Hij staart naar de tv met beelden van stoeiende parlementariërs vlak voor de stemming. “Ik kan me ook niet voorstellen dat het leger mijn auto of appartement zal innemen, toch?”

Maar op papier kan het wel. Vanaf woensdagochtend ligt de macht in handen van het leger. Het mag burgers fouilleren en huizen doorzoeken. Militairen mogen eigendommen van burgers confisqueren. Grenzen sluiten. Internettoegang beperken. Burgers inzetten om het land te verdedigen.

Agressie

De overmeestering van drie Oekraïense marineschepen door Russische marineschepen was “een verschrikkelijke daad van agressie” van Rusland, zegt Porosjenko in het parlement. Het geldt als het eerste openlijke vuurgevecht tussen Russische en Oekraïense troepen sinds 2014, toen het conflict begon met de Russische annexatie van de Krim en de Russische aanwakkering van een oorlog in het oosten van Oekraïne.

Barman Vladimir vindt de timing verdacht. De afgelopen vier jaar kwamen er meer dan 10 duizend mensen om ten oosten van zijn stad. Maar een krijgswet kwam er niet. Nu wel, bij een vuurgevecht waarbij hooguit zes man gewond raakten.

Volgens critici van Porosjenko gebruikt de president de krijgswet om de presidentsverkiezingen van maart te beïnvloeden. Porosjenko staat er slecht voor in de peilingen.

Vladimir weet het niet. De politieke spelletjes begrijpen, probeert hij niet meer. Maar naar de consequenties ervan is hij wel benieuwd. “We zullen het morgen wel zien.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden