Zondag 25/10/2020

Argwaan achter de ziekenhuismuur

Oost-Duitsland, anno 1980. De Muur staat nog overeind. Titelpersonage Barbara (fenomenale vertolking van actrice Nina Hoss, die hier al voor de vijfde keer samenwerkt met regisseur Christian Petzold) is kinderarts in Berlijn. Ze heeft een uitreisvisum aangevraagd, maar dat werd haar geweigerd. Het levert haar zelfs een sanctie op. Als de film begint, is Barbara net gearriveerd in een of ander provinciestadje. Ze werd met andere woorden verbannen.

De aanpassing verloopt moeizaam. In het lokale ziekenhuis houdt Barbara zich erg afzijdig. Kortaf en zeer gereserveerd. "Berlijn!", sneert een van de verpleegsters achter haar rug. Versta: de arrogantie van de grootstad! Maar de dokteres heeft een andere reden om zich gedeisd te houden. Ze is meer dan ooit van plan om Oost-Duitsland te ontvluchten en rekent daarvoor op de hulp van haar minnaar uit het Westen. Maar de beruchte Stasi houdt haar permanent en niet eens discreet in de gaten. Haar sjofele flat wordt stelselmatig gecontroleerd en zelf wordt ze daarbij aan lichaamsfouillering onderworpen. Zoveel is duidelijk: het regime heeft, net als haar buren en collega's, geen hoge dunk van Barbara. En dat gevoelen is wederzijds.

Alleen ten overstaan van haar patiënten blijft Barbara zich gedragen als de toegewijde en uitstekende kinderarts die ze altijd al geweest is. En dan is er nog die ene collega en afdelingshoofd André (Ronald Zehrfeld). Die arts heeft duidelijk oog en bewondering voor haar professionalisme, maar lijkt ook nog op een andere manier in Barbara geïnteresseerd. Zij houdt echter de boot af, want misschien is André zelf ook een Stasi-informant. Ze raakt wél geboeid door de manier waarop hij haar op een fout wijst in het beroemde schilderij De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp van Rembrandt. Die artistieke deconstructie functioneert trouwens als een soort briljante minithriller.

Net als in Das Leben der Anderen (2006) van regisseur Florian Henckel von Donnersmarck, is Barbara een gedetailleerde kroniek van wantrouwen en achterdocht, repressie en machtsmisbruik, zoals die ingebakken zitten in de sinistere methodiek van een totalitair regime. Maar het blijft ook een aangrijpend verhaal van toewijding en - wie weet? - van liefde, die net als bloed kruipt waar het niet gaan kan.

Suggereren we hiermee een happy end? Neen, het open einde, dat trouwens perfect past bij de ambiguïteit en terughoudendheid die over de personages en hun relaties hangen, laat dat immers niet toe. De film wordt rustig opgebouwd - we komen naarmate de vertelling vordert mondjesmaat meer te weten over de achtergrond van beide protagonisten - maar weet naar het einde toe de spanning, die sowieso al de hele tijd voelbaar en zichtbaar was, heel sterk op te drijven.

BARBARA

Regie: Christian Petzold

Met: Nina Hoss, Ronald Zehrfeld, Jasna Fritzi Bauer, Mark Waschke, Rainer Bock

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234